36 shlokas
- 1
सूत उवाच
वेदव्यासावताराणि द्वापरे कथितानि तु
महादेवावताराणि कलौ शृणुत सुव्रताः
sūta uvāca
vedavyāsāvatārāṇi dvāpare kathitāni tu
mahādevāvatārāṇi kalau śṛṇuta suvratāḥ
- 2
आद्ये कलियुगे श्वेतो देवदेवो महाद्युतिः
नाम्ना हिताय विप्राणामभूद्वैवस्वते ऽन्तरे
ādye kaliyuge śveto devadevo mahādyutiḥ
nāmnā hitāya viprāṇāmabhūdvaivasvate 'ntare
- 3
हिमवच्छिखरे रम्ये छगले पर्वतोत्तमे
तस्य शिष्याः शिखायुक्ता बभूवुर् अमितप्रभाः
himavacchikhare ramye chagale parvatottame
tasya śiṣyāḥ śikhāyuktā babhūvur amitaprabhāḥ
- 4
श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः
चत्वारस्ते महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः
śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāsyaḥ śvetalohitaḥ
catvāraste mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ
- 5
सुभानो दमनश्चाथ सुहोत्रः कङ्कणस्तथा
लोकाक्षिरथ योगीन्द्रो जैगीषव्यस्तु सप्तमे
subhāno damanaścātha suhotraḥ kaṅkaṇastathā
lokākṣiratha yogīndro jaigīṣavyastu saptame
- 6
अष्टमे दधिवाहः स्यान्नवमे वृषभः प्रभुः
भृगुस्तु दशमे प्रोक्तस्तस्मादुग्रः परः स्मृतः
aṣṭame dadhivāhaḥ syānnavame vṛṣabhaḥ prabhuḥ
bhṛgustu daśame proktastasmādugraḥ paraḥ smṛtaḥ
- 7
द्वादशे ऽत्रिः समाख्यातो बली चाथ त्रयोदशे
चतुर्दशे गौतमस्तु वेदशीर्षा ततः परम्
dvādaśe 'triḥ samākhyāto balī cātha trayodaśe
caturdaśe gautamastu vedaśīrṣā tataḥ param
- 8
गोकर्णश्चाभवत्तस्माद्गुहावासः शिखण्ड्यथ
जटामाल्यट्टहासश्च दारुको लाङ्गली क्रमात्
gokarṇaścābhavattasmādguhāvāsaḥ śikhaṇḍyatha
jaṭāmālyaṭṭahāsaśca dāruko lāṅgalī kramāt
- 9
श्वेतस्तथा परः शूली डिण्डी मुण्डी च वै क्रमात्
सहिष्णुः सोमशर्मा च नकुलीशो ऽन्तिमे प्रभुः
śvetastathā paraḥ śūlī ḍiṇḍī muṇḍī ca vai kramāt
sahiṣṇuḥ somaśarmā ca nakulīśo 'ntime prabhuḥ
- 10
वैवस्वते ऽन्तरे शंभोरवतारास्त्रिशूलिनः
अष्टाविंशतिराख्याता ह्यन्ते कलियुगे प्रभोः
तीर्थे कायावतारे स्याद्देवेशो नकुलीश्वरः
vaivasvate 'ntare śaṃbhoravatārāstriśūlinaḥ
aṣṭāviṃśatirākhyātā hyante kaliyuge prabhoḥ
tīrthe kāyāvatāre syāddeveśo nakulīśvaraḥ
- 11
तत्र देवादिदेवस्य चत्वारः सुतपोधनाः
शिष्या बभूवुश्चान्येषां प्रत्येकं मुनिपुङ्गवाः
tatra devādidevasya catvāraḥ sutapodhanāḥ
śiṣyā babhūvuścānyeṣāṃ pratyekaṃ munipuṅgavāḥ
- 12
प्रसन्नमनसो दान्ता ऐश्वरीं भक्तिमाश्रिताः
क्रमेण तान्प्रवक्ष्यामि योगिनो योगवित्तमान्
prasannamanaso dāntā aiśvarīṃ bhaktimāśritāḥ
krameṇa tānpravakṣyāmi yogino yogavittamān
- 13
श्वेतः श्वेतशिखश्चैव श्वेतास्यः श्वेतलोहितः
दुन्दुभिः शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा
विकेशश्च विशोकश्च विशापः शापनाशनः
śvetaḥ śvetaśikhaścaiva śvetāsyaḥ śvetalohitaḥ
dundubhiḥ śatarūpaśca ṛcīkaḥ ketumāṃstathā
vikeśaśca viśokaśca viśāpaḥ śāpanāśanaḥ
- 14
सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दमो दुरतिक्रमः
सनः सनातनश्चैव मुकारश्च सनन्दनः
sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ
sanaḥ sanātanaścaiva mukāraśca sanandanaḥ
- 15
दालभ्यश्च महायोगी धर्मात्मनो महौजसः
