109 shlokas
- 1
श्रीकूर्म उवाच
शृणुध्वमृषयः सर्वे यत्पृष्टो ऽहं जगद्धितम्
वक्ष्यमाणं मया सर्वमिन्द्रद्युम्नाय भाषितम्
śrīkūrma uvāca
śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve yatpṛṣṭo 'haṃ jagaddhitam
vakṣyamāṇaṃ mayā sarvamindradyumnāya bhāṣitam
- 2
भूतैर्भव्यैर्भविष्यद्भिश्चरितैर् उपबृंहितम्
पुराणं पुण्यदं नृणां मोक्षधर्मानुकीर्तनम्
bhūtairbhavyairbhaviṣyadbhiścaritair upabṛṃhitam
purāṇaṃ puṇyadaṃ nṛṇāṃ mokṣadharmānukīrtanam
- 3
अहं नारायणो देवः पूर्वमासं न मे परम्
उपास्य विपुलां निद्रां भोगिशय्यां समाश्रितः
ahaṃ nārāyaṇo devaḥ pūrvamāsaṃ na me param
upāsya vipulāṃ nidrāṃ bhogiśayyāṃ samāśritaḥ
- 4
चिन्तयामि पुनः सृष्टिं निशान्ते प्रतिबुध्य तु
ततो मे सहसोत्पन्नः प्रसादो मुनिपुङ्गवाः
cintayāmi punaḥ sṛṣṭiṃ niśānte pratibudhya tu
tato me sahasotpannaḥ prasādo munipuṅgavāḥ
- 5
चतुर्मुखस्ततो जातो ब्रह्मा लोकपितामहः
तदन्तरे ऽभवत्क्रोधः कस्माच्चित्कारणात्तदा
caturmukhastato jāto brahmā lokapitāmahaḥ
tadantare 'bhavatkrodhaḥ kasmāccitkāraṇāttadā
- 6
आत्मनो मुनिशार्दूलास्तत्र देवो महेश्वरः
रुद्रः क्रोधात्मजो जज्ञे शूलपाणिस्त्रिलोचनः
तेजसा सूर्यसंकाशस्त्रैलोक्यं संहरन्निव
ātmano muniśārdūlāstatra devo maheśvaraḥ
rudraḥ krodhātmajo jajñe śūlapāṇistrilocanaḥ
tejasā sūryasaṃkāśastrailokyaṃ saṃharanniva
- 7
ततः श्रीरभवद्देवी कमलायतलोचना
सुरूपा सौम्यवदना मोहिनी सर्वदेहिनाम्
tataḥ śrīrabhavaddevī kamalāyatalocanā
surūpā saumyavadanā mohinī sarvadehinām
- 8
शुचिस्मिता सुप्रसन्ना मङ्गला महिमास्पदा
दिव्यकान्तिसमायुक्ता दिव्यमाल्योपशोभिता
śucismitā suprasannā maṅgalā mahimāspadā
divyakāntisamāyuktā divyamālyopaśobhitā
- 9
नारायणी महामाया मूलप्रकृतिरव्यया
स्वधाम्ना पूरयन्तीदं मत्पार्श्वं समुपाविशत्
nārāyaṇī mahāmāyā mūlaprakṛtiravyayā
svadhāmnā pūrayantīdaṃ matpārśvaṃ samupāviśat
- 10
तां दृष्ट्वा भगवान्ब्रह्मा मामुवाच जगत्पतिः
मोहायाशेषभूतानां नियोजय सुरूपिणीम्
येनेयं विपुला सृष्टिर्वर्धते मम माधव
tāṃ dṛṣṭvā bhagavānbrahmā māmuvāca jagatpatiḥ
mohāyāśeṣabhūtānāṃ niyojaya surūpiṇīm
yeneyaṃ vipulā sṛṣṭirvardhate mama mādhava
- 11
तथोक्तो ऽहं श्रियं देवीमब्रुवं प्रहसन्निव
देवीदमखिलं विश्वं सदेवासुरमानुषम्
मोहयित्वा ममादेशात्संसारे विनिपातय
tathokto 'haṃ śriyaṃ devīmabruvaṃ prahasanniva
devīdamakhilaṃ viśvaṃ sadevāsuramānuṣam
mohayitvā mamādeśātsaṃsāre vinipātaya
- 12
ज्ञानयोगरतान्दान्तान्ब्रह्मिष्ठान्ब्रह्मवादिनः
अक्रोधनान्सत्यपरान्दूरतः परिवर्जय
jñānayogaratāndāntānbrahmiṣṭhānbrahmavādinaḥ
akrodhanānsatyaparāndūrataḥ parivarjaya
- 13
ध्यायिनो निर्ममान्शान्तान्धार्मिकान्वेदपारगान्
जापिनस्तापसान्विप्रान्दूरतः परिवर्जय
dhyāyino nirmamānśāntāndhārmikānvedapāragān
jāpinastāpasānviprāndūrataḥ parivarjaya
- 14
वेदवेदान्तविज्ञानसंछिन्नाशेषसंशयान्
महायज्ञपरान्विप्रान्दूरतः परिवर्जय
vedavedāntavijñānasaṃchinnāśeṣasaṃśayān
mahāyajñaparānviprāndūrataḥ parivarjaya
- 15
ये यजन्ति जपैर्होमैर्देवदेवं महेश्वरम्
स्वाध्यायेनेज्यया दूरात्तान्प्रयत्नेन वर्जय
