35 shlokas
- 1
ईश्वर उवाच
वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं ब्रह्मवादिनः
माहात्म्यं देवदेवस्य येनेदं सम्प्रवर्तते
īśvara uvāca
vakṣye samāhitā yūyaṃ śṛṇudhvaṃ brahmavādinaḥ
māhātmyaṃ devadevasya yenedaṃ sampravartate
- 2
नाहं तपोभिर्विविधैर्न दानेन न चेज्यया
शक्यो हि पुरुषैर्ज्ञातुमृते भक्तिमनुत्तमाम्
nāhaṃ tapobhirvividhairna dānena na cejyayā
śakyo hi puruṣairjñātumṛte bhaktimanuttamām
- 3
अहं हि सर्वभावानामन्तस्तिष्ठामि सर्वगः
मां सर्वसाक्षिणं लोको न जानाति मुनीश्वराः
ahaṃ hi sarvabhāvānāmantastiṣṭhāmi sarvagaḥ
māṃ sarvasākṣiṇaṃ loko na jānāti munīśvarāḥ
- 4
यस्यान्तरा सर्वमिदं यो हि सर्वान्तरः परः
सो ऽहंधाता विधाता च कालो ऽग्निर्विश्वतोमुखः
yasyāntarā sarvamidaṃ yo hi sarvāntaraḥ paraḥ
so 'haṃdhātā vidhātā ca kālo 'gnirviśvatomukhaḥ
- 5
न मां पश्यन्ति मुनयः सर्वे ऽपि त्रिदिवौकसः
ब्रह्मा च मनवः शक्रो ये चान्ये प्रथितौजसः
na māṃ paśyanti munayaḥ sarve 'pi tridivaukasaḥ
brahmā ca manavaḥ śakro ye cānye prathitaujasaḥ
- 6
गृणन्ति सततं वेदा मामेकं परमेश्वरम्
यजन्ति विविधैरग्निं ब्राह्मणा वैदिकैर्मखैः
gṛṇanti satataṃ vedā māmekaṃ parameśvaram
yajanti vividhairagniṃ brāhmaṇā vaidikairmakhaiḥ
- 7
सर्वे लोका नमस्यन्ति ब्रह्मा लोकपितामहः
ध्यायन्ति योगिनो देवं भूताधिपतिमीश्वरम्
sarve lokā namasyanti brahmā lokapitāmahaḥ
dhyāyanti yogino devaṃ bhūtādhipatimīśvaram
- 8
अहं हि सर्वहविषां भोक्ता चैव फलप्रदः
सर्वदेवतनुर्भूत्वा सर्वात्मा सर्वसंस्थितः
ahaṃ hi sarvahaviṣāṃ bhoktā caiva phalapradaḥ
sarvadevatanurbhūtvā sarvātmā sarvasaṃsthitaḥ
- 9
मां पश्यन्तीह विद्वांसो धार्मिका वेदवादिनः
तेषां संनिहितो नित्यं ये भक्त्या मामुपासते
māṃ paśyantīha vidvāṃso dhārmikā vedavādinaḥ
teṣāṃ saṃnihito nityaṃ ye bhaktyā māmupāsate
- 10
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या धार्मिका मामुपासते
तेषां ददामि तत्स्थानमानन्दं परमं पदम्
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā dhārmikā māmupāsate
teṣāṃ dadāmi tatsthānamānandaṃ paramaṃ padam
- 11
अन्ये ऽपि ये विकर्मस्थाः शूद्राद्या नीचजातयः
भक्तिमन्तः प्रमुच्यन्ते कालेन मयि संगताः
anye 'pi ye vikarmasthāḥ śūdrādyā nīcajātayaḥ
bhaktimantaḥ pramucyante kālena mayi saṃgatāḥ
- 12
न मद्भक्ता विनश्यन्ति मद्भक्ता वीतकल्मषाः
आदावेतत्प्रतिज्ञातं न मे भक्तः प्रणश्यति
na madbhaktā vinaśyanti madbhaktā vītakalmaṣāḥ
ādāvetatpratijñātaṃ na me bhaktaḥ praṇaśyati
- 13
यो वै निन्दति तं मूढो देवदेवं स निन्दति
यो हि तं पूजयेद्भक्त्या स पूजयति मां सदा
yo vai nindati taṃ mūḍho devadevaṃ sa nindati
yo hi taṃ pūjayedbhaktyā sa pūjayati māṃ sadā
- 14
पत्रं पुष्पं फलं तोयं मदाराधनकारणात्
यो मे ददाति नियतः स मे भक्तः प्रियो मतः
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ madārādhanakāraṇāt
yo me dadāti niyataḥ sa me bhaktaḥ priyo mataḥ
- 15
अहं हि जगतामादौ ब्रह्माणं परमेष्ठिनम्
