57 shlokas
- 1
मैत्रेय उवाच
पितृभ्यां प्रस्थिते साध्वी पतिम् इङ्गितकोविदा
नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या भवानीव भवं प्रभुम्
maitreya uvāca
pitṛbhyāṃ prasthite sādhvī patim iṅgitakovidā
nityaṃ paryacaratprītyā bhavānīva bhavaṃ prabhum
- 2
विश्रम्भेणात्मशौचेन गौरवेण दमेन च
शुश्रूषया सौहृदेन वाचा मधुरया च भोः
viśrambheṇātmaśaucena gauraveṇa damena ca
śuśrūṣayā sauhṛdena vācā madhurayā ca bhoḥ
- 3
विसृज्य कामं दम्भं च द्वेषं लोभम् अघं मदम्
अप्रमत्तोद्यता नित्यं तेजीयांसम् अतोषयत्
visṛjya kāmaṃ dambhaṃ ca dveṣaṃ lobham aghaṃ madam
apramattodyatā nityaṃ tejīyāṃsam atoṣayat
- 4
स वै देवर्षिवर्यस्तां मानवीं समनुव्रताम्
दैवाद्गरीयसः पत्युर् आशासानां महाशिषः
sa vai devarṣivaryastāṃ mānavīṃ samanuvratām
daivādgarīyasaḥ patyur āśāsānāṃ mahāśiṣaḥ
- 5
कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया
प्रेमगद्गदया वाचा पीडितः कृपयाब्रवीत्
kālena bhūyasā kṣāmāṃ karśitāṃ vratacaryayā
premagadgadayā vācā pīḍitaḥ kṛpayābravīt
- 6
कर्दम उवाच
तुष्टो ऽहम् अद्य तव मानवि मानदायाः शुश्रूषया परमया परया च भक्त्या
यो देहिनाम् अयम् अतीव सुहृत्स देहो नावेक्षितः समुचितः क्षपितुं मदर्थे
kardama uvāca
tuṣṭo 'ham adya tava mānavi mānadāyāḥ śuśrūṣayā paramayā parayā ca bhaktyā
yo dehinām ayam atīva suhṛtsa deho nāvekṣitaḥ samucitaḥ kṣapituṃ madarthe
- 7
ये मे स्वधर्मनिरतस्य तपःसमाधिविद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादाः
तान् एव ते मदनुसेवनयावरुद्धान्दृष्टिं प्रपश्य वितराम्य् अभयान् अशोकान्
ye me svadharmaniratasya tapaḥsamādhividyātmayogavijitā bhagavatprasādāḥ
tān eva te madanusevanayāvaruddhāndṛṣṭiṃ prapaśya vitarāmy abhayān aśokān
- 8
अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृम्भविभ्रंशितार्थरचनाः किम् उरुक्रमस्य
सिद्धासि भुङ्क्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान्दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभिः
anye punarbhagavato bhruva udvijṛmbhavibhraṃśitārtharacanāḥ kim urukramasya
siddhāsi bhuṅkṣva vibhavānnijadharmadohāndivyānnarairduradhigānnṛpavikriyābhiḥ
- 9
एवं ब्रुवाणम् अबलाखिलयोगमायाविद्याविचक्षणम् अवेक्ष्य गताधिर् आसीत्
सम्प्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद्व्रीडावलोकविलसद्धसिताननाह
evaṃ bruvāṇam abalākhilayogamāyāvidyāvicakṣaṇam avekṣya gatādhir āsīt
sampraśrayapraṇayavihvalayā gireṣadvrīḍāvalokavilasaddhasitānanāha
- 10
देवहूतिर् उवाच
राद्धं बत द्विजवृषैतद् अमोघयोगमायाधिपे त्वयि विभो तद् अवैमि भर्तः
यस्ते ऽभ्यधायि समयः सकृद् अङ्गसङ्गो भूयाद्गरीयसि गुणः प्रसवः सतीनाम्
devahūtir uvāca
rāddhaṃ bata dvijavṛṣaitad amoghayogamāyādhipe tvayi vibho tad avaimi bhartaḥ
yaste 'bhyadhāyi samayaḥ sakṛd aṅgasaṅgo bhūyādgarīyasi guṇaḥ prasavaḥ satīnām
- 11
तत्रेतिकृत्यम् उपशिक्ष यथोपदेशं येनैष मे कर्शितो ऽतिरिरंसयात्मा
सिध्येत ते कृतमनोभवधर्षिताया दीनस्तद् ईश भवनं सदृशं विचक्ष्व
tatretikṛtyam upaśikṣa yathopadeśaṃ yenaiṣa me karśito 'tiriraṃsayātmā
sidhyeta te kṛtamanobhavadharṣitāyā dīnastad īśa bhavanaṃ sadṛśaṃ vicakṣva
- 12
मैत्रेय उवाच
प्रियायाः प्रियम् अन्विच्छन्कर्दमो योगम् आस्थितः
