21 shlokas
- 1
ऊरुस्थोत्तानचरणः सव्ये करे करम् इतरं न्यस्य तालुस्थाचलजिह्वो दन्तैर्दन्तान् असंस्पृशन्स्वं नासिकाग्रं पश्यन्दिशश्चानवलोकयन्विभीः प्रशान्तात्मा चतुर्विंशत्या तत्त्वैर्व्यतीतं चिन्तयेत्
ūrusthottānacaraṇaḥ savye kare karam itaraṃ nyasya tālusthācalajihvo dantairdantān asaṃspṛśansvaṃ nāsikāgraṃ paśyandiśaścānavalokayanvibhīḥ praśāntātmā caturviṃśatyā tattvairvyatītaṃ cintayet
- 2
नित्यम् अतीन्द्रियम् अगुणं शब्दस्पर्शरूपरसगन्धातीतं सर्वज्ञम् अतिस्थूलम्
nityam atīndriyam aguṇaṃ śabdasparśarūparasagandhātītaṃ sarvajñam atisthūlam
- 3
सर्वगम् अतिसूक्ष्मम्
sarvagam atisūkṣmam
- 4
सर्वतःपाणिपादं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखं सर्वतः सर्वेन्द्रियशक्तिम्
sarvataḥpāṇipādaṃ sarvato 'kṣiśiromukhaṃ sarvataḥ sarvendriyaśaktim
- 5
एवं ध्यायेत्
evaṃ dhyāyet
- 6
ध्याननिरतस्य च संवत्सरेण योगाविर्भावो भवति
dhyānaniratasya ca saṃvatsareṇa yogāvirbhāvo bhavati
- 7
अथ निराकारे लक्षबन्धं कर्तुं न शक्नोति तदा पृथिव्यप्तेजोवाय्वाकाशमनोबुद्ध्यात्माव्यक्तपुरुषाणां पूर्वं पूर्वं ध्यात्वा तत्र लब्धलक्षः तत्परित्यज्यापरम् अपरं ध्यायेत्
atha nirākāre lakṣabandhaṃ kartuṃ na śaknoti tadā pṛthivyaptejovāyvākāśamanobuddhyātmāvyaktapuruṣāṇāṃ pūrvaṃ pūrvaṃ dhyātvā tatra labdhalakṣaḥ tatparityajyāparam aparaṃ dhyāyet
- 8
एवं पुरुषध्यानम् आरभेत
evaṃ puruṣadhyānam ārabheta
- 9
तत्राप्यसमर्थः स्वहृदयपद्मस्य अवाङ्मुखस्य मध्ये दीपवत्पुरुषं ध्यायेत्
tatrāpyasamarthaḥ svahṛdayapadmasya avāṅmukhasya madhye dīpavatpuruṣaṃ dhyāyet
- 10
तत्राप्य् असमर्थो भगवन्तं वासुदेवं किरीटिनं कुण्डलिनम् अङ्गदिनं श्रीवत्साङ्कं वनमालाविभूषितोरस्कं सौम्यरूपं चतुर्भुजं शङ्खचक्रगदापद्मधरं चरणमध्यगतभुवं ध्यायेत्
tatrāpy asamartho bhagavantaṃ vāsudevaṃ kirīṭinaṃ kuṇḍalinam aṅgadinaṃ śrīvatsāṅkaṃ vanamālāvibhūṣitoraskaṃ saumyarūpaṃ caturbhujaṃ śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ caraṇamadhyagatabhuvaṃ dhyāyet
- 11
यद्ध्यायति तद् आप्नोतीति ध्यानगुह्यम्
yaddhyāyati tad āpnotīti dhyānaguhyam
- 12
तस्मात्सर्वम् एव क्षरं त्यक्त्वा अक्षरम् एव ध्यायेत्
tasmātsarvam eva kṣaraṃ tyaktvā akṣaram eva dhyāyet
- 13
न च पुरुषं विना किंचिद् अप्यक्षरम् अस्ति
na ca puruṣaṃ vinā kiṃcid apyakṣaram asti
- 14
तं प्राप्य मुक्तो भवति
taṃ prāpya mukto bhavati
- 15
पुरम् आक्रम्य सकलं शेते यस्मान्महाप्रभुः
तस्मात्पुरुष इत्येवं प्रोच्यते तत्त्वचिन्तकैः
puram ākramya sakalaṃ śete yasmānmahāprabhuḥ
tasmātpuruṣa ityevaṃ procyate tattvacintakaiḥ
- 16
प्राग्रात्रापररात्रेषु योगी नित्यम् अतन्द्रितः
ध्यायेत पुरुषं विष्णुं निर्गुणं पञ्चविंशकम्
prāgrātrāpararātreṣu yogī nityam atandritaḥ
dhyāyeta puruṣaṃ viṣṇuṃ nirguṇaṃ pañcaviṃśakam
- 17
तत्त्वात्मानम् अगम्यं च सर्वतत्त्वविवर्जितम्
अशक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च
tattvātmānam agamyaṃ ca sarvatattvavivarjitam
aśaktaṃ sarvabhṛccaiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca
- 18
बहिर् अन्तश्च भूतानाम् अचरं चरम् एव च
सूक्ष्मत्वात्तद् अविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत्
bahir antaśca bhūtānām acaraṃ caram eva ca
sūkṣmatvāttad avijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike ca tat
- 19
अविभक्तं च भूतेन विभक्तम् इव च स्थितम्
भूतभव्यभवद्रूपं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च
avibhaktaṃ ca bhūtena vibhaktam iva ca sthitam
bhūtabhavyabhavadrūpaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca
- 20
ज्योतिषाम् अपि तज्ज्योतिस्तमसः परम् उच्यते
ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य धिष्ठितम्
jyotiṣām api tajjyotistamasaḥ param ucyate
jñānaṃ jñeyaṃ jñānagamyaṃ hṛdi sarvasya dhiṣṭhitam
- 21
इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः
मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते
iti kṣetraṃ tathā jñānaṃ jñeyaṃ coktaṃ samāsataḥ
madbhakta etadvijñāya madbhāvāyopapadyate

