38 shlokas
- 1
पराशर उवाच
तस्मिन्रासभदैतेये सानुगे विनिपातिते
सेव्यं गोगोपगोपीनां रम्यं तालवनं बभौ
parāśara uvāca
tasminrāsabhadaiteye sānuge vinipātite
sevyaṃ gogopagopīnāṃ ramyaṃ tālavanaṃ babhau
- 2
ततस्तौ जातहर्षौ तु वसुदेवसुतावुभौ
हत्वा धेनुकदैतेयं भाण्डीरवटमागतौ
tatastau jātaharṣau tu vasudevasutāvubhau
hatvā dhenukadaiteyaṃ bhāṇḍīravaṭamāgatau
- 3
क्ष्वेलमानौ प्रगायन्तौ विचिन्वन्तौ च पादपान्
चारयन्तौ च गा दूरे व्याहरन्तौ च नामभिः
kṣvelamānau pragāyantau vicinvantau ca pādapān
cārayantau ca gā dūre vyāharantau ca nāmabhiḥ
- 4
निर्योगपाशस्कन्धौ तौ वनमालाविभूषितौ
शुशुभाते महात्मानौ बालशृङ्गाविवर्षभौ
niryogapāśaskandhau tau vanamālāvibhūṣitau
śuśubhāte mahātmānau bālaśṛṅgāvivarṣabhau
- 5
सुवर्णाञ्जनचूर्णाभ्यां तौ तदा रुषिताम्बरौ
महेन्द्रायुधसंयुक्तौ श्वेतकृष्णाविवाम्बुदौ
suvarṇāñjanacūrṇābhyāṃ tau tadā ruṣitāmbarau
mahendrāyudhasaṃyuktau śvetakṛṣṇāvivāmbudau
- 6
चेरतुर्लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिरितरेतरम्
समस्तलोकनाथानां नाथभूतौ भुवं गतौ
ceraturlokasiddhābhiḥ krīḍābhiritaretaram
samastalokanāthānāṃ nāthabhūtau bhuvaṃ gatau
- 7
मनुष्यधर्माभिरतौ मानयन्तौ मनुष्यताम्
तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश्चेरतुर्वनम्
manuṣyadharmābhiratau mānayantau manuṣyatām
tajjātiguṇayuktābhiḥ krīḍābhiśceraturvanam
- 8
ततश्चान्दोलिकाभिश्च नियुद्धैश्च महाबलौ
व्यायामं चक्रतुस्तत्र क्षेपणीयैस्तथाश्मभिः
tataścāndolikābhiśca niyuddhaiśca mahābalau
vyāyāmaṃ cakratustatra kṣepaṇīyaistathāśmabhiḥ
- 9
तल्लिप्सुरसुरस्तत्र ह्युभयो रममाणयोः
आजगाम प्रलम्बाख्यो गोपवेषतिरोहितः
tallipsurasurastatra hyubhayo ramamāṇayoḥ
ājagāma pralambākhyo gopaveṣatirohitaḥ
- 10
सो ऽवगाहत निःशङ्कस्तेषां मध्यममानुषः
मानुषं वपुरास्थाय प्रलम्बो दानवोत्तमः
so 'vagāhata niḥśaṅkasteṣāṃ madhyamamānuṣaḥ
mānuṣaṃ vapurāsthāya pralambo dānavottamaḥ
- 11
तयोश्छिद्रान्तरप्रेप्सुर् अविषह्यम् अमन्यत
कृष्णं ततो रौहिणेयं हन्तुं चक्रे मनोरथम्
tayośchidrāntaraprepsur aviṣahyam amanyata
kṛṣṇaṃ tato rauhiṇeyaṃ hantuṃ cakre manoratham
- 12
हरिणाक्रीडनं नाम बालक्रीडनकं ततः
प्रकुर्वन्तो हि ते सर्वे द्वौ द्वौ युगपदुत्पतन्
hariṇākrīḍanaṃ nāma bālakrīḍanakaṃ tataḥ
prakurvanto hi te sarve dvau dvau yugapadutpatan
- 13
श्रीदाम्ना सह गोविन्दः प्रलम्बेन तथा बलः
गोपालैरपरैश्चान्ये गोपालाः सह पुप्लुवुः
śrīdāmnā saha govindaḥ pralambena tathā balaḥ
gopālairaparaiścānye gopālāḥ saha pupluvuḥ
- 14
श्रीदामानं ततः कृष्णः प्रलम्बं रोहिणीसुतः
जितवान्कृष्णपक्षीयैर्गोपैरन्ये पराजिताः
śrīdāmānaṃ tataḥ kṛṣṇaḥ pralambaṃ rohiṇīsutaḥ
jitavānkṛṣṇapakṣīyairgopairanye parājitāḥ
- 15
ते वाहयन्तस्त्वन्योन्यं भाण्डीरस्कन्धमेत्य वै
पुनर्निववृतुः सर्वे ये ये तत्र पराजिताः
te vāhayantastvanyonyaṃ bhāṇḍīraskandhametya vai
punarnivavṛtuḥ sarve ye ye tatra parājitāḥ
- 16
संकर्षणं तु स्कन्धेन शीघ्रमुत्क्षिप्य दानवः
न तस्थौ प्रजगामैव सचन्द्र इव वारिदः
saṃkarṣaṇaṃ tu skandhena śīghramutkṣipya dānavaḥ
na tasthau prajagāmaiva sacandra iva vāridaḥ
