70 shlokas
- 1
श्रीकूर्म उवाच
अन्धके निगृहीते वै प्रह्लादस्य महात्मनः
विरोचनो नाम सुतो बभूव नृपतिः पुरा
śrīkūrma uvāca
andhake nigṛhīte vai prahlādasya mahātmanaḥ
virocano nāma suto babhūva nṛpatiḥ purā
- 2
देवाञ्जित्वा सदेवेन्द्रान्बहून्वर्षान्महासुरः
पालयामास धर्मेण त्रैलोक्यं सचराचरम्
devāñjitvā sadevendrānbahūnvarṣānmahāsuraḥ
pālayāmāsa dharmeṇa trailokyaṃ sacarācaram
- 3
तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचिद्विष्णुचोदितः
सनत्कुमारो भगवान्पुरं प्राप महामुनिः
tasyaivaṃ vartamānasya kadācidviṣṇucoditaḥ
sanatkumāro bhagavānpuraṃ prāpa mahāmuniḥ
- 4
दृष्ट्वा सिंहासनगतो ब्रह्मपुत्रं महासुरः
ननामोत्थाय शिरसा प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्
dṛṣṭvā siṃhāsanagato brahmaputraṃ mahāsuraḥ
nanāmotthāya śirasā prāñjalirvākyamabravīt
- 5
धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि सम्प्राप्तो मे पुरातनः
योगीश्वरो ऽद्य भगवान्यतो ऽसौ ब्रह्मवित्स्वयम्
dhanyo 'smyanugṛhīto 'smi samprāpto me purātanaḥ
yogīśvaro 'dya bhagavānyato 'sau brahmavitsvayam
- 6
किमर्थमागतो ब्रह्मन्स्वयं देवः पितामहः
ब्रूहि मे ब्रह्मणः पुत्र किं कार्यं करवाण्यहम्
kimarthamāgato brahmansvayaṃ devaḥ pitāmahaḥ
brūhi me brahmaṇaḥ putra kiṃ kāryaṃ karavāṇyaham
- 7
सो ऽब्रवीद्भगवान्देवो धर्मयुक्तं महासुरम्
द्रष्टुमभ्यागतो ऽहं वै भवन्तं भाग्यवानसि
so 'bravīdbhagavāndevo dharmayuktaṃ mahāsuram
draṣṭumabhyāgato 'haṃ vai bhavantaṃ bhāgyavānasi
- 8
सुदुर्लभा नीतिरेषा दैत्यानां दैत्यसत्तम
त्रिलोके धार्मिको नूनं त्वादृशो ऽन्यो न विद्यते
sudurlabhā nītireṣā daityānāṃ daityasattama
triloke dhārmiko nūnaṃ tvādṛśo 'nyo na vidyate
- 9
इत्युक्तो ऽसुरराजस्तं पुनः प्राह महामुनिम्
धर्माणां परमं धर्मं ब्रूहि मे ब्रह्मवित्तम
ityukto 'surarājastaṃ punaḥ prāha mahāmunim
dharmāṇāṃ paramaṃ dharmaṃ brūhi me brahmavittama
- 10
सो ऽब्रवीद्भगवान्योगी दैत्येन्द्राय महात्मने
सर्वगुह्यतमं धर्ममात्मज्ञानमनुत्तमम्
so 'bravīdbhagavānyogī daityendrāya mahātmane
sarvaguhyatamaṃ dharmamātmajñānamanuttamam
- 11
स लब्ध्वा परमं ज्ञानं दत्त्वा च गुरुदक्षिणाम्
निधाय पुत्रे तद्राज्यं योगाभ्यासरतो ऽभवत्
sa labdhvā paramaṃ jñānaṃ dattvā ca gurudakṣiṇām
nidhāya putre tadrājyaṃ yogābhyāsarato 'bhavat
- 12
स तस्य पुत्रो मतिमान्बलिर्नाम महासुरः
ब्रह्मण्यो धार्मिको ऽत्यर्थं विजिग्ये ऽथ पुरन्दरम्
sa tasya putro matimānbalirnāma mahāsuraḥ
brahmaṇyo dhārmiko 'tyarthaṃ vijigye 'tha purandaram
- 13
कृत्वा तेन महद्युद्धं शक्रः सर्वामरैर्वृतः
जगाम निर्जितो विष्णुं देवं शरणमच्युतम्
kṛtvā tena mahadyuddhaṃ śakraḥ sarvāmarairvṛtaḥ
jagāma nirjito viṣṇuṃ devaṃ śaraṇamacyutam
- 14
तदन्तरे ऽदितिर्देवी देवमाता सुदुःखिता
दैत्येन्द्राणां वधार्थाय पुत्रो मे स्यादिति स्वयम्
tadantare 'ditirdevī devamātā suduḥkhitā
daityendrāṇāṃ vadhārthāya putro me syāditi svayam
- 15
तताप सुमहद्घोरं तपोराशिस्तपः परम्
प्रपन्ना विष्णुमव्यक्तं शरण्यं शरणं हरिम्
tatāpa sumahadghoraṃ taporāśistapaḥ param
prapannā viṣṇumavyaktaṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ harim
- 16
कृत्वा हृत्पद्मकिञ्जल्के निष्कलं परमं पदम्
