58 shlokas
- 1
पराशर उवाच
चिन्तयन्निति गोविन्दमुपगम्य स यादवः
अक्रूरो ऽस्मीति चरणौ ननाम शिरसा हरेः
parāśara uvāca
cintayanniti govindamupagamya sa yādavaḥ
akrūro 'smīti caraṇau nanāma śirasā hareḥ
- 2
सो ऽप्येनं ध्वजवज्राब्जकृतचिह्नेन पाणिना
संस्पृश्याकृष्य च प्रीत्या सुगाढं परिषस्वजे
so 'pyenaṃ dhvajavajrābjakṛtacihnena pāṇinā
saṃspṛśyākṛṣya ca prītyā sugāḍhaṃ pariṣasvaje
- 3
कृतसंवन्दनौ तेन यथावद्बलकेशवौ
ततः प्रविष्टौ संहृष्टौ तमादायात्ममन्दिरम्
kṛtasaṃvandanau tena yathāvadbalakeśavau
tataḥ praviṣṭau saṃhṛṣṭau tamādāyātmamandiram
- 4
सह ताभ्यां तदाक्रूरः कृतसंवन्दनादिकः
भुक्तभोज्यो यथान्यायमाचचक्षे ततस्तयोः
saha tābhyāṃ tadākrūraḥ kṛtasaṃvandanādikaḥ
bhuktabhojyo yathānyāyamācacakṣe tatastayoḥ
- 5
यथा निर्भर्त्स्यते तेन कंसेनानकदुन्दुभिः
यथा च देवकी देवी दानवेन दुरात्मना
yathā nirbhartsyate tena kaṃsenānakadundubhiḥ
yathā ca devakī devī dānavena durātmanā
- 6
उग्रसेने यथा कंसः सुदुरात्मा च वर्तते
यं चैवार्थं समुद्दिश्य स कंसेन विसर्जितः
ugrasene yathā kaṃsaḥ sudurātmā ca vartate
yaṃ caivārthaṃ samuddiśya sa kaṃsena visarjitaḥ
- 7
तत्सर्वं विस्तराच्छ्रुत्वा भगवान्केशिसूदनः
उवाचाखिलमप्येतज्ज्ञातं दानपते मया
tatsarvaṃ vistarācchrutvā bhagavānkeśisūdanaḥ
uvācākhilamapyetajjñātaṃ dānapate mayā
- 8
करिष्ये च महाभाग यदत्रौपयिकं मतम्
विचिन्त्यं नान्यथैतत्ते विद्धि कंसं हतं मया
kariṣye ca mahābhāga yadatraupayikaṃ matam
vicintyaṃ nānyathaitatte viddhi kaṃsaṃ hataṃ mayā
- 9
अहं रामश्च मथुरां श्वो यास्यावः समं त्वया
गोपवृद्धाश्च यास्यन्ति ह्यादायोपायनं बहु
ahaṃ rāmaśca mathurāṃ śvo yāsyāvaḥ samaṃ tvayā
gopavṛddhāśca yāsyanti hyādāyopāyanaṃ bahu
- 10
निशेयं नीयतां वीर न चिन्तां कर्तुमर्हसि
त्रिरात्राभ्यन्तरे कंसं हनिष्यामि सहानुगम्
niśeyaṃ nīyatāṃ vīra na cintāṃ kartumarhasi
trirātrābhyantare kaṃsaṃ haniṣyāmi sahānugam
- 11
पराशर उवाच
समादिश्य ततो गोपानक्रूरो ऽपि सकेशवः
सुष्वाप बलभद्रश्च नन्दगोपगृहे ततः
parāśara uvāca
samādiśya tato gopānakrūro 'pi sakeśavaḥ
suṣvāpa balabhadraśca nandagopagṛhe tataḥ
- 12
ततः प्रभाते विमले कृष्णरामौ महामती
अक्रूरेण समं गन्तुमुद्यतौ मथुरां प्रति
tataḥ prabhāte vimale kṛṣṇarāmau mahāmatī
akrūreṇa samaṃ gantumudyatau mathurāṃ prati
- 13
दृष्ट्वा गोपीजनः सास्रः श्लथद्वलयबाहुकः
निशश्वासातिदुःखार्तः प्राह चेदं परस्परम्
dṛṣṭvā gopījanaḥ sāsraḥ ślathadvalayabāhukaḥ
niśaśvāsātiduḥkhārtaḥ prāha cedaṃ parasparam
- 14
मथुरां प्राप्य गोविन्दः कथं गोकुलमेष्यति
नागरस्त्रीकलालापमधु श्रोत्रेण पास्यति
mathurāṃ prāpya govindaḥ kathaṃ gokulameṣyati
nāgarastrīkalālāpamadhu śrotreṇa pāsyati
- 15
विलासिवाक्यपानेषु नागरीणां कृतास्पदम्
चित्तमस्य कथं भूयो ग्राम्यगोपीषु यास्यति
vilāsivākyapāneṣu nāgarīṇāṃ kṛtāspadam
cittamasya kathaṃ bhūyo grāmyagopīṣu yāsyati
