53 shlokas
- 1
अथातो भूतप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः
इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः
भूतं जयेद् अहिंसेच्छं जपहोमबलिव्रतैः
तपःशीलसमाधानदानज्ञानदयादिभिः
athāto bhūtapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ
iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ
bhūtaṃ jayed ahiṃsecchaṃ japahomabalivrataiḥ
tapaḥśīlasamādhānadānajñānadayādibhiḥ
- 2
हिङ्गुव्योषालनेपालीलशुनार्कजटाजटाः
अजलोमी सगोलोमी भूतकेशी वचा लता
hiṅguvyoṣālanepālīlaśunārkajaṭājaṭāḥ
ajalomī sagolomī bhūtakeśī vacā latā
- 3
कुक्कुटी सर्पगन्धाख्या तिलाः काणविकाणिके
वज्रप्रोक्ता वयःस्था च शृङ्गी मोहनवल्ल्यपि
kukkuṭī sarpagandhākhyā tilāḥ kāṇavikāṇike
vajraproktā vayaḥsthā ca śṛṅgī mohanavallyapi
- 4
स्रोतोजाञ्जनरक्षोघ्नं रक्षोघ्नं चान्यद् औषधम्
खराश्वश्वाविदुष्ट्रर्क्षगोधानकुलशल्यकात्
srotojāñjanarakṣoghnaṃ rakṣoghnaṃ cānyad auṣadham
kharāśvaśvāviduṣṭrarkṣagodhānakulaśalyakāt
- 5
द्वीपिमार्जारगोसिंहव्याघ्रसामुद्रसत्त्वतः
चर्मपित्तद्विजनखा वर्गे ऽस्मिन्साधयेद्घृतम्
dvīpimārjāragosiṃhavyāghrasāmudrasattvataḥ
carmapittadvijanakhā varge 'sminsādhayedghṛtam
- 6
पुराणम् अथवा तैलं नवं तत्पाननस्ययोः
अभ्यङ्गे च प्रयोक्तव्यम् एषां चूर्णं च धूपने
purāṇam athavā tailaṃ navaṃ tatpānanasyayoḥ
abhyaṅge ca prayoktavyam eṣāṃ cūrṇaṃ ca dhūpane
- 7
एभिश्च गुटिकां युञ्ज्याद् अञ्जने सावपीडने
प्रलेपे कल्कम् एतेषां क्वाथं च परिषेचने
ebhiśca guṭikāṃ yuñjyād añjane sāvapīḍane
pralepe kalkam eteṣāṃ kvāthaṃ ca pariṣecane
- 8
प्रयोगो ऽयं ग्रहोन्मादान्सापस्माराञ्छमं नयेत्
गजाह्वापिप्पलीमूलव्योषामलकसर्षपान्
prayogo 'yaṃ grahonmādānsāpasmārāñchamaṃ nayet
gajāhvāpippalīmūlavyoṣāmalakasarṣapān
- 9
गोधानकुलमार्जारझषपित्तप्रपेषितान्
नावनाभ्यङ्गसेकेषु विदधीत ग्रहापहान्
godhānakulamārjārajhaṣapittaprapeṣitān
nāvanābhyaṅgasekeṣu vidadhīta grahāpahān
- 10
सिद्धार्थकवचाहिङ्गुप्रियङ्गुरजनीद्वयम्
मञ्जिष्ठा श्वेतकटभी वरा श्वेताद्रिकर्णिका
siddhārthakavacāhiṅgupriyaṅgurajanīdvayam
mañjiṣṭhā śvetakaṭabhī varā śvetādrikarṇikā
- 11
निम्बस्य पत्त्रं बीजं तु नक्तमालशिरीषयोः
सुराह्वं त्र्यूषणं सर्पिर्गोमूत्रे तैश्चतुर्गुणे
nimbasya pattraṃ bījaṃ tu naktamālaśirīṣayoḥ
surāhvaṃ tryūṣaṇaṃ sarpirgomūtre taiścaturguṇe
- 12
सिद्धं सिद्धार्थकं नाम पाने नस्ये च योजितम्
ग्रहान्सर्वान्निहन्त्याशु विशेषाद् आसुरान्ग्रहान्
