18 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
स तैः सह नरव्याघ्रैर्भ्रातृभिर्भरतर्षभ
राजा रुचिरपद्माक्षैर् आसांचक्रे तदाश्रमे
vaiśaṃpāyana uvāca
sa taiḥ saha naravyāghrairbhrātṛbhirbharatarṣabha
rājā rucirapadmākṣair āsāṃcakre tadāśrame
- 2
तापसैश्च महाभागैर्नानादेशसमागतैः
द्रष्टुं कुरुपतेः पुत्रान्पाण्डवान्पृथुवक्षसः
tāpasaiśca mahābhāgairnānādeśasamāgataiḥ
draṣṭuṃ kurupateḥ putrānpāṇḍavānpṛthuvakṣasaḥ
- 3
ते ऽब्रुवञ्ज्ञातुम् इच्छामः कतमो ऽत्र युधिष्ठिरः
भीमार्जुनयमाश्चैव द्रौपदी च यशस्विनी
te 'bruvañjñātum icchāmaḥ katamo 'tra yudhiṣṭhiraḥ
bhīmārjunayamāścaiva draupadī ca yaśasvinī
- 4
तान् आचख्यौ तदा सूतः सर्वान्नामाभिनामतः
संजयो द्रौपदीं चैव सर्वाश्चान्याः कुरुस्त्रियः
tān ācakhyau tadā sūtaḥ sarvānnāmābhināmataḥ
saṃjayo draupadīṃ caiva sarvāścānyāḥ kurustriyaḥ
- 5
य एष जाम्बूनदशुद्धगौरतनुर्महासिंह इव प्रवृद्धः
प्रचण्डघोणः पृथुदीर्घनेत्रस्ताम्रायतास्यः कुरुराज एषः
ya eṣa jāmbūnadaśuddhagauratanurmahāsiṃha iva pravṛddhaḥ
pracaṇḍaghoṇaḥ pṛthudīrghanetrastāmrāyatāsyaḥ kururāja eṣaḥ
- 6
अयं पुनर्मत्तगजेन्द्रगामी प्रतप्तचामीकरशुद्धगौरः
पृथ्वायतांसः पृथुदीर्घबाहुर्वृकोदरः पश्यत पश्यतैनम्
ayaṃ punarmattagajendragāmī prataptacāmīkaraśuddhagauraḥ
pṛthvāyatāṃsaḥ pṛthudīrghabāhurvṛkodaraḥ paśyata paśyatainam
- 7
यस्त्वेष पार्श्वे ऽस्य महाधनुष्माञ्श्यामो युवा वारणयूथपाभः
सिंहोन्नतांसो गजखेलगामी पद्मायताक्षो ऽर्जुन एष वीरः
yastveṣa pārśve 'sya mahādhanuṣmāñśyāmo yuvā vāraṇayūthapābhaḥ
siṃhonnatāṃso gajakhelagāmī padmāyatākṣo 'rjuna eṣa vīraḥ
- 8
कुन्तीसमीपे पुरुषोत्तमौ तु यमाविमौ विष्णुमहेन्द्रकल्पौ
मनुष्यलोके सकले समो ऽस्ति ययोर्न रूपे न बले न शीले
kuntīsamīpe puruṣottamau tu yamāvimau viṣṇumahendrakalpau
manuṣyaloke sakale samo 'sti yayorna rūpe na bale na śīle
- 9
इयं पुनः पद्मदलायताक्षी मध्यं वयः किंचिद् इव स्पृशन्ती
नीलोत्पलाभा पुरदेवतेव कृष्णा स्थिता मूर्तिमतीव लक्ष्मीः
iyaṃ punaḥ padmadalāyatākṣī madhyaṃ vayaḥ kiṃcid iva spṛśantī
nīlotpalābhā puradevateva kṛṣṇā sthitā mūrtimatīva lakṣmīḥ
- 10
अस्यास्तु पार्श्वे कनकोत्तमाभा यैषा प्रभा मूर्तिमतीव गौरी
मध्ये स्थितैषा भगिनी द्विजाग्र्या चक्रायुधस्याप्रतिमस्य तस्य