ye yajanti japairhomairdevadevaṃ maheśvaram
svādhyāyenejyayā dūrāttānprayatnena varjaya
- 16
भक्तियोगसमायुक्तान् ईश्वरार्पितमानसान्
प्राणायामादिषु रतान्दूरात्परिहरामलान्
bhaktiyogasamāyuktān īśvarārpitamānasān
prāṇāyāmādiṣu ratāndūrātpariharāmalān
- 17
प्रणवासक्तमनसो रुद्रजप्यपरायणान्
अथर्वशिरसो ऽध्येतॄन्धर्मज्ञान्परिवर्जय
praṇavāsaktamanaso rudrajapyaparāyaṇān
atharvaśiraso 'dhyetṝndharmajñānparivarjaya
- 18
बहुनात्र किमुक्तेन स्वधर्मपरिपालकान्
ईश्वराराधनरतान्मन्नियोगान्न मोहय
bahunātra kimuktena svadharmaparipālakān
īśvarārādhanaratānmanniyogānna mohaya
- 19
एवं मया महामाया प्रेरिता हरिवल्लभा
यथादेशं चकारासौ तस्माल्लक्ष्मीं समर्चयेत्
evaṃ mayā mahāmāyā preritā harivallabhā
yathādeśaṃ cakārāsau tasmāllakṣmīṃ samarcayet
- 20
श्रियं ददाति विपुलां पुष्टिं मेधां यशो बलम्
अर्चिता भगवत्पत्नी तस्माल्लक्ष्मीं समर्चयेत्
śriyaṃ dadāti vipulāṃ puṣṭiṃ medhāṃ yaśo balam
arcitā bhagavatpatnī tasmāllakṣmīṃ samarcayet
- 21
ततो ऽसृजत्स भगवान्ब्रह्मा लोकपितामहः
चराचराणि भूतानि यथापूर्वं ममाज्ञया
tato 'sṛjatsa bhagavānbrahmā lokapitāmahaḥ
carācarāṇi bhūtāni yathāpūrvaṃ mamājñayā
- 22
मरीचिभृग्वङ्गिरसः पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्
दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद्योगविद्यया
marīcibhṛgvaṅgirasaḥ pulastyaṃ pulahaṃ kratum
dakṣamatriṃ vasiṣṭhaṃ ca so 'sṛjadyogavidyayā
- 23
नवैते ब्रह्मणः पुत्रा ब्रह्माणो ब्राह्मणोत्तमाः
ब्रह्मवादिन एवैते मरीच्याद्यास्तु साधकाः
navaite brahmaṇaḥ putrā brahmāṇo brāhmaṇottamāḥ
brahmavādina evaite marīcyādyāstu sādhakāḥ
- 24
ससर्ज ब्राह्मणान्वक्त्रात्क्षत्रियांश्च भुजाद्विभुः
वैश्यानूरुद्वयाद्देवः पादाच्छूद्रान्पितामहः
sasarja brāhmaṇānvaktrātkṣatriyāṃśca bhujādvibhuḥ
vaiśyānūrudvayāddevaḥ pādācchūdrānpitāmahaḥ
- 25
यज्ञनिष्पत्तये ब्रह्मा शूद्रवर्जं ससर्ज ह
गुप्तये सर्ववेदानां तेभ्यो यज्ञो हि निर्बभौ
yajñaniṣpattaye brahmā śūdravarjaṃ sasarja ha
guptaye sarvavedānāṃ tebhyo yajño hi nirbabhau
- 26
ऋचो यजूंषि सामानि तथैवाथर्वणानि च
ब्रह्मणः सहजं रूपं नित्यैषा शक्तिरव्यया
ṛco yajūṃṣi sāmāni tathaivātharvaṇāni ca
brahmaṇaḥ sahajaṃ rūpaṃ nityaiṣā śaktiravyayā
- 27
अनादिनिधना दिव्या वागुत्सृष्टा स्वयंभुवा
आदौ वेदमयी भूता यतः सर्वाः प्रवृत्तयः
anādinidhanā divyā vāgutsṛṣṭā svayaṃbhuvā
ādau vedamayī bhūtā yataḥ sarvāḥ pravṛttayaḥ
- 28
अतो ऽन्यानि तु शास्त्राणि पृथिव्यां यानि कानिचित्
न तेषु रमते धीरः पाषण्डी तेन जायते
ato 'nyāni tu śāstrāṇi pṛthivyāṃ yāni kānicit
na teṣu ramate dhīraḥ pāṣaṇḍī tena jāyate
- 29
वेदार्थवित्तमैः कार्यं यत्स्मृतं मुनिभिः पुरा
स ज्ञेयः परमो धर्मो नान्यशास्त्रेषु संस्थितः
vedārthavittamaiḥ kāryaṃ yatsmṛtaṃ munibhiḥ purā
sa jñeyaḥ paramo dharmo nānyaśāstreṣu saṃsthitaḥ
- 30
या वेदबाह्याः स्मृतयो याश्च काश्च कुदृष्टयः
सर्वास्ता निष्फलाः प्रेत्य तमोनिष्ठा हि ताः स्मृताः
yā vedabāhyāḥ smṛtayo yāśca kāśca kudṛṣṭayaḥ
sarvāstā niṣphalāḥ pretya tamoniṣṭhā hi tāḥ smṛtāḥ

