12 shlokas
- 1
अर्जुन उवाच
भीम ज्येष्ठो गुरुर्मे त्वं नातो ऽन्यद्वक्तुम् उत्सहे
धृतराष्ट्रो हि राजर्षिः सर्वथा मानम् अर्हति
arjuna uvāca
bhīma jyeṣṭho gururme tvaṃ nāto 'nyadvaktum utsahe
dhṛtarāṣṭro hi rājarṣiḥ sarvathā mānam arhati
- 2
न स्मरन्त्यपराद्धानि स्मरन्ति सुकृतानि च
असंभिन्नार्थमर्यादाः साधवः पुरुषोत्तमाः
na smarantyaparāddhāni smaranti sukṛtāni ca
asaṃbhinnārthamaryādāḥ sādhavaḥ puruṣottamāḥ
- 3
इदं मद्वचनात्क्षत्तः कौरवं ब्रूहि पार्थिवम्
यावद् इच्छति पुत्राणां दातुं तावद्ददाम्यहम्
idaṃ madvacanātkṣattaḥ kauravaṃ brūhi pārthivam
yāvad icchati putrāṇāṃ dātuṃ tāvaddadāmyaham
- 4
भीष्मादीनां च सर्वेषां सुहृदाम् उपकारिणाम्
मम कोशाद् इति विभो मा भूद्भीमः सुदुर्मनाः
bhīṣmādīnāṃ ca sarveṣāṃ suhṛdām upakāriṇām
mama kośād iti vibho mā bhūdbhīmaḥ sudurmanāḥ
- 5
वैशंपायन उवाच
इत्युक्ते धर्मराजस्तम् अर्जुनं प्रत्यपूजयत्
भीमसेनः कटाक्षेण वीक्षांचक्रे धनंजयम्
vaiśaṃpāyana uvāca
ityukte dharmarājastam arjunaṃ pratyapūjayat
bhīmasenaḥ kaṭākṣeṇa vīkṣāṃcakre dhanaṃjayam
- 6
ततः स विदुरं धीमान्वाक्यम् आह युधिष्ठिरः
न भीमसेने कोपं स नृपतिः कर्तुम् अर्हति
tataḥ sa viduraṃ dhīmānvākyam āha yudhiṣṭhiraḥ
na bhīmasene kopaṃ sa nṛpatiḥ kartum arhati
- 7
परिक्लिष्टो हि भीमो ऽयं हिमवृष्ट्यातपादिभिः
दुःखैर्बहुविधैर्धीमान् अरण्ये विदितं तव
parikliṣṭo hi bhīmo 'yaṃ himavṛṣṭyātapādibhiḥ
duḥkhairbahuvidhairdhīmān araṇye viditaṃ tava
- 8
किं तु मद्वचनाद्ब्रूहि राजानं भरतर्षभम्
यद्यद् इच्छसि यावच्च गृह्यतां मद्गृहाद् इति
kiṃ tu madvacanādbrūhi rājānaṃ bharatarṣabham
yadyad icchasi yāvacca gṛhyatāṃ madgṛhād iti
- 9
यन्मात्सर्यम् अयं भीमः करोति भृशदुःखितः
न तन्मनसि कर्तव्यम् इति वाच्यः स पार्थिवः
yanmātsaryam ayaṃ bhīmaḥ karoti bhṛśaduḥkhitaḥ
na tanmanasi kartavyam iti vācyaḥ sa pārthivaḥ
- 10
यन्ममास्ति धनं किंचिद् अर्जुनस्य च वेश्मनि
तस्य स्वामी महाराज इति वाच्यः स पार्थिवः
yanmamāsti dhanaṃ kiṃcid arjunasya ca veśmani
tasya svāmī mahārāja iti vācyaḥ sa pārthivaḥ
- 11
ददातु राजा विप्रेभ्यो यथेष्टं क्रियतां व्ययः
पुत्राणां सुहृदां चैव गच्छत्वानृण्यम् अद्य सः
dadātu rājā viprebhyo yatheṣṭaṃ kriyatāṃ vyayaḥ
putrāṇāṃ suhṛdāṃ caiva gacchatvānṛṇyam adya saḥ
- 12
इदं चापि शरीरं मे तवायत्तं जनाधिप
धनानि चेति विद्धि त्वं क्षत्तर्नास्त्यत्र संशयः
idaṃ cāpi śarīraṃ me tavāyattaṃ janādhipa
dhanāni ceti viddhi tvaṃ kṣattarnāstyatra saṃśayaḥ

