13 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततः प्रभाते राजा स धृतराष्ट्रो ऽम्बिकासुतः
आहूय पाण्डवान्वीरान्वनवासकृतक्षणः
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ prabhāte rājā sa dhṛtarāṣṭro 'mbikāsutaḥ
āhūya pāṇḍavānvīrānvanavāsakṛtakṣaṇaḥ
- 2
गान्धारीसहितो धीमान् अभिनन्द्य यथाविधि
कार्त्तिक्यां कारयित्वेष्टिं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः
gāndhārīsahito dhīmān abhinandya yathāvidhi
kārttikyāṃ kārayitveṣṭiṃ brāhmaṇairvedapāragaiḥ
- 3
अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य वल्कलाजिनसंवृतः
वधूपरिवृतो राजा निर्ययौ भवनात्ततः
agnihotraṃ puraskṛtya valkalājinasaṃvṛtaḥ
vadhūparivṛto rājā niryayau bhavanāttataḥ
- 4
ततः स्त्रियः कौरवपाण्डवानां याश्चाप्यन्याः कौरवराजवंश्याः
तासां नादः प्रादुरासीत्तदानीं वैचित्रवीर्ये नृपतौ प्रयाते
tataḥ striyaḥ kauravapāṇḍavānāṃ yāścāpyanyāḥ kauravarājavaṃśyāḥ
tāsāṃ nādaḥ prādurāsīttadānīṃ vaicitravīrye nṛpatau prayāte
- 5
ततो लाजैः सुमनोभिश्च राजा विचित्राभिस्तद्गृहं पूजयित्वा
संयोज्यार्थैर्भृत्यजनं च सर्वं ततः समुत्सृज्य ययौ नरेन्द्रः
tato lājaiḥ sumanobhiśca rājā vicitrābhistadgṛhaṃ pūjayitvā
saṃyojyārthairbhṛtyajanaṃ ca sarvaṃ tataḥ samutsṛjya yayau narendraḥ
- 6
ततो राजा प्राञ्जलिर्वेपमानो युधिष्ठिरः सस्वनं बाष्पकण्ठः
विलप्योच्चैर्हा महाराज साधो क्व गन्तासीत्यपतत्तात भूमौ
tato rājā prāñjalirvepamāno yudhiṣṭhiraḥ sasvanaṃ bāṣpakaṇṭhaḥ
vilapyoccairhā mahārāja sādho kva gantāsītyapatattāta bhūmau
- 7
तथार्जुनस्तीव्रदुःखाभितप्तो मुहुर्मुहुर्निःश्वसन्भारताग्र्यः
युधिष्ठिरं मैवम् इत्येवम् उक्त्वा निगृह्याथोदीधरत्सीदमानः
tathārjunastīvraduḥkhābhitapto muhurmuhurniḥśvasanbhāratāgryaḥ
yudhiṣṭhiraṃ maivam ityevam uktvā nigṛhyāthodīdharatsīdamānaḥ
- 8
वृकोदरः फल्गुनश्चैव वीरौ माद्रीपुत्रौ विदुरः संजयश्च
वैश्यापुत्रः सहितो गौतमेन धौम्यो विप्राश्चान्वयुर्बाष्पकण्ठाः
vṛkodaraḥ phalgunaścaiva vīrau mādrīputrau viduraḥ saṃjayaśca
vaiśyāputraḥ sahito gautamena dhaumyo viprāścānvayurbāṣpakaṇṭhāḥ
- 9
कुन्ती गान्धारीं बद्धनेत्रां व्रजन्तीं स्कन्धासक्तं हस्तम् अथोद्वहन्ती
राजा गान्धार्याः स्कन्धदेशे ऽवसज्य पाणिं ययौ धृतराष्ट्रः प्रतीतः
kuntī gāndhārīṃ baddhanetrāṃ vrajantīṃ skandhāsaktaṃ hastam athodvahantī
rājā gāndhāryāḥ skandhadeśe 'vasajya pāṇiṃ yayau dhṛtarāṣṭraḥ pratītaḥ
- 10
तथा कृष्णा द्रौपदी यादवी च बालापत्या चोत्तरा कौरवी च
चित्राङ्गदा याश्च काश्चित्स्त्रियो ऽन्याः सार्धं राज्ञा प्रस्थितास्ता वधूभिः
tathā kṛṣṇā draupadī yādavī ca bālāpatyā cottarā kauravī ca
citrāṅgadā yāśca kāścitstriyo 'nyāḥ sārdhaṃ rājñā prasthitāstā vadhūbhiḥ
- 11
तासां नादो रुदतीनां तदासीद्राजन्दुःखात्कुररीणाम् इवोच्चैः
ततो निष्पेतुर्ब्राह्मणक्षत्रियाणां विट्शूद्राणां चैव नार्यः समन्तात्
tāsāṃ nādo rudatīnāṃ tadāsīdrājanduḥkhātkurarīṇām ivoccaiḥ
tato niṣpeturbrāhmaṇakṣatriyāṇāṃ viṭśūdrāṇāṃ caiva nāryaḥ samantāt
- 12
तन्निर्याणे दुःखितः पौरवर्गो गजाह्वये ऽतीव बभूव राजन्
यथा पूर्वं गच्छतां पाण्डवानां द्यूते राजन्कौरवाणां सभायाम्
tanniryāṇe duḥkhitaḥ pauravargo gajāhvaye 'tīva babhūva rājan
yathā pūrvaṃ gacchatāṃ pāṇḍavānāṃ dyūte rājankauravāṇāṃ sabhāyām
- 13
या नापश्यच्चन्द्रमा नैव सूर्यो रामाः कदाचिद् अपि तस्मिन्नरेन्द्रे
महावनं गच्छति कौरवेन्द्रे शोकेनार्ता राजमार्गं प्रपेदुः
yā nāpaśyaccandramā naiva sūryo rāmāḥ kadācid api tasminnarendre
mahāvanaṃ gacchati kauravendre śokenārtā rājamārgaṃ prapeduḥ