asyāstu pārśve kanakottamābhā yaiṣā prabhā mūrtimatīva gaurī
madhye sthitaiṣā bhaginī dvijāgryā cakrāyudhasyāpratimasya tasya
- 11
इयं स्वसा राजचमूपतेस्तु प्रवृद्धनीलोत्पलदामवर्णा
पस्पर्ध कृष्णेन नृपः सदा यो वृकोदरस्यैष परिग्रहो ऽग्र्यः
iyaṃ svasā rājacamūpatestu pravṛddhanīlotpaladāmavarṇā
paspardha kṛṣṇena nṛpaḥ sadā yo vṛkodarasyaiṣa parigraho 'gryaḥ
- 12
इयं च राज्ञो मगधाधिपस्य सुता जरासंध इति श्रुतस्य
यवीयसो माद्रवतीसुतस्य भार्या मता चम्पकदामगौरी
iyaṃ ca rājño magadhādhipasya sutā jarāsaṃdha iti śrutasya
yavīyaso mādravatīsutasya bhāryā matā campakadāmagaurī
- 13
इन्दीवरश्यामतनुः स्थिता तु यैषापरासन्नमहीतले च
भार्या मता माद्रवतीसुतस्य ज्येष्ठस्य सेयं कमलायताक्षी
indīvaraśyāmatanuḥ sthitā tu yaiṣāparāsannamahītale ca
bhāryā matā mādravatīsutasya jyeṣṭhasya seyaṃ kamalāyatākṣī
- 14
इयं तु निष्टप्तसुवर्णगौरी राज्ञो विराटस्य सुता सपुत्रा
भार्याभिमन्योर्निहतो रणे यो द्रोणादिभिस्तैर्विरथो रथस्थैः
iyaṃ tu niṣṭaptasuvarṇagaurī rājño virāṭasya sutā saputrā
bhāryābhimanyornihato raṇe yo droṇādibhistairviratho rathasthaiḥ
- 15
एतास्तु सीमन्तशिरोरुहा याः शुक्लोत्तरीया नरराजपत्न्यः
राज्ञो ऽस्य वृद्धस्य परंशताख्याः स्नुषा विवीरा हतपुत्रनाथाः
etāstu sīmantaśiroruhā yāḥ śuklottarīyā nararājapatnyaḥ
rājño 'sya vṛddhasya paraṃśatākhyāḥ snuṣā vivīrā hataputranāthāḥ
- 16
एता यथामुख्यम् उदाहृता वो ब्राह्मण्यभावाद् ऋजुबुद्धिसत्त्वाः
सर्वा भवद्भिः परिपृच्छ्यमाना नरेन्द्रपत्न्यः सुविशुद्धसत्त्वाः
etā yathāmukhyam udāhṛtā vo brāhmaṇyabhāvād ṛjubuddhisattvāḥ
sarvā bhavadbhiḥ paripṛcchyamānā narendrapatnyaḥ suviśuddhasattvāḥ
- 17
एवं स राजा कुरुवृद्धवर्यः समागतस्तैर्नरदेवपुत्रैः
पप्रच्छ सर्वान्कुशलं तदानीं गतेषु सर्वेष्वथ तापसेषु
evaṃ sa rājā kuruvṛddhavaryaḥ samāgatastairnaradevaputraiḥ
papraccha sarvānkuśalaṃ tadānīṃ gateṣu sarveṣvatha tāpaseṣu
- 18
योधेषु चाप्याश्रममण्डलं तं मुक्त्वा निविष्टेषु विमुच्य पत्रम्
स्त्रीवृद्धबाले च सुसंनिविष्टे यथार्हतः कुशलं पर्यपृच्छत्
yodheṣu cāpyāśramamaṇḍalaṃ taṃ muktvā niviṣṭeṣu vimucya patram
strīvṛddhabāle ca susaṃniviṣṭe yathārhataḥ kuśalaṃ paryapṛcchat

