80 shlokas
- 3
समासेन सप्तत्रिंशद्द्रव्यगणा भवन्ति
samāsena saptatriṃśaddravyagaṇā bhavanti
- 4
तद्यथा विदारिगन्धा विदारी विश्वदेवा सहदेवा श्वदंष्ट्रा पृथक्पर्णी शतावरी सारिवा कृष्णसारिवा जीवकर्षभकौ महासहा क्षुद्रसहा बृहत्यौ पुनर्नवैरण्डो हंसपादी वृश्चिकाल्यृषभी चेति
tadyathā vidārigandhā vidārī viśvadevā sahadevā śvadaṃṣṭrā pṛthakparṇī śatāvarī sārivā kṛṣṇasārivā jīvakarṣabhakau mahāsahā kṣudrasahā bṛhatyau punarnavairaṇḍo haṃsapādī vṛścikālyṛṣabhī ceti
- 5
विदारिगन्धादिर् अयं गणः पित्तानिलापहः
शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासविनाशनः
vidārigandhādir ayaṃ gaṇaḥ pittānilāpahaḥ
śoṣagulmāṅgamardordhvaśvāsakāsavināśanaḥ
- 6
आरग्वधमदनगोपघोण्टाकण्टकीकुटजपाठापाटलामूर्वेन्द्रयवसप्तपर्णनिम्बकुरुण्टकदासीकुरुण्टकगुडूचीचित्रकशार्ङ्गेष्टाकरञ्जद्वयपटोलकिराततिक्तकानि सुषवी चेति
āragvadhamadanagopaghoṇṭākaṇṭakīkuṭajapāṭhāpāṭalāmūrvendrayavasaptaparṇanimbakuruṇṭakadāsīkuruṇṭakaguḍūcīcitrakaśārṅgeṣṭākarañjadvayapaṭolakirātatiktakāni suṣavī ceti
- 7
आरग्वधादिरित्येष गणः श्लेष्मविषापहः
मेहकुष्ठज्वरवमीकण्डूघ्नो व्रणशोधनः
āragvadhādirityeṣa gaṇaḥ śleṣmaviṣāpahaḥ
mehakuṣṭhajvaravamīkaṇḍūghno vraṇaśodhanaḥ
- 8
वरुणार्तगलशिग्रुमधुशिग्रुतर्कारीमेषशृङ्गीपूतीकनक्तमालमोरटाग्निमन्थसैरेयकद्वयबिम्बीवसुकवसिरचित्रकशतावरीबिल्वाजशृङ्गीदर्भा बृहतीद्वयं चेति
varuṇārtagalaśigrumadhuśigrutarkārīmeṣaśṛṅgīpūtīkanaktamālamoraṭāgnimanthasaireyakadvayabimbīvasukavasiracitrakaśatāvarībilvājaśṛṅgīdarbhā bṛhatīdvayaṃ ceti
- 9
वरुणादिर्गणो ह्य् एष कफमेदोनिवारणः
विनिहन्ति शिरःशूलगुल्माभ्यन्तरविद्रधीन्
varuṇādirgaṇo hy eṣa kaphamedonivāraṇaḥ
vinihanti śiraḥśūlagulmābhyantaravidradhīn
- 10
वीरतरुसहचरद्वयदर्भवृक्षादनीगुन्द्रानलकुशकाशाश्मभेदकाग्निमन्थमोरटावसुकवसिरभल्लूककुरण्टकेन्दीवरकपोतवङ्का श्वदंष्ट्रा चेति
vīratarusahacaradvayadarbhavṛkṣādanīgundrānalakuśakāśāśmabhedakāgnimanthamoraṭāvasukavasirabhallūkakuraṇṭakendīvarakapotavaṅkā śvadaṃṣṭrā ceti
- 11
वीरतर्वादिरित्येष गणो वातविकारनुत्
अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजापहः
vīratarvādirityeṣa gaṇo vātavikāranut
aśmarīśarkarāmūtrakṛcchrāghātarujāpahaḥ
- 12
