86 shlokas
- 1
सूत उवाच
क्रोष्टोरेको ऽभवत्पुत्रो वृजिनीवानिति श्रुतिः
तस्य पुत्रो महान्स्वातिर् उशद्गुस्तत्सुतो ऽभवत्
sūta uvāca
kroṣṭoreko 'bhavatputro vṛjinīvāniti śrutiḥ
tasya putro mahānsvātir uśadgustatsuto 'bhavat
- 2
उशद्गोरभवत्पुत्रो नाम्ना चित्ररथो बली
अथ चैत्ररथिर्लोके शशबिन्दुरिति स्मृतः
uśadgorabhavatputro nāmnā citraratho balī
atha caitrarathirloke śaśabinduriti smṛtaḥ
- 3
तस्य पुत्रः पृथुयशा राजाभूद्धर्मतत्परः
पृथुकर्मा च तत्पुत्रस्तस्मात्पृथुजयो ऽभवत्
tasya putraḥ pṛthuyaśā rājābhūddharmatatparaḥ
pṛthukarmā ca tatputrastasmātpṛthujayo 'bhavat
- 4
पृथुकीर्तिरभूत्तस्मात्पृथुदानस्ततो ऽभवत्
पृथुश्रवास्तस्य पुत्रस्तस्यासीत्पृथुसत्तमः
pṛthukīrtirabhūttasmātpṛthudānastato 'bhavat
pṛthuśravāstasya putrastasyāsītpṛthusattamaḥ
- 5
उशना तस्य पुत्रो ऽभूत्सितेषुस्तत्सुतो ऽभवत्
तस्याभूद्रुक्मकवचः परावृत्तस्य सत्तमाः
uśanā tasya putro 'bhūtsiteṣustatsuto 'bhavat
tasyābhūdrukmakavacaḥ parāvṛttasya sattamāḥ
- 6
परावृतः सुतो जज्ञे ज्यामघो लोकविश्रुतः
तस्माद्विदर्भः संजज्ञे विदर्भात्क्रथकैशिकौ
parāvṛtaḥ suto jajñe jyāmagho lokaviśrutaḥ
tasmādvidarbhaḥ saṃjajñe vidarbhātkrathakaiśikau
- 7
रोमपादस्तृतीयस्तु बभ्रुस्तस्यात्मजो नृपः
धृतिस्तस्याभवत्पुत्रः संस्तस्तस्याप्यभूत्सुतः
romapādastṛtīyastu babhrustasyātmajo nṛpaḥ
dhṛtistasyābhavatputraḥ saṃstastasyāpyabhūtsutaḥ
- 8
संस्तस्य पुत्रो बलवान्नाम्ना विश्वसहस्तु सः
तस्य पुत्रो महावीर्यः प्रजावान्कौशिकस्ततः
अभूत्तस्य सुतो धीमान्सुमन्तुस्तत्सुतो ऽनलः
saṃstasya putro balavānnāmnā viśvasahastu saḥ
tasya putro mahāvīryaḥ prajāvānkauśikastataḥ
abhūttasya suto dhīmānsumantustatsuto 'nalaḥ
- 9
कैशिकस्य सुतश्चेदिश्चैद्यास्तस्याभवन्सुताः
तेषां प्रधानो ज्योतिष्मान्वपुष्मांस्तत्सुतो ऽभवत्
kaiśikasya sutaścediścaidyāstasyābhavansutāḥ
teṣāṃ pradhāno jyotiṣmānvapuṣmāṃstatsuto 'bhavat
- 10
वपुष्मतो बृहन्मेधा श्रीदेवस्तत्सुतो ऽभवत्
तस्य वीतरथो विप्रा रुद्रभक्तो महाबलः
vapuṣmato bṛhanmedhā śrīdevastatsuto 'bhavat
tasya vītaratho viprā rudrabhakto mahābalaḥ
- 11
क्रथस्याप्यभवत्कुन्ती वृष्णी तस्याभवत्सुतः
वृष्णेर्निवृत्तिर् उत्पन्नो दशार्हस्तस्य तु द्विजाः
krathasyāpyabhavatkuntī vṛṣṇī tasyābhavatsutaḥ
vṛṣṇernivṛttir utpanno daśārhastasya tu dvijāḥ
- 12
दशार्हपुत्रो ऽप्यारोहो जीमूतस्तत्सुतो ऽभवत्
जैमूतिर् अभवद्वीरो विकृतिः परवीरहा
daśārhaputro 'pyāroho jīmūtastatsuto 'bhavat
jaimūtir abhavadvīro vikṛtiḥ paravīrahā
- 13
तस्य भीमरथः पुत्रः तस्मान्नवरथो ऽभवत्
दानधर्मरतो नित्यं सम्यक्शीलपरायणः
tasya bhīmarathaḥ putraḥ tasmānnavaratho 'bhavat
dānadharmarato nityaṃ samyakśīlaparāyaṇaḥ
- 14
कदाचिन्मृगयां यातो दृष्ट्वा राक्षसमूर्जितम्
दुद्राव महताविष्टो भयेन मुनिपुङ्गवाः
kadācinmṛgayāṃ yāto dṛṣṭvā rākṣasamūrjitam
dudrāva mahatāviṣṭo bhayena munipuṅgavāḥ
- 15
अन्वधावत संक्रुद्धो राक्षसस्तं महाबलः
दुर्योधनो ऽग्निसंकाशः शूलासक्तमहाकरः
anvadhāvata saṃkruddho rākṣasastaṃ mahābalaḥ
duryodhano 'gnisaṃkāśaḥ śūlāsaktamahākaraḥ
