50 shlokas
- 1
पराशर उवाच
बाणो ऽपि प्रणिपत्याग्रे मैत्रेयाह त्रिलोचनम्
देव बाहुसहस्रेण निर्विण्णो ऽहं विनाहवम्
parāśara uvāca
bāṇo 'pi praṇipatyāgre maitreyāha trilocanam
deva bāhusahasreṇa nirviṇṇo 'haṃ vināhavam
- 2
कच्चिन्ममैषां बाहूनां साफल्यजनको रणः
भविष्यति विना युद्धं भाराय मम किं भुजैः
kaccinmamaiṣāṃ bāhūnāṃ sāphalyajanako raṇaḥ
bhaviṣyati vinā yuddhaṃ bhārāya mama kiṃ bhujaiḥ
- 3
शंकर उवाच
मयूरध्वजभङ्गस्ते यदा बाण भविष्यति
पिशिताशिजनानन्दं प्राप्स्यसे त्वं तदा रणम्
śaṃkara uvāca
mayūradhvajabhaṅgaste yadā bāṇa bhaviṣyati
piśitāśijanānandaṃ prāpsyase tvaṃ tadā raṇam
- 4
पराशर उवाच
ततः प्रणम्य मुदितः शम्भुमभ्यागतो गृहम्
भग्नं च ध्वजमालोक्य हृष्टो हर्षान्तरं ययौ
parāśara uvāca
tataḥ praṇamya muditaḥ śambhumabhyāgato gṛham
bhagnaṃ ca dhvajamālokya hṛṣṭo harṣāntaraṃ yayau
- 5
एतस्मिन् एव काले तु योगविद्याबलेन तम्
अनिरुद्धमथानिन्ये चित्रलेखा वराप्सराः
etasmin eva kāle tu yogavidyābalena tam
aniruddhamathāninye citralekhā varāpsarāḥ
- 6
कन्यान्तःपुरमध्ये तं रममाणं सहोषया
विज्ञाय रक्षिणो गत्वा शशंसुर्दैत्यभूपतेः
kanyāntaḥpuramadhye taṃ ramamāṇaṃ sahoṣayā
vijñāya rakṣiṇo gatvā śaśaṃsurdaityabhūpateḥ
- 7
व्यादिष्टं किंकराणां तु सैन्यं तेन महात्मना
जघान परिघं लोहमादाय परवीरहा
vyādiṣṭaṃ kiṃkarāṇāṃ tu sainyaṃ tena mahātmanā
jaghāna parighaṃ lohamādāya paravīrahā
- 8
हतेषु तेषु बाणो ऽपि रथस्थस्तद्वधोद्यतः
युध्यमानो यथाशक्ति यदा वीर्येण निर्जितः
hateṣu teṣu bāṇo 'pi rathasthastadvadhodyataḥ
yudhyamāno yathāśakti yadā vīryeṇa nirjitaḥ
- 9
मायया युयुधे तेन स तदा मन्त्रिचोदितः
ततस्तं पन्नगास्त्रेण बबन्ध यदुनन्दनम्
māyayā yuyudhe tena sa tadā mantricoditaḥ
tatastaṃ pannagāstreṇa babandha yadunandanam
- 10
द्वारवत्यां क्व यातो ऽसावनिरुद्धेति जल्पताम्
यदूनामाचचक्षे तं बद्धं बाणेन नारदः
dvāravatyāṃ kva yāto 'sāvaniruddheti jalpatām
yadūnāmācacakṣe taṃ baddhaṃ bāṇena nāradaḥ
- 11
तं शोणितपुरे श्रुत्वा नीतं विद्याविदग्धया
योषिता प्रत्ययं जग्मुर्यादवा नामरैरिति
taṃ śoṇitapure śrutvā nītaṃ vidyāvidagdhayā
yoṣitā pratyayaṃ jagmuryādavā nāmarairiti
- 12
ततो गरुडमारुह्य स्मृतमात्रागतं हरिः
बलप्रद्युम्नसहितो बाणस्य प्रययौ पुरम्
tato garuḍamāruhya smṛtamātrāgataṃ hariḥ
balapradyumnasahito bāṇasya prayayau puram
- 13
पुरीप्रवेशे प्रमथैर्युद्धमासीन्महात्मनः
ययौ बाणपुराभ्याशं नीत्वा तान्संक्षयं हरिः
purīpraveśe pramathairyuddhamāsīnmahātmanaḥ
yayau bāṇapurābhyāśaṃ nītvā tānsaṃkṣayaṃ hariḥ
- 14
ततस्त्रिपादस्त्रिशिरा ज्वरो माहेश्वरो महान्
बाणरक्षार्थमत्यर्थं युयुधे शार्ङ्गधन्वना
tatastripādastriśirā jvaro māheśvaro mahān
bāṇarakṣārthamatyarthaṃ yuyudhe śārṅgadhanvanā
- 15
तद्भस्मस्पर्शसम्भूततापः कृष्णाङ्गसंगमात्
अवाप बलदेवो ऽपि श्रममामीलितेक्षणः
tadbhasmasparśasambhūtatāpaḥ kṛṣṇāṅgasaṃgamāt
avāpa baladevo 'pi śramamāmīlitekṣaṇaḥ
- 16