siddhaṃ siddhārthakaṃ nāma pāne nasye ca yojitam
grahānsarvānnihantyāśu viśeṣād āsurāngrahān
- 13
कृत्यालक्ष्मीविषोन्मादज्वरापस्मारपाप्म च
एभिरेवौषधैर्बस्तवारिणा कल्पितो ऽगदः
kṛtyālakṣmīviṣonmādajvarāpasmārapāpma ca
ebhirevauṣadhairbastavāriṇā kalpito 'gadaḥ
- 14
पाननस्याञ्जनालेपस्नानोद्घर्षणयोजितः
गुणैः पूर्ववद् उद्दिष्टो राजद्वारे च सिद्धिकृत्
pānanasyāñjanālepasnānodgharṣaṇayojitaḥ
guṇaiḥ pūrvavad uddiṣṭo rājadvāre ca siddhikṛt
- 15
सिद्धार्थकव्योषवचाश्वगन्धा निशाद्वयं हिङ्गुपलाण्डुकन्दः
बीजं करञ्जात्कुसुमं शिरीषात्फलं च वल्कं च कपित्थवृक्षात्
siddhārthakavyoṣavacāśvagandhā niśādvayaṃ hiṅgupalāṇḍukandaḥ
bījaṃ karañjātkusumaṃ śirīṣātphalaṃ ca valkaṃ ca kapitthavṛkṣāt
- 16
समाणिमन्थं सनतं सकुष्ठं श्योणाकमूलं किणिही सिता च
बस्तस्य मूत्रेण सुभावितं तत्पित्तेन गव्येन गुडान्विदध्यात्
samāṇimanthaṃ sanataṃ sakuṣṭhaṃ śyoṇākamūlaṃ kiṇihī sitā ca
bastasya mūtreṇa subhāvitaṃ tatpittena gavyena guḍānvidadhyāt
- 17
दुष्टव्रणोन्मादतमोनिशान्धान् उद्बन्धकान्वारिनिमग्नदेहान्
दिग्धाहतान्दर्पितसर्पदष्टांस्ते साधयन्त्यञ्जननस्यलेपैः
duṣṭavraṇonmādatamoniśāndhān udbandhakānvārinimagnadehān
digdhāhatāndarpitasarpadaṣṭāṃste sādhayantyañjananasyalepaiḥ
- 18
कार्पासास्थिमयूरपत्त्रबृहतीनिर्माल्यपिण्डीतकत्वङ्मांसीवृषदंशविट्तुषवचाकेशाहिनिर्मोककैः
नागेन्द्रद्विजशृङ्गहिङ्गुमरिचैस्तुल्यैः कृतं धूपनं
स्कन्दोन्मादपिशाचराक्षससुरावेशज्वरघ्नं परम्
kārpāsāsthimayūrapattrabṛhatīnirmālyapiṇḍītakatvaṅmāṃsīvṛṣadaṃśaviṭtuṣavacākeśāhinirmokakaiḥ
nāgendradvijaśṛṅgahiṅgumaricaistulyaiḥ kṛtaṃ dhūpanaṃ
skandonmādapiśācarākṣasasurāveśajvaraghnaṃ param
- 19
त्रिकटुकदलकुङ्कुमग्रन्थिकक्षारसिंहीनिशादारुसिद्धार्थयुग्माम्बुशक्राह्वयैः
सितलशुनफलत्रयोशीरतिक्तावचातुत्थयष्टीबलालोहितैलाशिलापद्मकैः
दधितगरमधूकसारप्रियाह्वाविषाख्याविषातार्क्ष्यशैलैः सचव्यामयैः कल्कितैः
घृतम् अनवम् अशेषमूत्रांशसिद्धं मतं भूतरावाह्वयं पानतस्तद्ग्रहघ्नं परम्
trikaṭukadalakuṅkumagranthikakṣārasiṃhīniśādārusiddhārthayugmāmbuśakrāhvayaiḥ
sitalaśunaphalatrayośīratiktāvacātutthayaṣṭībalālohitailāśilāpadmakaiḥ
dadhitagaramadhūkasārapriyāhvāviṣākhyāviṣātārkṣyaśailaiḥ sacavyāmayaiḥ kalkitaiḥ
ghṛtam anavam aśeṣamūtrāṃśasiddhaṃ mataṃ bhūtarāvāhvayaṃ pānatastadgrahaghnaṃ param
- 20
नतमधुककरञ्जलाक्षापटोलीसमङ्गावचापाटलीहिङ्गुसिद्धार्थसिंहीनिशायुग्लतारोहिणी
