18 shlokas
- 1
ईश्वर उवाच
अलिङ्गमेकमव्यक्तं लिङ्गं ब्रह्मेति निश्चितम्
स्वयंज्योतिः परं तत्त्वं परे व्योम्नि व्यवस्थितम्
īśvara uvāca
aliṅgamekamavyaktaṃ liṅgaṃ brahmeti niścitam
svayaṃjyotiḥ paraṃ tattvaṃ pare vyomni vyavasthitam
- 2
अव्यक्तं कारणं यत्तदक्षरं परमं पदम्
निर्गुणं शुद्धविज्ञानं तद्वै पश्यन्ति सूरयः
avyaktaṃ kāraṇaṃ yattadakṣaraṃ paramaṃ padam
nirguṇaṃ śuddhavijñānaṃ tadvai paśyanti sūrayaḥ
- 3
तन्निष्ठाः शान्तसंकल्पा नित्यं तद्भावभाविताः
पश्यन्ति तत्परं ब्रह्म यत्तल्लिङ्गमिति श्रुतिः
tanniṣṭhāḥ śāntasaṃkalpā nityaṃ tadbhāvabhāvitāḥ
paśyanti tatparaṃ brahma yattalliṅgamiti śrutiḥ
- 4
अन्यथा नहि मां द्रष्टुं शक्यं वै मुनिपुङ्गवाः
नहि तद्विद्यते ज्ञानं यतस्तज्ज्ञायते परम्
anyathā nahi māṃ draṣṭuṃ śakyaṃ vai munipuṅgavāḥ
nahi tadvidyate jñānaṃ yatastajjñāyate param
- 5
एतत्तत्परमं ज्ञानं केवलं कवयो विदुः
अज्ञानमितरत्सर्वं यस्मान्मायामयं जगत्
etattatparamaṃ jñānaṃ kevalaṃ kavayo viduḥ
ajñānamitaratsarvaṃ yasmānmāyāmayaṃ jagat
- 6
यज्ज्ञानं निर्मलं सूक्ष्मं निर्विकल्पं यदव्ययम्
ममात्मासौ तदेवम् इति प्राहुर्विपश्चितः
yajjñānaṃ nirmalaṃ sūkṣmaṃ nirvikalpaṃ yadavyayam
mamātmāsau tadevam iti prāhurvipaścitaḥ
- 7
ये ऽप्यनेकं प्रपश्यन्ति ते ऽपि पश्यन्ति तत्परम्
आश्रिताः परमां निष्ठां बुद्ध्वैकं तत्त्वमव्ययम्
ye 'pyanekaṃ prapaśyanti te 'pi paśyanti tatparam
āśritāḥ paramāṃ niṣṭhāṃ buddhvaikaṃ tattvamavyayam
- 8
ये पुनः परमं तत्त्वमेकं वानेकमीश्वरम्
भक्त्या मां सम्प्रपश्यन्ति विज्ञेयास्ते तदात्मकाः
ye punaḥ paramaṃ tattvamekaṃ vānekamīśvaram
bhaktyā māṃ samprapaśyanti vijñeyāste tadātmakāḥ
- 9
साक्षादेव प्रपश्यन्ति स्वात्मानं परमेश्वरम्
नित्यानन्दं निर्विकल्पं सत्यरूपमिति स्थितिः
sākṣādeva prapaśyanti svātmānaṃ parameśvaram
nityānandaṃ nirvikalpaṃ satyarūpamiti sthitiḥ
- 10
भजन्ते परमानन्दं सर्वगं यत्तदात्मकम्
स्वात्मन्यवस्थिताः शान्ताः परे ऽव्यक्ते परस्य तु
bhajante paramānandaṃ sarvagaṃ yattadātmakam
svātmanyavasthitāḥ śāntāḥ pare 'vyakte parasya tu
- 11
एषा विमुक्तिः परमा मम सायुज्यमुत्तमम्
निर्वाणं ब्रह्मणा चैक्यं कैवल्यं कवयो विदुः
eṣā vimuktiḥ paramā mama sāyujyamuttamam
nirvāṇaṃ brahmaṇā caikyaṃ kaivalyaṃ kavayo viduḥ
- 12
तस्माद् अनादिमध्यान्तं वस्त्वेकं परमं शिवम्
स ईश्वरो महादेवस्तं विज्ञाय विमुच्यते
tasmād anādimadhyāntaṃ vastvekaṃ paramaṃ śivam
sa īśvaro mahādevastaṃ vijñāya vimucyate
- 13
न तत्र सूर्यः प्रविभातीह चन्द्रो न नक्षत्राणि तपनो नोत विद्युत्
तद्भासेदमखिलं भाति नित्यं तन्नित्यभासमचलं सद्विभाति
na tatra sūryaḥ pravibhātīha candro na nakṣatrāṇi tapano nota vidyut
tadbhāsedamakhilaṃ bhāti nityaṃ tannityabhāsamacalaṃ sadvibhāti
- 14
नित्योदितं संविदा निर्विकल्पं शुद्धं बृहन्तं परमं यद्विभाति
अत्रान्तरं ब्रह्मविदो ऽथ नित्यं पश्यन्ति तत्त्वमचलं यत्स ईशः
nityoditaṃ saṃvidā nirvikalpaṃ śuddhaṃ bṛhantaṃ paramaṃ yadvibhāti
atrāntaraṃ brahmavido 'tha nityaṃ paśyanti tattvamacalaṃ yatsa īśaḥ
- 15
नित्यानन्दममृतं सत्यरूपं शुद्धं वदन्ति पुरुषं सर्ववेदाः
तमोमिति प्रणवेनेशितारं ध्यायन्ति वेदार्थविनिश्चितार्थाः
nityānandamamṛtaṃ satyarūpaṃ śuddhaṃ vadanti puruṣaṃ sarvavedāḥ
tamomiti praṇaveneśitāraṃ dhyāyanti vedārthaviniścitārthāḥ
- 16
न भूमिरापो न मनो न वह्निः प्राणो ऽनिलो गगनं नोत बुद्धिः
न चेतनो ऽन्यत्परमाकाशमध्ये विभाति देवः शिव एव केवलः
na bhūmirāpo na mano na vahniḥ prāṇo 'nilo gaganaṃ nota buddhiḥ
na cetano 'nyatparamākāśamadhye vibhāti devaḥ śiva eva kevalaḥ
- 17
इत्येतदुक्तं परमं रहस्यं ज्ञानामृतं सर्ववेदेषु गूढम्
जानाति योगी विजने ऽथ देशे युञ्जीत योगं प्रयतो ह्यजस्रम्
ityetaduktaṃ paramaṃ rahasyaṃ jñānāmṛtaṃ sarvavedeṣu gūḍham
jānāti yogī vijane 'tha deśe yuñjīta yogaṃ prayato hyajasram
- 18
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायामुपरिविभागे ईश्वरगीतासु दशमो ऽध्यायः
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge īśvaragītāsu daśamo 'dhyāyaḥ