सुधामा विरजाश्चैव शङ्खपात्रज एव च
dālabhyaśca mahāyogī dharmātmano mahaujasaḥ
sudhāmā virajāścaiva śaṅkhapātraja eva ca
- 16
सारस्वतस्तथा मेघो घनवाहः सुवाहनः
कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पञ्चशिखो मुनिः
sārasvatastathā megho ghanavāhaḥ suvāhanaḥ
kapilaścāsuriścaiva voḍhuḥ pañcaśikho muniḥ
- 17
पराशरश्च गर्गश्च भार्गवश्चाङ्गिरास्तथा
बलबन्धुर्निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः
parāśaraśca gargaśca bhārgavaścāṅgirāstathā
balabandhurnirāmitraḥ ketuśṛṅgastapodhanaḥ
- 18
लम्बोदरश्च लम्बश्च लम्बाक्षो लम्बकेशकः
सर्वज्ञः समबुद्धिश्च साध्यः सत्यस्तथैव च
lambodaraśca lambaśca lambākṣo lambakeśakaḥ
sarvajñaḥ samabuddhiśca sādhyaḥ satyastathaiva ca
- 19
शुधामा काश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा
अत्रिरुग्रस्तथा चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः
śudhāmā kāśyapaścaiva vasiṣṭho virajāstathā
atrirugrastathā caiva śravaṇo 'tha śraviṣṭhakaḥ
- 20
कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः
कश्यपो ह्युशना चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ
kaśyapo hyuśanā caiva cyavano 'tha bṛhaspatiḥ
- 21
उतथ्यो वामदेवश्च महाकायो महानिलः
वाचश्रवाः सुपीकश्च श्यावाश्वः सपथीश्वरः
utathyo vāmadevaśca mahākāyo mahānilaḥ
vācaśravāḥ supīkaśca śyāvāśvaḥ sapathīśvaraḥ
- 22
हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा
सुमन्तुर्वर्चरी विद्वान्कबन्धः कुशिकन्धरः
hiraṇyanābhaḥ kauśalyo lokākṣiḥ kuthumistathā
sumanturvarcarī vidvānkabandhaḥ kuśikandharaḥ
- 23
प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा
भल्लापी मधुपिङ्गश्च श्वेतकेतुस्तपोनिधिः
plakṣo dārbhāyaṇiścaiva ketumāngautamastathā
bhallāpī madhupiṅgaśca śvetaketustaponidhiḥ
- 24
उशिजो बृहदुक्थश्च देवलः कपिरेव च
शालिहोत्रो ऽग्निवेश्यश्च युवनाश्वः शरद्वसुः
uśijo bṛhadukthaśca devalaḥ kapireva ca
śālihotro 'gniveśyaśca yuvanāśvaḥ śaradvasuḥ
- 25
छगलः कुण्डकर्णश्च कुम्भश्चैव प्रवाहकः
उलूको विद्युतश्चैव शाद्वलो ह्याश्वलायनः
chagalaḥ kuṇḍakarṇaśca kumbhaścaiva pravāhakaḥ
ulūko vidyutaścaiva śādvalo hyāśvalāyanaḥ
- 26
अक्षपादः कुमारश्च उलूको वत्स एव च
कुशिकश्चैव गर्गश्च मित्रक ऋष्य एव च
akṣapādaḥ kumāraśca ulūko vatsa eva ca
kuśikaścaiva gargaśca mitraka ṛṣya eva ca
- 27
शिष्या एते महात्मानः सर्वोवर्तेषु योगिनाम्
विमला ब्रह्मभूयिष्ठा ज्ञानयोगपरायणाः
śiṣyā ete mahātmānaḥ sarvovarteṣu yoginām
vimalā brahmabhūyiṣṭhā jñānayogaparāyaṇāḥ
- 28
कुर्वन्ति चावताराणि ब्राह्मणानां हिताय हि
योगेश्वराणामादेशाद्वेदसंस्थापनाय वै
kurvanti cāvatārāṇi brāhmaṇānāṃ hitāya hi
yogeśvarāṇāmādeśādvedasaṃsthāpanāya vai
- 29
ये ब्राह्मणाः संस्मरन्ति नमस्यन्ति च सर्वदा
तर्पयन्त्यर्चयन्त्येतान्ब्रह्मविद्यामवाप्नुयुः
ye brāhmaṇāḥ saṃsmaranti namasyanti ca sarvadā
tarpayantyarcayantyetānbrahmavidyāmavāpnuyuḥ
- 30
इदं वैवस्वतं प्रोक्तमन्तरं विस्तरेण तु
भविष्यति च सावर्णो दक्षसावर्ण एव च
idaṃ vaivasvataṃ proktamantaraṃ vistareṇa tu
bhaviṣyati ca sāvarṇo dakṣasāvarṇa eva ca