- 17
असहन्रौहिणेयस्य स भारं दानवोत्तमः
ववृधे सुमहाकायः प्रावृषीव बलाहकः
asahanrauhiṇeyasya sa bhāraṃ dānavottamaḥ
vavṛdhe sumahākāyaḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ
- 18
संकर्षणस्तु तं दृष्ट्वा दग्धशैलोपमाकृतिम्
स्रग्दामलम्बाभरणं मुकुटाटोपिमस्तकम्
saṃkarṣaṇastu taṃ dṛṣṭvā dagdhaśailopamākṛtim
sragdāmalambābharaṇaṃ mukuṭāṭopimastakam
- 19
रौद्रं शकटचक्राक्षं पादन्यासचलत्क्षितिम्
ह्रियमाणस्ततः कृष्णमिदं वचनमब्रवीत्
raudraṃ śakaṭacakrākṣaṃ pādanyāsacalatkṣitim
hriyamāṇastataḥ kṛṣṇamidaṃ vacanamabravīt
- 20
कृष्ण कृष्ण ह्रियाम्येष पर्वतोदग्रमूर्तिना
केनापि पश्य दैत्येन गोपालछद्मरूपिणा
kṛṣṇa kṛṣṇa hriyāmyeṣa parvatodagramūrtinā
kenāpi paśya daityena gopālachadmarūpiṇā
- 21
यदत्र साम्प्रतं कार्यं मया मधुनिषूदन
तत्कथ्यतां प्रयात्येष दुरात्मातित्वरान्वितः
yadatra sāmprataṃ kāryaṃ mayā madhuniṣūdana
tatkathyatāṃ prayātyeṣa durātmātitvarānvitaḥ
- 22
पराशर उवाच
तमाह रामं गोविन्दः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः
महात्मा रौहिणेयस्य बलवीर्यप्रमाणवित्
parāśara uvāca
tamāha rāmaṃ govindaḥ smitabhinnauṣṭhasaṃpuṭaḥ
mahātmā rauhiṇeyasya balavīryapramāṇavit
- 23
भगवान् उवाच
किमयं मानुषो भावो व्यक्तमेवावलम्ब्यते
सर्वात्मन्सर्वगुह्यानां गुह्यगुह्यात्मना त्वया
bhagavān uvāca
kimayaṃ mānuṣo bhāvo vyaktamevāvalambyate
sarvātmansarvaguhyānāṃ guhyaguhyātmanā tvayā
- 24
स्मराशेषजगन्नाथ कारणं कारणाग्रजम्
आत्मानमेकं तद्वच्च जगत्येकार्णवे च यत्
smarāśeṣajagannātha kāraṇaṃ kāraṇāgrajam
ātmānamekaṃ tadvacca jagatyekārṇave ca yat
- 25
किं न वेत्सि यथाहं च त्वं चैकं कारणं भुवः
भारावतारणार्थाय मर्त्यलोकम् उपागतौ
kiṃ na vetsi yathāhaṃ ca tvaṃ caikaṃ kāraṇaṃ bhuvaḥ
bhārāvatāraṇārthāya martyalokam upāgatau
- 26
नभः शिरस्ते ऽम्बुमयी च मूर्तिः पादौ क्षितिर्वक्त्रमनन्त वह्निः
सोमो मनस्ते श्वसितं समीरो दिशश्चतस्रो ऽव्यय बाहवस्ते
nabhaḥ śiraste 'mbumayī ca mūrtiḥ pādau kṣitirvaktramananta vahniḥ
somo manaste śvasitaṃ samīro diśaścatasro 'vyaya bāhavaste
- 27
सहस्रवक्त्रो हि भवान्महात्मा सहस्रहस्ताङ्घ्रिशरीरभेदः
सहस्रपद्मोद्भवयोनिराद्यः सहस्रशस्त्वां मुनयो गृणन्ति
sahasravaktro hi bhavānmahātmā sahasrahastāṅghriśarīrabhedaḥ
sahasrapadmodbhavayonirādyaḥ sahasraśastvāṃ munayo gṛṇanti
- 28
दिव्यं हि रूपं तव वेत्ति नान्यो देवैरशेषैरवताररूपम्
तवार्च्यते वेत्सि न किं यदन्ते त्वय्येव विश्वं लयमभ्युपैति
divyaṃ hi rūpaṃ tava vetti nānyo devairaśeṣairavatārarūpam
tavārcyate vetsi na kiṃ yadante tvayyeva viśvaṃ layamabhyupaiti
- 29
त्वया धृतेयं धरणी बिभर्ति चराचरं विश्वमनन्तमूर्ते
कृतादिभेदैरज कालरूपो निमेषपूर्वो जगदेतदत्सि
tvayā dhṛteyaṃ dharaṇī bibharti carācaraṃ viśvamanantamūrte
kṛtādibhedairaja kālarūpo nimeṣapūrvo jagadetadatsi
- 30
अत्तं यथा वाडववह्निनाम्बु हिमस्वरूपं परिगृह्य कास्तम्
हिमाचले भानुमतो ऽंशुसङ्गाज्जलत्वमभ्येति पुनस्तदेव
attaṃ yathā vāḍavavahnināmbu himasvarūpaṃ parigṛhya kāstam
himācale bhānumato 'ṃśusaṅgājjalatvamabhyeti punastadeva

