41 shlokas
- 1
सूत उवाच
एषा पुण्यतमा देवी देवगन्धर्वसेविता
नर्मदा लोकविख्याता तीर्थानामुत्तमा नदी
sūta uvāca
eṣā puṇyatamā devī devagandharvasevitā
narmadā lokavikhyātā tīrthānāmuttamā nadī
- 2
तस्याः शृणुध्वं माहात्म्यं मार्कण्डेयेन भाषितम्
युधिष्ठिराय तु शुभं सर्वपापप्रणाशनम्
tasyāḥ śṛṇudhvaṃ māhātmyaṃ mārkaṇḍeyena bhāṣitam
yudhiṣṭhirāya tu śubhaṃ sarvapāpapraṇāśanam
- 3
युधिष्ठिर उवाच
श्रुतास्तु विविधा धर्मास्त्वत्प्रसादान्महामुने
माहात्म्यं च प्रयागस्य तीर्थानि विविधानि च
yudhiṣṭhira uvāca
śrutāstu vividhā dharmāstvatprasādānmahāmune
māhātmyaṃ ca prayāgasya tīrthāni vividhāni ca
- 4
नर्मदा सर्वतीर्थानां मुख्या हि भवतेरिता
तस्यास्त्विदानीं माहात्म्यं वक्तुमर्हसि सत्तम
narmadā sarvatīrthānāṃ mukhyā hi bhavateritā
tasyāstvidānīṃ māhātmyaṃ vaktumarhasi sattama
- 5
मार्कण्डेय उवाच
नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद्विनिःसृता
तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च
mārkaṇḍeya uvāca
narmadā saritāṃ śreṣṭhā rudradehādviniḥsṛtā
tārayetsarvabhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca
- 6
नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम्
इदानीं तत्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः शुभम्
narmadāyāstu māhātmyaṃ purāṇe yanmayā śrutam
idānīṃ tatpravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ śubham
- 7
पुण्या कनखले गङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती
ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा
puṇyā kanakhale gaṅgā kurukṣetre sarasvatī
grāme vā yadi vāraṇye puṇyā sarvatra narmadā
- 8
त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम्
सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्
tribhiḥ sārasvataṃ toyaṃ saptāhena tu yāmunam
sadyaḥ punāti gāṅgeyaṃ darśanādeva nārmadam
- 9
कलिङ्गदेशपश्चार्धे पर्वते ऽमरकण्टके
पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा
kaliṅgadeśapaścārdhe parvate 'marakaṇṭake
puṇyā ca triṣu lokeṣu ramaṇīyā manoramā
- 10
सदेवासुरगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः
तपस्तप्त्वा तु राजेन्द्र सिद्धिं तु परमां गताः
sadevāsuragandharvā ṛṣayaśca tapodhanāḥ
tapastaptvā tu rājendra siddhiṃ tu paramāṃ gatāḥ
- 11
तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जितेन्द्रियः
उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्
tatra snātvā naro rājanniyamastho jitendriyaḥ
upoṣya rajanīmekāṃ kulānāṃ tārayecchatam
- 12
योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा
विस्तारेण तु राजेन्द्र योजनद्वयमायता
yojanānāṃ śataṃ sāgraṃ śrūyate sariduttamā
vistāreṇa tu rājendra yojanadvayamāyatā
- 13
षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च
पर्वतस्य समन्तात्तु तिष्ठन्त्यमरकण्टके
ṣaṣṭitīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathaiva ca
parvatasya samantāttu tiṣṭhantyamarakaṇṭake
- 14
ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेन्द्रियः
सर्वहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहिते रतः
brahmacārī śucirbhūtvā jitakrodho jitendriyaḥ
sarvahiṃsānivṛttastu sarvabhūtahite rataḥ
- 15
एवं सर्वसमाचारो यस्तु प्राणान्समुत्सृजेत्