- 16
राजा नवरथो भीत्या नातिदूरादनुत्तमम्
अपश्यत्परमं स्थानं सरस्वत्या सुगोपितम्
rājā navaratho bhītyā nātidūrādanuttamam
apaśyatparamaṃ sthānaṃ sarasvatyā sugopitam
- 17
स तद्वेगेन महता सम्प्राप्य मतिमान्नृपः
ववन्दे शिरसा दृष्ट्वा साक्षाद्देवीं सरस्वतीम्
sa tadvegena mahatā samprāpya matimānnṛpaḥ
vavande śirasā dṛṣṭvā sākṣāddevīṃ sarasvatīm
- 18
तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर्बद्धाञ्जलिर् अमित्रजित्
पपात दण्डवद्भूमौ त्वामहं शरणं गतः
tuṣṭāva vāgbhir iṣṭābhirbaddhāñjalir amitrajit
papāta daṇḍavadbhūmau tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
- 19
नमस्यामि महादेवीं साक्षाद्देवीं सरस्वतीम्
वाग्देवताम् अनाद्यन्ताम् ईश्वरीं ब्रह्मचारिणीम्
namasyāmi mahādevīṃ sākṣāddevīṃ sarasvatīm
vāgdevatām anādyantām īśvarīṃ brahmacāriṇīm
- 20
नमस्ये जगतां योनिं योगिनीं परमां कलाम्
हिरण्यगर्भमहिषीं त्रिनेत्रां चन्द्रशेखराम्
namasye jagatāṃ yoniṃ yoginīṃ paramāṃ kalām
hiraṇyagarbhamahiṣīṃ trinetrāṃ candraśekharām
- 21
नमस्ये परमानन्दां चित्कलां ब्रह्मरूपिणीम्
पाहि मां परमेशानि भीतं शरणमागतम्
namasye paramānandāṃ citkalāṃ brahmarūpiṇīm
pāhi māṃ parameśāni bhītaṃ śaraṇamāgatam
- 22
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राजानं राक्षसेश्वरः
हन्तुं समागतः स्थानं यत्र देवी सरस्वती
etasminnantare kruddho rājānaṃ rākṣaseśvaraḥ
hantuṃ samāgataḥ sthānaṃ yatra devī sarasvatī
- 23
समुद्यम्य तदा शूलं प्रवेष्टुं बलदर्पितः
त्रिलोकमातुस्तत्स्थानं शशाङ्कादित्यसंनिभम्
samudyamya tadā śūlaṃ praveṣṭuṃ baladarpitaḥ
trilokamātustatsthānaṃ śaśāṅkādityasaṃnibham
- 24
तदन्तरे महद्भूतं युगान्तादित्यसन्निभम्
शूलेनोरसि निर्भिद्य पातयामास तं भुवि
tadantare mahadbhūtaṃ yugāntādityasannibham
śūlenorasi nirbhidya pātayāmāsa taṃ bhuvi
- 25
गच्छेत्याह महाराज न स्थातव्यं त्वया पुनः
इदानीं निर्भयस्तूर्णं स्थाने ऽस्मिन्राक्षसो हतः
gacchetyāha mahārāja na sthātavyaṃ tvayā punaḥ
idānīṃ nirbhayastūrṇaṃ sthāne 'sminrākṣaso hataḥ
- 26
ततः प्रणम्य हृष्टात्मा राजा नवरथः पराम्
पुरीं जगाम विप्रेन्द्राः पुरन्दरपुरोपमाम्
tataḥ praṇamya hṛṣṭātmā rājā navarathaḥ parām
purīṃ jagāma viprendrāḥ purandarapuropamām
- 27
स्थापयामास देवेशीं तत्र भक्तिसमन्वितः
ईजे च विविधैर्यज्ञैर्हेमैर्देवीं सरस्वतीम्
sthāpayāmāsa deveśīṃ tatra bhaktisamanvitaḥ
īje ca vividhairyajñairhemairdevīṃ sarasvatīm
- 28
तस्य चासीद्दशरथः पुत्रः परमधार्मिकः
देव्या भक्तो महातेजाः शकुनिस्तस्य चात्मजः
tasya cāsīddaśarathaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ
devyā bhakto mahātejāḥ śakunistasya cātmajaḥ
- 29
तस्मात्करम्भः सम्भूतो देवरातो ऽभवत्ततः
ईजे स चाश्वमेधेन देवक्षत्रश्च तत्सुतः
tasmātkarambhaḥ sambhūto devarāto 'bhavattataḥ
īje sa cāśvamedhena devakṣatraśca tatsutaḥ
- 30
मधुस्तस्य तु दायादस्तस्मात्कुरुवशो ऽभवत्
पुत्रद्वयमभूत्तस्य सुत्रामा चानुरेव च
madhustasya tu dāyādastasmātkuruvaśo 'bhavat
putradvayamabhūttasya sutrāmā cānureva ca