वासुदेवम् अनाद्यन्तम् आनन्दं व्योम केवलम्
kṛtvā hṛtpadmakiñjalke niṣkalaṃ paramaṃ padam
vāsudevam anādyantam ānandaṃ vyoma kevalam
- 17
प्रसन्नो भगवान्विष्णुः शङ्खचक्रगदाधरः
आविर्बभूव योगात्मा देवमातुः पुरो हरिः
prasanno bhagavānviṣṇuḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
āvirbabhūva yogātmā devamātuḥ puro hariḥ
- 18
दृष्ट्वा समागतं विष्णुमदितिर्भक्तिसंयुता
मेने कृतार्थमात्मानं तोषयामास केशवम्
dṛṣṭvā samāgataṃ viṣṇumaditirbhaktisaṃyutā
mene kṛtārthamātmānaṃ toṣayāmāsa keśavam
- 19
अदितिरुवाच
जयाशेषदुःखौघनाशैकहेतो जयानन्तमाहात्म्ययोगाभियुक्त
जयानादिमध्यान्तविज्ञानमूर्ते जयाशेषकल्पामलानन्दरूप
aditiruvāca
jayāśeṣaduḥkhaughanāśaikaheto jayānantamāhātmyayogābhiyukta
jayānādimadhyāntavijñānamūrte jayāśeṣakalpāmalānandarūpa
- 20
नमो विष्णवे कालरूपाय तुभ्यं नमो नारसिंहाय शेषाय तुभ्यम्
नमः कालरुद्राय संहारकर्त्रे नमो वासुदेवाय तुभ्यं नमस्ते
namo viṣṇave kālarūpāya tubhyaṃ namo nārasiṃhāya śeṣāya tubhyam
namaḥ kālarudrāya saṃhārakartre namo vāsudevāya tubhyaṃ namaste
- 21
नमो विश्वमायाविधानाय तुभ्यं नमो योगगम्याय सत्याय तुभ्यम्
नमो धर्मविज्ञाननिष्ठाय तुभ्यं नमस्ते वराहाय भूयो नमस्ते
namo viśvamāyāvidhānāya tubhyaṃ namo yogagamyāya satyāya tubhyam
namo dharmavijñānaniṣṭhāya tubhyaṃ namaste varāhāya bhūyo namaste
- 22
नमस्ते सहस्रार्कचन्द्राभमूर्ते नमो वेदविज्ञानधर्माभिगम्य
नमो देवदेवादिदेवादिदेव प्रभो विश्वयोने ऽथ भूयो नमस्ते
namaste sahasrārkacandrābhamūrte namo vedavijñānadharmābhigamya
namo devadevādidevādideva prabho viśvayone 'tha bhūyo namaste
- 23
नमः शंभवे सत्यनिष्ठाय तुभ्यं नमो हेतवे विश्वरूपाय तुभ्यम्
नमो योगपीठान्तरस्थाय तुभ्यं शिवायैकरूपाय भूयो नमस्ते
namaḥ śaṃbhave satyaniṣṭhāya tubhyaṃ namo hetave viśvarūpāya tubhyam
namo yogapīṭhāntarasthāya tubhyaṃ śivāyaikarūpāya bhūyo namaste
- 24
एवं स भगवान्कृष्णो देवमात्रा जगन्मयः
तोषितश्छन्दयामास वरेण प्रहसन्निव
evaṃ sa bhagavānkṛṣṇo devamātrā jaganmayaḥ
toṣitaśchandayāmāsa vareṇa prahasanniva
- 25
प्रणम्य शिरसा भूमौ सा वव्रे वरमुत्तमम्
त्वामेव पुत्रं देवानां हिताय वरये वरम्
praṇamya śirasā bhūmau sā vavre varamuttamam
tvāmeva putraṃ devānāṃ hitāya varaye varam
- 26
तथास्त्वित्याह भगवान्प्रपन्नजनवत्सलः
दत्त्वा वरान् अप्रमेयस्तत्रैवान्तरधीयत
tathāstvityāha bhagavānprapannajanavatsalaḥ
dattvā varān aprameyastatraivāntaradhīyata
- 27
ततो बहुतिथे काले भगवन्तं जनार्दनम्
दधार गर्भं देवानां माता नारायणं स्वयम्
tato bahutithe kāle bhagavantaṃ janārdanam
dadhāra garbhaṃ devānāṃ mātā nārāyaṇaṃ svayam
- 28
समाविष्टे हृषीकेशे देवमातुरथोदरम्
उत्पाता जज्ञिरे घोरा बलेर्वैरोचनेः पुरे
samāviṣṭe hṛṣīkeśe devamāturathodaram
utpātā jajñire ghorā balervairocaneḥ pure
- 29
निरीक्ष्य सर्वानुत्पातान्दैत्येन्द्रो भयविह्वलः
प्रह्लादमसुरं वृद्धं प्रणम्याह पितामहम्
nirīkṣya sarvānutpātāndaityendro bhayavihvalaḥ
prahlādamasuraṃ vṛddhaṃ praṇamyāha pitāmaham
- 30
बलिरुवाच
पितामह महाप्राज्ञ जायन्ते ऽस्मत्पुरे ऽधुना
किमुत्पाता भवेत्कार्यमस्माकं किंनिमित्तकाः
baliruvāca
pitāmaha mahāprājña jāyante 'smatpure 'dhunā
kimutpātā bhavetkāryamasmākaṃ kiṃnimittakāḥ

