26 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा मातृनन्दनाः
स्मरन्तो मातरं वीरा बभूवुर्भृशदुःखिताः
vaiśaṃpāyana uvāca
evaṃ te puruṣavyāghrāḥ pāṇḍavā mātṛnandanāḥ
smaranto mātaraṃ vīrā babhūvurbhṛśaduḥkhitāḥ
- 2
ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशो ऽभवन्
ते राजकार्याणि तदा नाकार्षुः सर्वतः पुरे
ye rājakāryeṣu purā vyāsaktā nityaśo 'bhavan
te rājakāryāṇi tadā nākārṣuḥ sarvataḥ pure
- 3
आविष्टा इव शोकेन नाभ्यनन्दन्त किंचन
संभाष्यमाणा अपि ते न किंचित्प्रत्यपूजयन्
āviṣṭā iva śokena nābhyanandanta kiṃcana
saṃbhāṣyamāṇā api te na kiṃcitpratyapūjayan
- 4
ते स्म वीरा दुराधर्षा गाम्भीर्ये सागरोपमाः
शोकोपहतविज्ञाना नष्टसंज्ञा इवाभवन्
te sma vīrā durādharṣā gāmbhīrye sāgaropamāḥ
śokopahatavijñānā naṣṭasaṃjñā ivābhavan
- 5
अनुस्मरन्तो जननीं ततस्ते कुरुनन्दनाः
कथं नु वृद्धमिथुनं वहत्यद्य पृथा कृशा
anusmaranto jananīṃ tataste kurunandanāḥ
kathaṃ nu vṛddhamithunaṃ vahatyadya pṛthā kṛśā
- 6
कथं च स महीपालो हतपुत्रो निराश्रयः
पत्न्या सह वसत्येको वने श्वापदसेविते
kathaṃ ca sa mahīpālo hataputro nirāśrayaḥ
patnyā saha vasatyeko vane śvāpadasevite
- 7
सा च देवी महाभागा गान्धारी हतबान्धवा
पतिम् अन्धं कथं वृद्धम् अन्वेति विजने वने
sā ca devī mahābhāgā gāndhārī hatabāndhavā
patim andhaṃ kathaṃ vṛddham anveti vijane vane
- 8
एवं तेषां कथयताम् औत्सुक्यम् अभवत्तदा
गमने चाभवद्बुद्धिर्धृतराष्ट्रदिदृक्षया
evaṃ teṣāṃ kathayatām autsukyam abhavattadā
gamane cābhavadbuddhirdhṛtarāṣṭradidṛkṣayā
- 9
सहदेवस्तु राजानं प्रणिपत्येदम् अब्रवीत्
अहो मे भवतो दृष्टं हृदयं गमनं प्रति
sahadevastu rājānaṃ praṇipatyedam abravīt
aho me bhavato dṛṣṭaṃ hṛdayaṃ gamanaṃ prati
- 10
न हि त्वा गौरवेणाहम् अशकं वक्तुम् आत्मना
गमनं प्रति राजेन्द्र तद् इदं समुपस्थितम्
na hi tvā gauraveṇāham aśakaṃ vaktum ātmanā
gamanaṃ prati rājendra tad idaṃ samupasthitam
- 11
दिष्ट्या द्रक्ष्यामि तां कुन्तीं वर्तयन्तीं तपस्विनीम्
जटिलां तापसीं वृद्धां कुशकाशपरिक्षताम्
diṣṭyā drakṣyāmi tāṃ kuntīṃ vartayantīṃ tapasvinīm
jaṭilāṃ tāpasīṃ vṛddhāṃ kuśakāśaparikṣatām
- 12
प्रासादहर्म्यसंवृद्धाम् अत्यन्तसुखभागिनीम्
कदा नु जननीं श्रान्तां द्रक्ष्यामि भृशदुःखिताम्
prāsādaharmyasaṃvṛddhām atyantasukhabhāginīm
kadā nu jananīṃ śrāntāṃ drakṣyāmi bhṛśaduḥkhitām
- 13
अनित्याः खलु मर्त्यानां गतयो भरतर्षभ
कुन्ती राजसुता यत्र वसत्यसुखिनी वने
anityāḥ khalu martyānāṃ gatayo bharatarṣabha
kuntī rājasutā yatra vasatyasukhinī vane
- 14
सहदेववचः श्रुत्वा द्रौपदी योषितां वरा
