76 shlokas
- 1
सूत उवाच
अदितिः सुषुवे पुत्रमादित्यं कश्यपात्प्रभुम्
तस्यादित्यस्य चैवासीद्भार्याणां तु चतुष्टयम्
संज्ञा राज्ञी प्रभा छाया पुत्रांस्तासां निबोधत
sūta uvāca
aditiḥ suṣuve putramādityaṃ kaśyapātprabhum
tasyādityasya caivāsīdbhāryāṇāṃ tu catuṣṭayam
saṃjñā rājñī prabhā chāyā putrāṃstāsāṃ nibodhata
- 2
संज्ञा त्वाष्ट्री च सुषुवे सूर्यान्मनुमनुत्तमम्
यमं च यमुनां चैव राज्ञी रैवतमेव च
saṃjñā tvāṣṭrī ca suṣuve sūryānmanumanuttamam
yamaṃ ca yamunāṃ caiva rājñī raivatameva ca
- 3
प्रभा प्रभातमादित्याच्छाया सावर्णमात्मजम्
शनिं च तपतीं चैव विष्टिं चैव यथाक्रमम्
prabhā prabhātamādityācchāyā sāvarṇamātmajam
śaniṃ ca tapatīṃ caiva viṣṭiṃ caiva yathākramam
- 4
मनोस्तु प्रथमस्यासन्नव पुत्रास्तु संयमाः
इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च
manostu prathamasyāsannava putrāstu saṃyamāḥ
ikṣvākurnabhagaścaiva dhṛṣṭaḥ śaryātireva ca
- 5
नरिष्यन्तश्च नाभागो ह्यरिष्टः कारुषकस्तथा
पृषध्रश्च महातेजा नवैते शक्रसन्निभाः
nariṣyantaśca nābhāgo hyariṣṭaḥ kāruṣakastathā
pṛṣadhraśca mahātejā navaite śakrasannibhāḥ
- 6
इला ज्येष्ठा वरिष्ठा च सोमवंशविवृद्धये
बुधस्य गत्वा भवनं सोमपुत्रेण संगता
ilā jyeṣṭhā variṣṭhā ca somavaṃśavivṛddhaye
budhasya gatvā bhavanaṃ somaputreṇa saṃgatā
- 7
असूत सौम्यजं देवी पुरूरवसमुत्तमम्
पितॄणां तृप्तिकर्तारं बुधादिति हि नः श्रुतम्
asūta saumyajaṃ devī purūravasamuttamam
pitṝṇāṃ tṛptikartāraṃ budhāditi hi naḥ śrutam
- 8
सम्प्राप्य पुंस्त्वममलं सुद्युम्न इति विश्रुतः
इला पुत्रत्रयं लेभे पुनः स्त्रीत्वमविन्दत
samprāpya puṃstvamamalaṃ sudyumna iti viśrutaḥ
ilā putratrayaṃ lebhe punaḥ strītvamavindata
- 9
उत्कलश्च गयश्चैव विनताश्वस्तथैव च
सर्वे ते ऽप्रतिमप्रख्याः प्रपन्नाः कमलोद्भवम्
utkalaśca gayaścaiva vinatāśvastathaiva ca
sarve te 'pratimaprakhyāḥ prapannāḥ kamalodbhavam
- 10
इक्ष्वाकोश्चाभवद्वीरो विकुक्षिर्नाम पार्थिवः
ज्येष्ठः पुत्रशतस्यापि दश पञ्च च तत्सुताः
ikṣvākoścābhavadvīro vikukṣirnāma pārthivaḥ
jyeṣṭhaḥ putraśatasyāpi daśa pañca ca tatsutāḥ
- 11
तेषां ज्येष्ठः ककुत्स्थो ऽभूत्काकुत्स्थो हि सुयोधनः
सुयोधनात्पृथुः श्रीमान्विश्वकश्च पृथोः सुतः
teṣāṃ jyeṣṭhaḥ kakutstho 'bhūtkākutstho hi suyodhanaḥ
suyodhanātpṛthuḥ śrīmānviśvakaśca pṛthoḥ sutaḥ
- 12
विश्वकादार्द्रको धीमान्युवनाश्वस्तु तत्सुतः
स गोकर्णमनुप्राप्य युवनाश्वः प्रतापवान्
viśvakādārdrako dhīmānyuvanāśvastu tatsutaḥ
sa gokarṇamanuprāpya yuvanāśvaḥ pratāpavān
- 13
दृष्ट्वा तु गौतमं विप्रं तपन्तमनलप्रभम्
प्रणम्य दण्डवद्भूमौ पुत्रकामो महीपतिः
अपृच्छत्कर्मणा केन धार्मिकं प्राप्नुयात्सुतम्
dṛṣṭvā tu gautamaṃ vipraṃ tapantamanalaprabham
praṇamya daṇḍavadbhūmau putrakāmo mahīpatiḥ
apṛcchatkarmaṇā kena dhārmikaṃ prāpnuyātsutam
- 14
गौतम उवाच
आराध्य पूर्वपुरुषं नारायणमनामयम्
अनादिनिधनं देवं धार्मिकं प्राप्नुयात्सुतम्
gautama uvāca
ārādhya pūrvapuruṣaṃ nārāyaṇamanāmayam
anādinidhanaṃ devaṃ dhārmikaṃ prāpnuyātsutam
- 15
यस्य पुत्रः स्वयं ब्रह्मा पौत्रः स्यान्नीललोहितः
तम् आदिकृष्णम् ईशानम् आराध्याप्नोति सत्सुतम्
yasya putraḥ svayaṃ brahmā pautraḥ syānnīlalohitaḥ
tam ādikṛṣṇam īśānam ārādhyāpnoti satsutam