सालसाराजकर्णखदिरकदरकालस्कन्धक्रमुकभूर्जमेषशृङ्गतिनिशचन्दनकुचन्दनशिंशपाशिरीषासनधवार्जुनतालशाकनक्तमालपूतीकाश्वकर्णागुरूणि कालीयकं चेति
sālasārājakarṇakhadirakadarakālaskandhakramukabhūrjameṣaśṛṅgatiniśacandanakucandanaśiṃśapāśirīṣāsanadhavārjunatālaśākanaktamālapūtīkāśvakarṇāgurūṇi kālīyakaṃ ceti
- 13
सालसारादिरित्येष गणः कुष्ठविनाशनः
मेहपाण्ड्वामयहरः कफमेदोविशोषणः
sālasārādirityeṣa gaṇaḥ kuṣṭhavināśanaḥ
mehapāṇḍvāmayaharaḥ kaphamedoviśoṣaṇaḥ
- 14
रोध्रसावररोध्रपलाशकुटन्नटाशोकफञ्जीकट्फलैलवालुकशल्लकीजिङ्गिनीकदम्बसालाः कदली चेति
rodhrasāvararodhrapalāśakuṭannaṭāśokaphañjīkaṭphalailavālukaśallakījiṅginīkadambasālāḥ kadalī ceti
- 15
एष रोध्रादिरित्य् उक्तो मेदःकफहरो गणः
योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः
eṣa rodhrādirity ukto medaḥkaphaharo gaṇaḥ
yonidoṣaharaḥ stambhī varṇyo viṣavināśanaḥ
- 16
अर्कालर्ककरञ्जद्वयनागदन्तीमयूरकभार्गीरास्नेन्द्रपुष्पीक्षुद्रश्वेतामहाश्वेतावृश्चिकाल्यलवणास्तापसवृक्षश्चेति
arkālarkakarañjadvayanāgadantīmayūrakabhārgīrāsnendrapuṣpīkṣudraśvetāmahāśvetāvṛścikālyalavaṇāstāpasavṛkṣaśceti
- 17
अर्कादिको गणो ह्य् एष कफमेदोविषापहः
कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः
arkādiko gaṇo hy eṣa kaphamedoviṣāpahaḥ
kṛmikuṣṭhapraśamano viśeṣādvraṇaśodhanaḥ
- 18
सुरसाश्वेतसुरसाफणिज्झकार्जकभूस्तृणसुगन्धकसुमुखकालमालकासमर्दक्षवकखरपुष्पाविडङ्गकट्फलसुरसीनिर्गुण्डीकुलाहलोन्दुरुकर्णिकाफञ्जीप्राचीबलकाकमाच्यो विषमुष्टिकश्चेति
surasāśvetasurasāphaṇijjhakārjakabhūstṛṇasugandhakasumukhakālamālakāsamardakṣavakakharapuṣpāviḍaṅgakaṭphalasurasīnirguṇḍīkulāhalondurukarṇikāphañjīprācībalakākamācyo viṣamuṣṭikaśceti
- 19
सुरसादिर्गणो ह्येष कफहृत्कृमिसूदनः
प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः
surasādirgaṇo hyeṣa kaphahṛtkṛmisūdanaḥ
pratiśyāyāruciśvāsakāsaghno vraṇaśodhanaḥ
- 20
मुष्ककपलाशधवचित्रकमदनवृक्षकशिंशपावज्रवृक्षस्त्रिफला चेति
muṣkakapalāśadhavacitrakamadanavṛkṣakaśiṃśapāvajravṛkṣastriphalā ceti
- 21
मुष्ककादिर्गणो ह्येष मेदोघ्नः शुक्रदोषहृत्
मेहार्शःपाण्डुरोगघ्नः शर्करानाशनः परः
muṣkakādirgaṇo hyeṣa medoghnaḥ śukradoṣahṛt
mehārśaḥpāṇḍurogaghnaḥ śarkarānāśanaḥ paraḥ
- 22