उवाच देवी राजानम् अभिपूज्याभिनन्द्य च
sahadevavacaḥ śrutvā draupadī yoṣitāṃ varā
uvāca devī rājānam abhipūjyābhinandya ca
- 15
कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं यदि जीवति सा पृथा
जीवन्त्या ह्यद्य नः प्रीतिर्भविष्यति नराधिप
kadā drakṣyāmi tāṃ devīṃ yadi jīvati sā pṛthā
jīvantyā hyadya naḥ prītirbhaviṣyati narādhipa
- 16
एषा ते ऽस्तु मतिर्नित्यं धर्मे ते रमतां मनः
यो ऽद्य त्वम् अस्मान्राजेन्द्र श्रेयसा योजयिष्यसि
eṣā te 'stu matirnityaṃ dharme te ramatāṃ manaḥ
yo 'dya tvam asmānrājendra śreyasā yojayiṣyasi
- 17
अग्रपादस्थितं चेमं विद्धि राजन्वधूजनम्
काङ्क्षन्तं दर्शनं कुन्त्या गान्धार्याः श्वशुरस्य च
agrapādasthitaṃ cemaṃ viddhi rājanvadhūjanam
kāṅkṣantaṃ darśanaṃ kuntyā gāndhāryāḥ śvaśurasya ca
- 18
इत्युक्तः स नृपो देव्या पाञ्चाल्या भरतर्षभ
सेनाध्यक्षान्समानाय्य सर्वान् इदम् अथाब्रवीत्
ityuktaḥ sa nṛpo devyā pāñcālyā bharatarṣabha
senādhyakṣānsamānāyya sarvān idam athābravīt
- 19
निर्यातयत मे सेनां प्रभूतरथकुञ्जराम्
द्रक्ष्यामि वनसंस्थं च धृतराष्ट्रं महीपतिम्
niryātayata me senāṃ prabhūtarathakuñjarām
drakṣyāmi vanasaṃsthaṃ ca dhṛtarāṣṭraṃ mahīpatim
- 20
स्त्र्यध्यक्षांश्चाब्रवीद्राजा यानानि विविधानि मे
सज्जीक्रियन्तां सर्वाणि शिबिकाश्च सहस्रशः
stryadhyakṣāṃścābravīdrājā yānāni vividhāni me
sajjīkriyantāṃ sarvāṇi śibikāśca sahasraśaḥ
- 21
शकटापणवेशाश्च कोशशिल्पिन एव च
निर्यान्तु कोशपालाश्च कुरुक्षेत्राश्रमं प्रति
śakaṭāpaṇaveśāśca kośaśilpina eva ca
niryāntu kośapālāśca kurukṣetrāśramaṃ prati
- 22
यश्च पौरजनः कश्चिद्द्रष्टुम् इच्छति पार्थिवम्
अनावृतः सुविहितः स च यातु सुरक्षितः
yaśca paurajanaḥ kaściddraṣṭum icchati pārthivam
anāvṛtaḥ suvihitaḥ sa ca yātu surakṣitaḥ
- 23
सूदाः पौरोगवाश्चैव सर्वं चैव महानसम्
विविधं भक्ष्यभोज्यं च शकटैर् उह्यतां मम
sūdāḥ paurogavāścaiva sarvaṃ caiva mahānasam
vividhaṃ bhakṣyabhojyaṃ ca śakaṭair uhyatāṃ mama
- 24
प्रयाणं घुष्यतां चैव श्वोभूत इति माचिरम्
क्रियन्तां पथि चाप्यद्य वेश्मानि विविधानि च
prayāṇaṃ ghuṣyatāṃ caiva śvobhūta iti māciram
kriyantāṃ pathi cāpyadya veśmāni vividhāni ca
- 25
एवम् आज्ञाप्य राजा स भ्रातृभिः सह पाण्डवः
श्वोभूते निर्ययौ राजा सस्त्रीबालपुरस्कृतः
evam ājñāpya rājā sa bhrātṛbhiḥ saha pāṇḍavaḥ
śvobhūte niryayau rājā sastrībālapuraskṛtaḥ
- 26
स बहिर्दिवसान् एवं जनौघं परिपालयन्
न्यवसन्नृपतिः पञ्च ततो ऽगच्छद्वनं प्रति
sa bahirdivasān evaṃ janaughaṃ paripālayan
nyavasannṛpatiḥ pañca tato 'gacchadvanaṃ prati