ततः स युध्यमानस्तु सहदेवेन शार्ङ्गिणा
वैष्णवेन ज्वरेणाशु कृष्णदेहान्निराकृतः
tataḥ sa yudhyamānastu sahadevena śārṅgiṇā
vaiṣṇavena jvareṇāśu kṛṣṇadehānnirākṛtaḥ
- 17
नारायणभुजाघातपरिपीडनविह्वलम्
तं वीक्ष्य क्षम्यतामस्येत्याह देवः पितामहः
nārāyaṇabhujāghātaparipīḍanavihvalam
taṃ vīkṣya kṣamyatāmasyetyāha devaḥ pitāmahaḥ
- 18
ततश्च क्षान्तमेवेति प्रोक्त्वा तं वैष्णवं ज्वरम्
आत्मन्येव लयं निन्ये भगवान्मधुसूदनः
tataśca kṣāntameveti proktvā taṃ vaiṣṇavaṃ jvaram
ātmanyeva layaṃ ninye bhagavānmadhusūdanaḥ
- 19
मम त्वया समं युद्धं ये स्मरिष्यन्ति मानवाः
विज्वरास्ते भविष्यन्तीत्युक्त्वा चैनं ययौ ज्वरः
mama tvayā samaṃ yuddhaṃ ye smariṣyanti mānavāḥ
vijvarāste bhaviṣyantītyuktvā cainaṃ yayau jvaraḥ
- 20
ततो ऽग्नीन्भगवान्पञ्च जित्वा नीत्वा तथा क्षयम्
दानवानां बलं विष्णुश्चूर्णयामास लीलया
tato 'gnīnbhagavānpañca jitvā nītvā tathā kṣayam
dānavānāṃ balaṃ viṣṇuścūrṇayāmāsa līlayā
- 21
ततः समस्तसैन्येन दैतेयानां बलेः सुतः
युयुधे शंकरश्चैव कार्तिकेयश्च शौरिणा
tataḥ samastasainyena daiteyānāṃ baleḥ sutaḥ
yuyudhe śaṃkaraścaiva kārtikeyaśca śauriṇā
- 22
हरिशंकरयोर्युद्धमतीवासीत्सुदारुणम्
चुक्षुभुः सकला लोकाः यत्रास्त्रांशुप्रतापिताः
hariśaṃkarayoryuddhamatīvāsītsudāruṇam
cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ yatrāstrāṃśupratāpitāḥ
- 23
प्रलयो ऽयमशेषस्य जगतो नूनम् आगतः
मेनिरे त्रिदशा यत्र वर्तमाने महाहवे
pralayo 'yamaśeṣasya jagato nūnam āgataḥ
menire tridaśā yatra vartamāne mahāhave
- 24
जृम्भणास्त्रेण गोविन्दो जृम्भयामास शंकरम्
ततः प्रणेशुर्दैतेयाः प्रमथाश्च समन्ततः
jṛmbhaṇāstreṇa govindo jṛmbhayāmāsa śaṃkaram
tataḥ praṇeśurdaiteyāḥ pramathāśca samantataḥ
- 25
जृम्भाभिभूतस्तु हरो रथोपस्थ उपाविशत्
न शशाक तदा योद्धुं कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
jṛmbhābhibhūtastu haro rathopastha upāviśat
na śaśāka tadā yoddhuṃ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā
- 26
गरुडक्षतवाहश्च प्रद्युम्नास्त्रनिपीडितः
कृष्णहुंकारनिर्धूतशक्तिश्चापययौ गुहः
garuḍakṣatavāhaśca pradyumnāstranipīḍitaḥ
kṛṣṇahuṃkāranirdhūtaśaktiścāpayayau guhaḥ
- 27
जृम्भिते शंकरे नष्टे दैत्यसैन्ये गुहे जिते
नीते प्रमथसैन्ये च संक्षयं शार्ङ्गधन्वना
jṛmbhite śaṃkare naṣṭe daityasainye guhe jite
nīte pramathasainye ca saṃkṣayaṃ śārṅgadhanvanā
- 28
नन्दीशसंगृहीताश्वमधिरूढो महारथम्
बाणस्तत्राययौ योद्धुं कृष्णकार्ष्णिबलैः सह
nandīśasaṃgṛhītāśvamadhirūḍho mahāratham
bāṇastatrāyayau yoddhuṃ kṛṣṇakārṣṇibalaiḥ saha
- 29
बलभद्रो महावीर्यो बाणसैन्यमनेकधा
विव्याध बाणैः प्रभ्रश्य धर्मतश्चापलायत
balabhadro mahāvīryo bāṇasainyamanekadhā
vivyādha bāṇaiḥ prabhraśya dharmataścāpalāyata
- 30
आकृष्य लाङ्गलाग्रेण मुसलेनावपोथितम्
बलं बलेन ददृशे बाणो बाणैश्च चक्रिणा
ākṛṣya lāṅgalāgreṇa musalenāvapothitam
balaṃ balena dadṛśe bāṇo bāṇaiśca cakriṇā