- 16
सारं समस्तगोष्ठस्य विधिना हरता हरिम्
प्रहृतं गोपयोषित्सु निर्घृणेन दुरात्मना
sāraṃ samastagoṣṭhasya vidhinā haratā harim
prahṛtaṃ gopayoṣitsu nirghṛṇena durātmanā
- 17
भावगर्भस्मितं वाक्यं विलासललिता गतिः
नागरीणामतीवैतत्कटाक्षेक्षितमेव च
bhāvagarbhasmitaṃ vākyaṃ vilāsalalitā gatiḥ
nāgarīṇāmatīvaitatkaṭākṣekṣitameva ca
- 18
ग्राम्यो हरिरयं तासां विलासनिगडैर्युतः
भवतीनां पुनः पार्श्वं कया युक्त्या समेष्यति
grāmyo harirayaṃ tāsāṃ vilāsanigaḍairyutaḥ
bhavatīnāṃ punaḥ pārśvaṃ kayā yuktyā sameṣyati
- 19
एषएष रथमारुह्य मथुरां याति केशवः
क्रूरेणाक्रूरकेणात्र निराशेन प्रतारितः
eṣaeṣa rathamāruhya mathurāṃ yāti keśavaḥ
krūreṇākrūrakeṇātra nirāśena pratāritaḥ
- 20
किं न वेत्ति नृशंसो ऽयमनुरागपरं जनम्
येनेमम् अक्ष्णोर् आह्लादं नयत्यन्यत्र नो हरिम्
kiṃ na vetti nṛśaṃso 'yamanurāgaparaṃ janam
yenemam akṣṇor āhlādaṃ nayatyanyatra no harim
- 21
एष रामेण सहितः प्रयात्यत्यन्तनिर्घृणः
रथमारुह्य गोविन्दस्त्वर्यतामस्य वारणे
eṣa rāmeṇa sahitaḥ prayātyatyantanirghṛṇaḥ
rathamāruhya govindastvaryatāmasya vāraṇe
- 22
गुरूणामग्रतो वक्तुं किं ब्रवीषि न नः क्षमम्
गुरवः किं करिष्यन्ति दग्धानां विरहाग्निना
gurūṇāmagrato vaktuṃ kiṃ bravīṣi na naḥ kṣamam
guravaḥ kiṃ kariṣyanti dagdhānāṃ virahāgninā
- 23
नन्दगोपमुखा गोपा गन्तुमेते समुद्यताः
नोद्यमं कुरुते कश्चिद्गोविन्दविनिवर्तने
nandagopamukhā gopā gantumete samudyatāḥ
nodyamaṃ kurute kaścidgovindavinivartane
- 24
सुप्रभाताद्य रजनी मथुरावासियोषिताम्
पास्यन्त्यच्युतवक्त्राब्जं यासां नेत्रालिपङ्क्तयः
suprabhātādya rajanī mathurāvāsiyoṣitām
pāsyantyacyutavaktrābjaṃ yāsāṃ netrālipaṅktayaḥ
- 25
धन्यास्ते पथि ये कृष्णमितो यान्त्यनिवारिताः
उद्वहिष्यन्ति पश्यन्तः स्वदेहं पुलकाञ्चितम्
dhanyāste pathi ye kṛṣṇamito yāntyanivāritāḥ
udvahiṣyanti paśyantaḥ svadehaṃ pulakāñcitam
- 26
मथुरानगरीपौरनयनानां महोत्सवः
गोविन्दावयवैर्दृष्टैरतीवाद्य भविष्यति
mathurānagarīpauranayanānāṃ mahotsavaḥ
govindāvayavairdṛṣṭairatīvādya bhaviṣyati
- 27
को नु स्वप्नः सभाग्याभिर्दृष्टस्ताभिरधोक्षजम्
विस्तारिकान्तिनयना या द्रक्ष्यन्त्यनिवारितम्
ko nu svapnaḥ sabhāgyābhirdṛṣṭastābhiradhokṣajam
vistārikāntinayanā yā drakṣyantyanivāritam
- 28
अहो गोपीजनस्यास्य दर्शयित्वा महानिधिम्
उद्धृतान्यत्र नेत्राणि विधात्राकरुणात्मना
aho gopījanasyāsya darśayitvā mahānidhim
uddhṛtānyatra netrāṇi vidhātrākaruṇātmanā
- 29
अनुरागेण शैथिल्यमस्मासु व्रजतो हरेः
शैथिल्यम् उपयान्त्याशु करेषु वलयान्यपि
anurāgeṇa śaithilyamasmāsu vrajato hareḥ
śaithilyam upayāntyāśu kareṣu valayānyapi
- 30
अक्रूरः क्रूरहृदयः शीघ्रं प्रेरयते हयान्
एवमार्तासु योषित्सु घृणा कस्य न जायते
akrūraḥ krūrahṛdayaḥ śīghraṃ prerayate hayān
evamārtāsu yoṣitsu ghṛṇā kasya na jāyate