तस्य पुण्यफलं राजन्शृणुष्वावहितो नृप
evaṃ sarvasamācāro yastu prāṇānsamutsṛjet
tasya puṇyaphalaṃ rājanśṛṇuṣvāvahito nṛpa
- 16
शतवर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव
साप्सरोगणसंकीर्णो दिव्यस्त्रीपरिवारितः
śatavarṣasahasrāṇi svarge modati pāṇḍava
sāpsarogaṇasaṃkīrṇo divyastrīparivāritaḥ
- 17
दिव्यगन्धानुलिप्तश्च दिव्यपुष्पोपशोभितः
क्रीडते देवलोके तु दैवतैः सह मोदते
divyagandhānuliptaśca divyapuṣpopaśobhitaḥ
krīḍate devaloke tu daivataiḥ saha modate
- 18
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः
गृहं तु लभते ऽसौ वै नानारत्नसमन्वितम्
tataḥ svargātparibhraṣṭo rājā bhavati dhārmikaḥ
gṛhaṃ tu labhate 'sau vai nānāratnasamanvitam
- 19
स्तम्भैर्मणिमयैर्दिव्यैर्वज्रवैदूर्यभूषितम्
आलेख्यवाहनैः शुभ्रैर्दासीदाससमन्वितम्
stambhairmaṇimayairdivyairvajravaidūryabhūṣitam
ālekhyavāhanaiḥ śubhrairdāsīdāsasamanvitam
- 20
राजराजेश्वरः श्रीमान्सर्वस्त्रीजनवल्लभः
जीवेद्वर्षशतं साग्रं तत्र भोगसमन्वितः
rājarājeśvaraḥ śrīmānsarvastrījanavallabhaḥ
jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ tatra bhogasamanvitaḥ
- 21
अग्निप्रवेशे ऽथ जले अथवानशने कृते
अनिवर्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा
agnipraveśe 'tha jale athavānaśane kṛte
anivartikā gatistasya pavanasyāmbare yathā
- 22
पश्चिमे पर्वततटे सर्वपापविनाशनः
ह्रदो जलेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
paścime parvatataṭe sarvapāpavināśanaḥ
hrado jaleśvaro nāma triṣu lokeṣu viśrutaḥ
- 23
तत्र पिण्डप्रदानेन संध्योपासनकर्मणा
दशवर्षाणि पितरस्तर्पिताः स्युर्न संशयः
tatra piṇḍapradānena saṃdhyopāsanakarmaṇā
daśavarṣāṇi pitarastarpitāḥ syurna saṃśayaḥ
- 24
दक्षिणे नर्मदाकूले कपिलाख्या महानदी
सरलार्जुनसंछन्ना नातिदूरे व्यवस्थिता
dakṣiṇe narmadākūle kapilākhyā mahānadī
saralārjunasaṃchannā nātidūre vyavasthitā
- 25
सा तु पुण्या महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता
तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानां तु युधिष्ठिर
sā tu puṇyā mahābhāgā triṣu lokeṣu viśrutā
tatra koṭiśataṃ sāgraṃ tīrthānāṃ tu yudhiṣṭhira
- 26
तस्मिंस्तीर्थे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्ययात्
नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम्
tasmiṃstīrthe tu ye vṛkṣāḥ patitāḥ kālaparyayāt
narmadātoyasaṃspṛṣṭāste yānti paramāṃ gatim
- 27
द्वितीया तु महाभागा विशल्यकरणी शुभा
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा विशल्यो भवति क्षणात्
dvitīyā tu mahābhāgā viśalyakaraṇī śubhā
tatra tīrthe naraḥ snātvā viśalyo bhavati kṣaṇāt
- 28
कपिला च विशल्या च श्रूयते राजसत्तम
ईश्वरेण पुरा प्रोक्ता लोकानां हितकाम्यया
kapilā ca viśalyā ca śrūyate rājasattama
īśvareṇa purā proktā lokānāṃ hitakāmyayā
- 29
अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप
सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति
anāśakaṃ tu yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa
sarvapāpaviśuddhātmā rudralokaṃ sa gacchati
- 30
तत्र स्नात्वा नरो राजन्नश्वमेधफलं लभेत्
ये वसन्त्युत्तरे कूले रुद्रलोके वसन्ति ते
tatra snātvā naro rājannaśvamedhaphalaṃ labhet
ye vasantyuttare kūle rudraloke vasanti te

