92 shlokas
- 1
पराशर उवाच
राजमार्गे ततः कृष्णः सानुलेपनभाजनाम्
ददर्श कुब्जामायान्तीं नवयौवनगोचराम्
parāśara uvāca
rājamārge tataḥ kṛṣṇaḥ sānulepanabhājanām
dadarśa kubjāmāyāntīṃ navayauvanagocarām
- 2
तामाह ललितं कृष्णः कस्येदमनुलेपनम्
भवत्या नीयते सत्यं वदेन्दीवरलोचने
tāmāha lalitaṃ kṛṣṇaḥ kasyedamanulepanam
bhavatyā nīyate satyaṃ vadendīvaralocane
- 3
सकामेनैव सा प्रोक्ता सानुरागा हरिं प्रति
प्राह सा ललितं कुब्जा तद्दर्शनबलात्कृता
sakāmenaiva sā proktā sānurāgā hariṃ prati
prāha sā lalitaṃ kubjā taddarśanabalātkṛtā
- 4
कान्त कस्मान्न जानासि कंसेनाभिनियोजिताम्
नैकवक्रेति विख्यातामनुलेपनकर्मणि
kānta kasmānna jānāsi kaṃsenābhiniyojitām
naikavakreti vikhyātāmanulepanakarmaṇi
- 5
नान्यपिष्टं हि कंसस्य प्रीतये ह्यनुलेपनम्
भवत्यहमतीवास्य प्रसादधनभाजनम्
nānyapiṣṭaṃ hi kaṃsasya prītaye hyanulepanam
bhavatyahamatīvāsya prasādadhanabhājanam
- 6
श्रीकृष्ण उवाच
सुगन्धम् एतद्राजार्हं रुचिरं रुचिरानने
आवयोर्गात्रसदृशं दीयतामनुलेपनम्
śrīkṛṣṇa uvāca
sugandham etadrājārhaṃ ruciraṃ rucirānane
āvayorgātrasadṛśaṃ dīyatāmanulepanam
- 7
पराशर उवाच
श्रुत्वैतदाह सा कुब्जा गृह्यतामिति सादरम्
अनुलेपनं च ददौ गात्रयोग्यमथोभयोः
parāśara uvāca
śrutvaitadāha sā kubjā gṛhyatāmiti sādaram
anulepanaṃ ca dadau gātrayogyamathobhayoḥ
- 8
भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ ततस्तौ पुरुषर्षभौ
सेन्द्रचापौ विराजेतां सितकृष्णाविवाम्बुदौ
bhakticchedānuliptāṅgau tatastau puruṣarṣabhau
sendracāpau virājetāṃ sitakṛṣṇāvivāmbudau
- 9
ततस्तां चिबुके शौरिरुल्लापनविधानवित्
उत्पाट्य तोलयामास द्व्यङ्गुलेनाग्रपाणिना
tatastāṃ cibuke śaurirullāpanavidhānavit
utpāṭya tolayāmāsa dvyaṅgulenāgrapāṇinā
- 10
चकर्ष पद्भ्यां च तदा ऋजुत्वं केशवो ऽनयत्
ततः सा ऋजुतां प्राप्ता योषितामभवद्वरा
cakarṣa padbhyāṃ ca tadā ṛjutvaṃ keśavo 'nayat
tataḥ sā ṛjutāṃ prāptā yoṣitāmabhavadvarā
- 11
विलासललितं प्राह प्रेमगर्भभरालसम्
वस्त्रे प्रगृह्य गोविन्दं व्रज गेहं ममेति वै
vilāsalalitaṃ prāha premagarbhabharālasam
vastre pragṛhya govindaṃ vraja gehaṃ mameti vai
- 12
आयास्ये भवतीगेहमिति तां प्रहसन्हरिः
विससर्ज जहासोच्चै रामस्यालोक्य चाननम्
āyāsye bhavatīgehamiti tāṃ prahasanhariḥ
visasarja jahāsoccai rāmasyālokya cānanam
- 13
भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ नीलपीताम्बरौ च तौ
धनुःशालां ततो यातौ चित्रमाल्योपशोभितौ
bhakticchedānuliptāṅgau nīlapītāmbarau ca tau
dhanuḥśālāṃ tato yātau citramālyopaśobhitau
- 14
आयोगवं धनूरत्नं ताभ्यां पृष्टैस्तु रक्षिभिः
आख्याते सहसा कृष्णो गृहीत्वापूरयद्धनुः
āyogavaṃ dhanūratnaṃ tābhyāṃ pṛṣṭaistu rakṣibhiḥ
ākhyāte sahasā kṛṣṇo gṛhītvāpūrayaddhanuḥ
- 15
ततः पूरयता तेन भज्यमानं बलाद्धनुः
चकार सुमहाशब्दं मथुरा येन पूरिता
tataḥ pūrayatā tena bhajyamānaṃ balāddhanuḥ
cakāra sumahāśabdaṃ mathurā yena pūritā