विधाय दत्तवान्वेदानशेषानात्मनिःसृतान्
ahaṃ hi jagatāmādau brahmāṇaṃ parameṣṭhinam
vidhāya dattavānvedānaśeṣānātmaniḥsṛtān
- 16
अहमेव हि सर्वेषां योगिनां गुरुरव्ययः
धार्मिकाणां च गोप्ताहं निहन्ता वेदविद्विषाम्
ahameva hi sarveṣāṃ yogināṃ gururavyayaḥ
dhārmikāṇāṃ ca goptāhaṃ nihantā vedavidviṣām
- 17
अहं वै सर्वसंसारान्मोचको योगिनामिह
संसारहेतुरेवाहं सर्वसंसारवर्जितः
ahaṃ vai sarvasaṃsārānmocako yogināmiha
saṃsāraheturevāhaṃ sarvasaṃsāravarjitaḥ
- 18
अहमेव हि संहर्ता स्रष्टाहं परिपालकः
मायावी मामीका शक्तिर्माया लोकविमोहिनी
ahameva hi saṃhartā sraṣṭāhaṃ paripālakaḥ
māyāvī māmīkā śaktirmāyā lokavimohinī
- 19
ममैव च परा शक्तिर्या सा विद्यते गीयते
नाशयामि तया मायां योगिनां हृदि संस्थितः
mamaiva ca parā śaktiryā sā vidyate gīyate
nāśayāmi tayā māyāṃ yogināṃ hṛdi saṃsthitaḥ
- 20
अहं हि सर्वशक्तीनां प्रवर्तकनिवर्तकः
आधारभूतः सर्वासां निधानममृतस्य च
ahaṃ hi sarvaśaktīnāṃ pravartakanivartakaḥ
ādhārabhūtaḥ sarvāsāṃ nidhānamamṛtasya ca
- 21
एका सर्वान्तरा शक्तिः करोति विविधं जगत्
आस्थाय ब्रह्मणो रूपं मन्मयी मदधिष्ठिता
ekā sarvāntarā śaktiḥ karoti vividhaṃ jagat
āsthāya brahmaṇo rūpaṃ manmayī madadhiṣṭhitā
- 22
अन्या च शक्तिर्विपुला संस्थापयति मे जगत्
भूत्वा नारायणो ऽनन्तो जगन्नाथो जगन्मयः
anyā ca śaktirvipulā saṃsthāpayati me jagat
bhūtvā nārāyaṇo 'nanto jagannātho jaganmayaḥ
- 23
तृतीया महती शक्तिर्निहन्ति सकलं जगत्
तामसी मे समाख्याता कालाख्या रुद्ररूपिणी
tṛtīyā mahatī śaktirnihanti sakalaṃ jagat
tāmasī me samākhyātā kālākhyā rudrarūpiṇī
- 24
ध्यानेन मां प्रपश्यन्ति केचिज्ज्ञानेन चापरे
अपरे भक्तियोगेन कर्मयोगेन चापरे
dhyānena māṃ prapaśyanti kecijjñānena cāpare
apare bhaktiyogena karmayogena cāpare
- 25
सर्वेषामेव भक्तानामिष्टः प्रियतरो मम
यो हि ज्ञानेन मां नित्यमाराधयति नान्यथा
sarveṣāmeva bhaktānāmiṣṭaḥ priyataro mama
yo hi jñānena māṃ nityamārādhayati nānyathā
- 26
अन्ये च ये त्रयो भक्ता मदाराधनकाङ्क्षिणः
ते ऽपि मां प्राप्नुवन्त्येव नावर्तन्ते च वै पुनः
anye ca ye trayo bhaktā madārādhanakāṅkṣiṇaḥ
te 'pi māṃ prāpnuvantyeva nāvartante ca vai punaḥ
- 27
मया ततमिदं कृत्स्नं प्रधानपुरुषात्मकम्
मय्येव संस्थितं विश्वं मया संप्रेर्यते जगत्
mayā tatamidaṃ kṛtsnaṃ pradhānapuruṣātmakam
mayyeva saṃsthitaṃ viśvaṃ mayā saṃpreryate jagat
- 28
नाहं प्रेरयिता विप्राः परमं योगमाश्रितः
प्रेरयामि जगत्कृत्स्नमेतद्यो वेद सो ऽमृतः
nāhaṃ prerayitā viprāḥ paramaṃ yogamāśritaḥ
prerayāmi jagatkṛtsnametadyo veda so 'mṛtaḥ
- 29
पश्याम्य् अशेषम् एवेदं वर्तमानं स्वभावतः
करोति कालो भगवान्महायोगेश्वरः स्वयम्
paśyāmy aśeṣam evedaṃ vartamānaṃ svabhāvataḥ
karoti kālo bhagavānmahāyogeśvaraḥ svayam
- 30
योगः सम्प्रोच्यते योगी माया शास्त्रेषु सूरिभिः
योगेश्वरो ऽसौ भगवान्महादेवो महान्प्रभुः
yogaḥ samprocyate yogī māyā śāstreṣu sūribhiḥ
yogeśvaro 'sau bhagavānmahādevo mahānprabhuḥ

