20 shlokas
- 1
अथ वृषोत्सर्गः
atha vṛṣotsargaḥ
- 2
कार्त्तिक्याम् आश्वयुज्यां वा
kārttikyām āśvayujyāṃ vā
- 3
तत्रादाव् एव वृषभं परीक्षेत
tatrādāv eva vṛṣabhaṃ parīkṣeta
- 4
जीवद्वत्सायाः पयस्विन्याः पुत्रम्
jīvadvatsāyāḥ payasvinyāḥ putram
- 5
सर्वलक्षणोपेतम्
sarvalakṣaṇopetam
- 6
नीलम्
nīlam
- 7
लोहितं वा मुखपुच्छपादशृङ्गशुक्लम्
lohitaṃ vā mukhapucchapādaśṛṅgaśuklam
- 8
यूथस्याच्छादकम्
yūthasyācchādakam
- 9
ततो गवां मध्ये सुसमिद्धम् अग्निं परिस्तीर्य पौष्णं चरुं पयसा श्रपयित्वा पूषा गा अन्वेतु न इह रतिर् इति च हुत्वा वृषम् अयस्कारस्त्व् अङ्कयेत्
tato gavāṃ madhye susamiddham agniṃ paristīrya pauṣṇaṃ caruṃ payasā śrapayitvā pūṣā gā anvetu na iha ratir iti ca hutvā vṛṣam ayaskārastv aṅkayet
- 10
एकस्मिन्पार्श्वे चक्रेणापरस्मिन्पार्श्वे शूलेन
ekasminpārśve cakreṇāparasminpārśve śūlena
- 11
अङ्कितं च हिरण्यवर्णेति चतसृभिः शं नो देवीर् इति च स्नापयेत्
aṅkitaṃ ca hiraṇyavarṇeti catasṛbhiḥ śaṃ no devīr iti ca snāpayet
- 12
स्नातम् अलंकृतं स्नातालंकृताभिश्चतसृभिर्वत्सतरीभिः सार्धम् आनीय रुद्रान्पुरुषसूक्तं कूश्माण्डीश्च जपेत्
snātam alaṃkṛtaṃ snātālaṃkṛtābhiścatasṛbhirvatsatarībhiḥ sārdham ānīya rudrānpuruṣasūktaṃ kūśmāṇḍīśca japet
- 13
पिता वत्सानाम् इति वृषभस्य दक्षिणे कर्णे पठेत्
pitā vatsānām iti vṛṣabhasya dakṣiṇe karṇe paṭhet
- 14
इमं च
imaṃ ca
- 15
वृषो हि भगवान्धर्मश्चतुष्पादः प्रकीर्तितः
वृणोमि तम् अहं भक्त्या स मे रक्षतु सर्वतः
vṛṣo hi bhagavāndharmaścatuṣpādaḥ prakīrtitaḥ
vṛṇomi tam ahaṃ bhaktyā sa me rakṣatu sarvataḥ
- 16
एतं युवानं पतिं वो ददाम्यनेन क्रीडन्तीश्चरत प्रियेण
मा हास्महि प्रजया मा तनूभिर्मा रधाम द्विषते सोम राजन्
etaṃ yuvānaṃ patiṃ vo dadāmyanena krīḍantīścarata priyeṇa
mā hāsmahi prajayā mā tanūbhirmā radhāma dviṣate soma rājan
- 17
वृषं वत्सतरीयुक्तम् ऐशान्यां कारयेद्दिशि
होतुर्वस्त्रयुगं दद्यात्सुवर्णं कांस्यम् एव च
vṛṣaṃ vatsatarīyuktam aiśānyāṃ kārayeddiśi
hoturvastrayugaṃ dadyātsuvarṇaṃ kāṃsyam eva ca
- 18
अयस्कारस्य दातव्यं वेतनं मनसेप्सितम्
भोजनं बहुसर्पिष्कं ब्राह्मणांश्चात्र भोजयेत्
ayaskārasya dātavyaṃ vetanaṃ manasepsitam
bhojanaṃ bahusarpiṣkaṃ brāhmaṇāṃścātra bhojayet
- 19
उत्सृष्टो वृषभो यस्मिन्पिबत्यथ जलाशये
जलाशयं तत्सकलं पितॄंस्तस्योपतिष्ठति
utsṛṣṭo vṛṣabho yasminpibatyatha jalāśaye
jalāśayaṃ tatsakalaṃ pitṝṃstasyopatiṣṭhati
- 20
शृङ्गेणोल्लिखते भूमिं यत्र क्वचन दर्पितः
पितॄणाम् अन्नपानं तत्प्रभूतम् उपतिष्ठति
śṛṅgeṇollikhate bhūmiṃ yatra kvacana darpitaḥ
pitṝṇām annapānaṃ tatprabhūtam upatiṣṭhati