गदशुकतरुपुष्पबीजोग्रयष्ट्यद्रिकर्णीनिकुम्भाग्निबिल्वैः समैः कल्कितैर्मूत्रवर्गेण सिद्धं घृतं
विधिविनिहितम् आशु सर्वैः क्रमैर्योजितं हन्ति सर्वग्रहोन्मादकुष्ठज्वरांस्तन्महाभूतरावं स्मृतम्
natamadhukakarañjalākṣāpaṭolīsamaṅgāvacāpāṭalīhiṅgusiddhārthasiṃhīniśāyuglatārohiṇī
gadaśukatarupuṣpabījograyaṣṭyadrikarṇīnikumbhāgnibilvaiḥ samaiḥ kalkitairmūtravargeṇa siddhaṃ ghṛtaṃ
vidhivinihitam āśu sarvaiḥ kramairyojitaṃ hanti sarvagrahonmādakuṣṭhajvarāṃstanmahābhūtarāvaṃ smṛtam
- 21
ग्रहा गृह्णन्ति ये येषु तेषां तेषु विशेषतः
दिनेषु बलिहोमादीन्प्रयुञ्जीत चिकित्सकः
grahā gṛhṇanti ye yeṣu teṣāṃ teṣu viśeṣataḥ
dineṣu balihomādīnprayuñjīta cikitsakaḥ
- 22
स्नानवस्त्रवसामांसमद्यक्षीरगुडादि च
रोचते यद्यदा येभ्यस्तत्तेषाम् आहरेत्तदा
snānavastravasāmāṃsamadyakṣīraguḍādi ca
rocate yadyadā yebhyastatteṣām āharettadā
- 23
रत्नानि गन्धमाल्यानि बीजानि मधुसर्पिषी
भक्ष्याश्च सर्वे सर्वेषां सामान्यो विधिरित्ययम्
ratnāni gandhamālyāni bījāni madhusarpiṣī
bhakṣyāśca sarve sarveṣāṃ sāmānyo vidhirityayam
- 24
सुरर्षिगुरुवृद्धेभ्यः सिद्धेभ्यश्च सुरालये
दिश्युत्तरस्यां तत्रापि देवायोपहरेद्बलिम्
surarṣiguruvṛddhebhyaḥ siddhebhyaśca surālaye
diśyuttarasyāṃ tatrāpi devāyopaharedbalim
- 25
पश्चिमायां यथाकालं दैत्यभूताय चत्वरे
गन्धर्वाय गवां मार्गे सवस्त्राभरणं बलिम्
paścimāyāṃ yathākālaṃ daityabhūtāya catvare
gandharvāya gavāṃ mārge savastrābharaṇaṃ balim
- 26
पितृनागग्रहे नद्यां नागेभ्यः पूर्वदक्षिणे
यक्षाय यक्षायतने सरितोर्वा समागमे
pitṛnāgagrahe nadyāṃ nāgebhyaḥ pūrvadakṣiṇe
yakṣāya yakṣāyatane saritorvā samāgame
- 27
चतुष्पथे राक्षसाय भीमेषु गहनेषु च
रक्षसां दक्षिणस्यां तु पूर्वस्यां ब्रह्मरक्षसाम्
catuṣpathe rākṣasāya bhīmeṣu gahaneṣu ca
rakṣasāṃ dakṣiṇasyāṃ tu pūrvasyāṃ brahmarakṣasām
- 28
शून्यालये पिशाचाय पश्चिमां दिशम् आस्थिते
शुचिशुक्लानि माल्यानि गन्धाः क्षैरेयम् ओदनम्
śūnyālaye piśācāya paścimāṃ diśam āsthite
śuciśuklāni mālyāni gandhāḥ kṣaireyam odanam
- 29
दधि छत्त्रं च धवलं देवानां बलिरिष्यते
हिङ्गुसर्षपषड्ग्रन्थाव्योषैरर्धपलोन्मितैः
dadhi chattraṃ ca dhavalaṃ devānāṃ baliriṣyate
hiṅgusarṣapaṣaḍgranthāvyoṣairardhapalonmitaiḥ
- 30
चतुर्गुणे गवां मूत्रे घृतप्रस्थं विपाचयेत्
तत्पाननावनाभ्यङ्गैर्देवग्रहविमोक्षणम्
caturguṇe gavāṃ mūtre ghṛtaprasthaṃ vipācayet
tatpānanāvanābhyaṅgairdevagrahavimokṣaṇam