- 16
न यस्य भगवान्ब्रह्मा प्रभावं वेत्ति तत्त्वतः
तमाराध्य हृषीकेशं प्राप्नुयाद्धार्मिकं सुतम्
na yasya bhagavānbrahmā prabhāvaṃ vetti tattvataḥ
tamārādhya hṛṣīkeśaṃ prāpnuyāddhārmikaṃ sutam
- 17
स गौतमवचः श्रुत्वा युवनाश्वो महीपतिः
आराधयन्महायोगं वासुदेवं सनातनम्
sa gautamavacaḥ śrutvā yuvanāśvo mahīpatiḥ
ārādhayanmahāyogaṃ vāsudevaṃ sanātanam
- 18
तस्य पुत्रो ऽभवद्वीरः श्रावस्तिरिति विश्रुतः
निर्मिता येन श्रावस्तिर्गौडदेशे महापुरी
tasya putro 'bhavadvīraḥ śrāvastiriti viśrutaḥ
nirmitā yena śrāvastirgauḍadeśe mahāpurī
- 19
तस्माच्च बृहदश्वो ऽभूत्तस्मात्कुवलयाश्वकः
धुन्धुमारत्वमगमद्धुन्धुं हत्वा महासुरम्
tasmācca bṛhadaśvo 'bhūttasmātkuvalayāśvakaḥ
dhundhumāratvamagamaddhundhuṃ hatvā mahāsuram
- 20
धुन्धुमारस्य तनयास्त्रयः प्रोक्ता द्विजोत्तमाः
दृढाश्वश्चैव दण्डाश्वः कपिलाश्वस्तथैव च
dhundhumārasya tanayāstrayaḥ proktā dvijottamāḥ
dṛḍhāśvaścaiva daṇḍāśvaḥ kapilāśvastathaiva ca
- 21
दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य चात्मजः
हर्यश्वस्य निकुम्भस्तु निकुम्भात्संहताश्वकः
dṛḍhāśvasya pramodastu haryaśvastasya cātmajaḥ
haryaśvasya nikumbhastu nikumbhātsaṃhatāśvakaḥ
- 22
कृशाश्वश्च रणाश्वश्च संहताश्वस्य वै सुतौ
युवनाश्वो रणाश्वस्य शक्रतुल्यबलो युधि
kṛśāśvaśca raṇāśvaśca saṃhatāśvasya vai sutau
yuvanāśvo raṇāśvasya śakratulyabalo yudhi
- 23
कृत्वा तु वारुणीमिष्टिमृषीणां वै प्रसादतः
लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं विष्णुभक्तमनुत्तमम्
मान्धातारं महाप्राज्ञं सर्वशस्त्रभृतां वरम्
kṛtvā tu vāruṇīmiṣṭimṛṣīṇāṃ vai prasādataḥ
lebhe tvapratimaṃ putraṃ viṣṇubhaktamanuttamam
māndhātāraṃ mahāprājñaṃ sarvaśastrabhṛtāṃ varam
- 24
मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभूदम्बरीषश्च वीर्यवान्
मुचुकुन्दश्च पुण्यात्मा सर्वे शक्रसमा युधि
māndhātuḥ purukutso 'bhūdambarīṣaśca vīryavān
mucukundaśca puṇyātmā sarve śakrasamā yudhi
- 25
अम्बरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः
हरितो युवनाश्वस्य हारितस्तत्सुतो ऽभवत्
ambarīṣasya dāyādo yuvanāśvo 'paraḥ smṛtaḥ
harito yuvanāśvasya hāritastatsuto 'bhavat
- 26
पुरुकुत्सस्य दायादस्त्रसदस्युर्महायशाः
नर्मदायां समुत्पन्नः संभूतिस्तत्सुतो ऽभवत्
purukutsasya dāyādastrasadasyurmahāyaśāḥ
narmadāyāṃ samutpannaḥ saṃbhūtistatsuto 'bhavat
- 27
विष्णुवृद्धः सुतस्तस्य त्वनरण्यो ऽभवत्परः
बृहदश्वो ऽनरण्यस्य हर्यश्वस्तत्सुतो ऽभवत्
viṣṇuvṛddhaḥ sutastasya tvanaraṇyo 'bhavatparaḥ
bṛhadaśvo 'naraṇyasya haryaśvastatsuto 'bhavat
- 28
सो ऽतीव धार्मिको राजा कर्दमस्य प्रजापतेः
प्रसादाद्धार्मिकं पुत्रं लेभे सूर्यपरायणम्
so 'tīva dhārmiko rājā kardamasya prajāpateḥ
prasādāddhārmikaṃ putraṃ lebhe sūryaparāyaṇam
- 29
स तु सूर्यं समभ्यर्च्य राजा वसुमनाः शुभम्
लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं त्रिधन्वानमरिन्दमम्
sa tu sūryaṃ samabhyarcya rājā vasumanāḥ śubham
lebhe tvapratimaṃ putraṃ tridhanvānamarindamam
- 30
अयजच्चाश्वमेधेन शत्रून्जित्वा द्विजोत्तमाः
स्वाध्यायवान्दानशीलस्तितिक्षुर्धर्मतत्परः
ayajaccāśvamedhena śatrūnjitvā dvijottamāḥ
svādhyāyavāndānaśīlastitikṣurdharmatatparaḥ