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकशृङ्गवेरमरिचहस्तिपिप्पलीहरेणुकैलाजमोदेन्द्रयवपाठाजीरकसर्षपमहानिम्बफलहिङ्गुभार्गीमधुरसातिविषावचाविडङ्गानि कटुरोहिणी चेति
pippalīpippalīmūlacavyacitrakaśṛṅgaveramaricahastipippalīhareṇukailājamodendrayavapāṭhājīrakasarṣapamahānimbaphalahiṅgubhārgīmadhurasātiviṣāvacāviḍaṅgāni kaṭurohiṇī ceti
- 23
पिप्पल्यादिः कफहरः प्रतिश्यायानिलारुचीः
निहन्याद्दीपनो गुल्मशूलघ्नश्चामपाचनः
pippalyādiḥ kaphaharaḥ pratiśyāyānilārucīḥ
nihanyāddīpano gulmaśūlaghnaścāmapācanaḥ
- 24
एलातगरकुष्ठमांसीध्यामकत्वक्पत्रनागपुष्पप्रियङ्गुहरेणुकाव्याघ्रनखशुक्तिचण्डास्थौणेयकश्रीवेष्टकचोचचोरकवालुकगुग्गुलुसर्जरसतुरुष्ककुन्दुरुकागरुस्पृक्कोशीरभद्रदारुकुङ्कुमानि पुंनागकेशरं चेति
elātagarakuṣṭhamāṃsīdhyāmakatvakpatranāgapuṣpapriyaṅguhareṇukāvyāghranakhaśukticaṇḍāsthauṇeyakaśrīveṣṭakacocacorakavālukaguggulusarjarasaturuṣkakundurukāgaruspṛkkośīrabhadradārukuṅkumāni puṃnāgakeśaraṃ ceti
- 25
एलादिको वातकफौ निहन्याद्विषम् एव च
वर्णप्रसादनः कण्डूपिडकाकोठनाशनः
elādiko vātakaphau nihanyādviṣam eva ca
varṇaprasādanaḥ kaṇḍūpiḍakākoṭhanāśanaḥ
- 26
वचामुस्तातिविषाभयाभद्रदारूणि नागकेशरं चेति
vacāmustātiviṣābhayābhadradārūṇi nāgakeśaraṃ ceti
- 27
हरिद्रादारुहरिद्राकलशीकुटजबीजानि मधुकं चेति
haridrādāruharidrākalaśīkuṭajabījāni madhukaṃ ceti
- 28
एतौ वचाहरिद्रादी गणौ स्तन्यविशोधनौ
आमातिसारशमनौ विशेषाद्दोषपाचनौ
etau vacāharidrādī gaṇau stanyaviśodhanau
āmātisāraśamanau viśeṣāddoṣapācanau
- 29
श्यामामहाश्यामात्रिवृद्दन्तीशङ्खिनीतिल्वककम्पिल्लकरम्यकक्रमुकपुत्रश्रेणीगवाक्षीराजवृक्षकरञ्जद्वयगुडूचीसप्तलाच्छगलान्त्रीसुधाः सुवर्णक्षीरी चेति
śyāmāmahāśyāmātrivṛddantīśaṅkhinītilvakakampillakaramyakakramukaputraśreṇīgavākṣīrājavṛkṣakarañjadvayaguḍūcīsaptalācchagalāntrīsudhāḥ suvarṇakṣīrī ceti
- 30
उक्तः श्यामादिरित्येष गणो गुल्मविषापहः
आनाहोदरविड्भेदी तथोदावर्तनाशनः
uktaḥ śyāmādirityeṣa gaṇo gulmaviṣāpahaḥ
ānāhodaraviḍbhedī tathodāvartanāśanaḥ
- 31
बृहतीकण्टकारिकाकुटजफलपाठा मधुकं चेति
bṛhatīkaṇṭakārikākuṭajaphalapāṭhā madhukaṃ ceti
- 32
पाचनीयो बृहत्यादिर्गणः पित्तानिलापहः
कफारोचकहृद्रोगमूत्रकृच्छ्ररुजापहः
pācanīyo bṛhatyādirgaṇaḥ pittānilāpahaḥ
kaphārocakahṛdrogamūtrakṛcchrarujāpahaḥ

