18 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततो भागीरथीतीरे मेध्ये पुण्यजनोचिते
निवासम् अकरोद्राजा विदुरस्य मते स्थितः
vaiśaṃpāyana uvāca
tato bhāgīrathītīre medhye puṇyajanocite
nivāsam akarodrājā vidurasya mate sthitaḥ
- 2
तत्रैनं पर्युपातिष्ठन्ब्राह्मणा राष्ट्रवासिनः
क्षत्रविट्शूद्रसंघाश्च बहवो भरतर्षभ
tatrainaṃ paryupātiṣṭhanbrāhmaṇā rāṣṭravāsinaḥ
kṣatraviṭśūdrasaṃghāśca bahavo bharatarṣabha
- 3
स तैः परिवृतो राजा कथाभिर् अभिनन्द्य तान्
अनुजज्ञे सशिष्यान्वै विधिवत्प्रतिपूज्य च
sa taiḥ parivṛto rājā kathābhir abhinandya tān
anujajñe saśiṣyānvai vidhivatpratipūjya ca
- 4
सायाह्ने स महीपालस्ततो गङ्गाम् उपेत्य ह
चकार विधिवच्छौचं गान्धारी च यशस्विनी
sāyāhne sa mahīpālastato gaṅgām upetya ha
cakāra vidhivacchaucaṃ gāndhārī ca yaśasvinī
- 5
तथैवान्ये पृथक्सर्वे तीर्थेष्वाप्लुत्य भारत
चक्रुः सर्वाः क्रियास्तत्र पुरुषा विदुरादयः
tathaivānye pṛthaksarve tīrtheṣvāplutya bhārata
cakruḥ sarvāḥ kriyāstatra puruṣā vidurādayaḥ
- 6
कृतशौचं ततो वृद्धं श्वशुरं कुन्तिभोजजा
गान्धारीं च पृथा राजन्गङ्गातीरम् उपानयत्
kṛtaśaucaṃ tato vṛddhaṃ śvaśuraṃ kuntibhojajā
gāndhārīṃ ca pṛthā rājangaṅgātīram upānayat
- 7
राज्ञस्तु याजकैस्तत्र कृतो वेदीपरिस्तरः
जुहाव तत्र वह्निं स नृपतिः सत्यसंगरः
rājñastu yājakaistatra kṛto vedīparistaraḥ
juhāva tatra vahniṃ sa nṛpatiḥ satyasaṃgaraḥ
- 8
ततो भागीरथीतीरात्कुरुक्षेत्रं जगाम सः
सानुगो नृपतिर्विद्वान्नियतः संयतेन्द्रियः
tato bhāgīrathītīrātkurukṣetraṃ jagāma saḥ
sānugo nṛpatirvidvānniyataḥ saṃyatendriyaḥ
- 9
तत्राश्रमपदं धीमान् अभिगम्य स पार्थिवः
आससादाथ राजर्षिः शतयूपं मनीषिणम्
tatrāśramapadaṃ dhīmān abhigamya sa pārthivaḥ
āsasādātha rājarṣiḥ śatayūpaṃ manīṣiṇam
- 10
स हि राजा महान् आसीत्केकयेषु परंतपः
स पुत्रं मनुजैश्वर्ये निवेश्य वनम् आविशत्
sa hi rājā mahān āsītkekayeṣu paraṃtapaḥ
sa putraṃ manujaiśvarye niveśya vanam āviśat
- 11
तेनासौ सहितो राजा ययौ व्यासाश्रमं तदा
तत्रैनं विधिवद्राजन्प्रत्यगृह्णात्कुरूद्वहम्
tenāsau sahito rājā yayau vyāsāśramaṃ tadā
tatrainaṃ vidhivadrājanpratyagṛhṇātkurūdvaham
- 12
स दीक्षां तत्र सम्प्राप्य राजा कौरवनन्दनः
शतयूपाश्रमे तस्मिन्निवासम् अकरोत्तदा
sa dīkṣāṃ tatra samprāpya rājā kauravanandanaḥ
śatayūpāśrame tasminnivāsam akarottadā
- 13
तस्मै सर्वं विधिं राजन्राजाचख्यौ महामतिः
आरण्यकं महाराज व्यासस्यानुमते तदा
tasmai sarvaṃ vidhiṃ rājanrājācakhyau mahāmatiḥ
āraṇyakaṃ mahārāja vyāsasyānumate tadā
- 14
एवं स तपसा राजा धृतराष्ट्रो महामनाः
योजयामास चात्मानं तांश्चाप्यनुचरांस्तदा
evaṃ sa tapasā rājā dhṛtarāṣṭro mahāmanāḥ
yojayāmāsa cātmānaṃ tāṃścāpyanucarāṃstadā
- 15
तथैव देवी गान्धारी वल्कलाजिनवासिनी
कुन्त्या सह महाराज समानव्रतचारिणी
tathaiva devī gāndhārī valkalājinavāsinī
kuntyā saha mahārāja samānavratacāriṇī
- 16
कर्मणा मनसा वाचा चक्षुषा चापि ते नृप
संनियम्येन्द्रियग्रामम् आस्थिताः परमं तपः
karmaṇā manasā vācā cakṣuṣā cāpi te nṛpa
saṃniyamyendriyagrāmam āsthitāḥ paramaṃ tapaḥ
- 17
त्वगस्थिभूतः परिशुष्कमांसो जटाजिनी वल्कलसंवृताङ्गः
स पार्थिवस्तत्र तपश्चचार महर्षिवत्तीव्रम् अपेतदोषः
tvagasthibhūtaḥ pariśuṣkamāṃso jaṭājinī valkalasaṃvṛtāṅgaḥ
sa pārthivastatra tapaścacāra maharṣivattīvram apetadoṣaḥ
- 18
क्षत्ता च धर्मार्थविद् अग्र्यबुद्धिः ससंजयस्तं नृपतिं सदारम्
उपाचरद्घोरतपो जितात्मा तदा कृशो वल्कलचीरवासाः
kṣattā ca dharmārthavid agryabuddhiḥ sasaṃjayastaṃ nṛpatiṃ sadāram
upācaradghoratapo jitātmā tadā kṛśo valkalacīravāsāḥ