- 16
अनुयुक्तौ ततस्तौ तु भग्ने धनुषि रक्षिभिः
रक्षिसैन्यं निकृत्योभौ निष्क्रान्तौ कार्मुकालयात्
anuyuktau tatastau tu bhagne dhanuṣi rakṣibhiḥ
rakṣisainyaṃ nikṛtyobhau niṣkrāntau kārmukālayāt
- 17
अक्रूरागमवृत्तान्तमुपलभ्य तथा धनुः
भग्नं श्रुत्वाथ कंसो ऽपि प्राह चाणूरमुष्टिकौ
akrūrāgamavṛttāntamupalabhya tathā dhanuḥ
bhagnaṃ śrutvātha kaṃso 'pi prāha cāṇūramuṣṭikau
- 18
कंस उवाच
गोपालदारकौ प्राप्तौ भवद्भ्यां तौ ममाग्रतः
मल्लयुद्धे निहन्तव्यौ मम प्राणहरौ हि तौ
kaṃsa uvāca
gopāladārakau prāptau bhavadbhyāṃ tau mamāgrataḥ
mallayuddhe nihantavyau mama prāṇaharau hi tau
- 19
नियुद्धे तद्विनाशेन भवद्भ्यां तोषितो ह्यहम्
दास्याम्यभिमतान्कामान्नान्यथैतन्महाबलौ
niyuddhe tadvināśena bhavadbhyāṃ toṣito hyaham
dāsyāmyabhimatānkāmānnānyathaitanmahābalau
- 20
न्यायतो ऽन्यायतो वापि भवद्भ्यां तौ ममाहितौ
हन्तव्यौ तद्वधाद्राज्यं सामान्यं वो भविष्यति
nyāyato 'nyāyato vāpi bhavadbhyāṃ tau mamāhitau
hantavyau tadvadhādrājyaṃ sāmānyaṃ vo bhaviṣyati
- 21
इत्यादिश्य स तौ मल्लौ ततश्चाहूय हस्तिपम्
प्रोवाचोच्चैस्त्वया मल्लसमाजद्वारि कुञ्जरः
ityādiśya sa tau mallau tataścāhūya hastipam
provācoccaistvayā mallasamājadvāri kuñjaraḥ
- 22
स्थाप्यः कुवलयापीडस्तेन तौ गोपदारकौ
घातनीयौ नियुद्धाय रङ्गद्वारमुपागतौ
sthāpyaḥ kuvalayāpīḍastena tau gopadārakau
ghātanīyau niyuddhāya raṅgadvāramupāgatau
- 23
तमप्याज्ञाप्य दृष्ट्वा च मञ्चान्सर्वानुपाकृतान्
आसन्नमरणः कंसः सूर्योदयमुदैक्षत
tamapyājñāpya dṛṣṭvā ca mañcānsarvānupākṛtān
āsannamaraṇaḥ kaṃsaḥ sūryodayamudaikṣata
- 24
ततः समस्तमञ्चेषु नागरः स तदा जनः
राजमञ्चेषु चारूढाः सह भृत्यैर्महीभृतः
tataḥ samastamañceṣu nāgaraḥ sa tadā janaḥ
rājamañceṣu cārūḍhāḥ saha bhṛtyairmahībhṛtaḥ
- 25
मल्लप्राश्निकवर्गश्च रङ्गमध्यसमीपतः
कृतः कंसेन कंसो ऽपि तुङ्गमञ्चे व्यवस्थितः
mallaprāśnikavargaśca raṅgamadhyasamīpataḥ
kṛtaḥ kaṃsena kaṃso 'pi tuṅgamañce vyavasthitaḥ
- 26
अन्तःपुराणां मञ्चाश्च तथान्ये परिकल्पिताः
अन्ये च वारमुख्यानामन्ये नागरयोषिताम्
antaḥpurāṇāṃ mañcāśca tathānye parikalpitāḥ
anye ca vāramukhyānāmanye nāgarayoṣitām
- 27
नन्दगोपादयो गोपा मञ्चेष्वन्येष्ववस्थिताः
अक्रूरवसुदेवौ च मञ्चप्रान्ते व्यवस्थितौ
nandagopādayo gopā mañceṣvanyeṣvavasthitāḥ
akrūravasudevau ca mañcaprānte vyavasthitau
- 28
नागरीयोषितां मध्ये देवकी पुत्रगृद्धिनी
अन्तकाले ऽपि पुत्रस्य द्रक्ष्यामि रुचिरं मुखम्
nāgarīyoṣitāṃ madhye devakī putragṛddhinī
antakāle 'pi putrasya drakṣyāmi ruciraṃ mukham
- 29
वाद्यमानेषु तूर्येषु चाणूरे चातिवल्गति
हाहाकारपरे लोके आस्फोटयति मुष्टिके
vādyamāneṣu tūryeṣu cāṇūre cātivalgati
hāhākārapare loke āsphoṭayati muṣṭike
- 30
हत्वा कुवलयापीडं हस्त्यारोहप्रचोदितम्
मदासृगनुलिप्ताङ्गौ गजदन्तवरायुधौ
hatvā kuvalayāpīḍaṃ hastyārohapracoditam
madāsṛganuliptāṅgau gajadantavarāyudhau