विमानं कामगं क्षत्तस्तर्ह्य् एवाविरचीकरत्
maitreya uvāca
priyāyāḥ priyam anvicchankardamo yogam āsthitaḥ
vimānaṃ kāmagaṃ kṣattastarhy evāviracīkarat
- 13
सर्वकामदुघं दिव्यं सर्वरत्नसमन्वितम्
सर्वर्द्ध्युपचयोदर्कं मणिस्तम्भैर् उपस्कृतम्
sarvakāmadughaṃ divyaṃ sarvaratnasamanvitam
sarvarddhyupacayodarkaṃ maṇistambhair upaskṛtam
- 14
दिव्योपकरणोपेतं सर्वकालसुखावहम्
पट्टिकाभिः पताकाभिर्विचित्राभिर् अलंकृतम्
divyopakaraṇopetaṃ sarvakālasukhāvaham
paṭṭikābhiḥ patākābhirvicitrābhir alaṃkṛtam
- 15
स्रग्भिर्विचित्रमाल्याभिर्मञ्जुशिञ्जत्षडङ्घ्रिभिः
दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्त्रैर्विराजितम्
sragbhirvicitramālyābhirmañjuśiñjatṣaḍaṅghribhiḥ
dukūlakṣaumakauśeyairnānāvastrairvirājitam
- 16
उपर्य् उपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक्
क्षिप्तैः कशिपुभिः कान्तं पर्यङ्कव्यजनासनैः
upary upari vinyastanilayeṣu pṛthakpṛthak
kṣiptaiḥ kaśipubhiḥ kāntaṃ paryaṅkavyajanāsanaiḥ
- 17
तत्र तत्र विनिक्षिप्तनानाशिल्पोपशोभितम्
महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभिः
tatra tatra vinikṣiptanānāśilpopaśobhitam
mahāmarakatasthalyā juṣṭaṃ vidrumavedibhiḥ
- 18
द्वाःसु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटवत्
शिखरेष्व् इन्द्रनीलेषु हेमकुम्भैर् अधिश्रितम्
dvāḥsu vidrumadehalyā bhātaṃ vajrakapāṭavat
śikhareṣv indranīleṣu hemakumbhair adhiśritam
- 19
चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितैः
जुष्टं विचित्रवैतानैर्महार्हैर्हेमतोरणैः
cakṣuṣmatpadmarāgāgryairvajrabhittiṣu nirmitaiḥ
juṣṭaṃ vicitravaitānairmahārhairhematoraṇaiḥ
- 20
हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम्
कृत्रिमान्मन्यमानैः स्वान् अधिरुह्याधिरुह्य च
haṃsapārāvatavrātaistatra tatra nikūjitam
kṛtrimānmanyamānaiḥ svān adhiruhyādhiruhya ca
- 21
विहारस्थानविश्रामसंवेशप्राङ्गणाजिरैः
यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनम् इवात्मनः
vihārasthānaviśrāmasaṃveśaprāṅgaṇājiraiḥ
yathopajoṣaṃ racitairvismāpanam ivātmanaḥ
- 22
ईदृग्गृहं तत्पश्यन्तीं नातिप्रीतेन चेतसा
सर्वभूताशयाभिज्ञः प्रावोचत्कर्दमः स्वयम्
īdṛggṛhaṃ tatpaśyantīṃ nātiprītena cetasā
sarvabhūtāśayābhijñaḥ prāvocatkardamaḥ svayam
- 23
निमज्यास्मिन्ह्रदे भीरु विमानम् इदम् आरुह
इदं शुक्लकृतं तीर्थम् आशिषां यापकं नृणाम्
nimajyāsminhrade bhīru vimānam idam āruha
idaṃ śuklakṛtaṃ tīrtham āśiṣāṃ yāpakaṃ nṛṇām
- 24
सा तद्भर्तुः समादाय वचः कुवलयेक्षणा
सरजं बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्धजान्
sā tadbhartuḥ samādāya vacaḥ kuvalayekṣaṇā
sarajaṃ bibhratī vāso veṇībhūtāṃśca mūrdhajān
- 25
अङ्गं च मलपङ्केन संछन्नं शबलस्तनम्
आविवेश सरस्वत्याः सरः शिवजलाशयम्
aṅgaṃ ca malapaṅkena saṃchannaṃ śabalastanam
āviveśa sarasvatyāḥ saraḥ śivajalāśayam
- 26
सान्तः सरसि वेश्मस्थाः शतानि दश कन्यकाः
सर्वाः किशोरवयसो ददर्शोत्पलगन्धयः
sāntaḥ sarasi veśmasthāḥ śatāni daśa kanyakāḥ
sarvāḥ kiśoravayaso dadarśotpalagandhayaḥ
- 27
तां दृष्ट्वा सहसोत्थाय प्रोचुः प्राञ्जलयः स्त्रियः
वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि नः करवाम किम्
tāṃ dṛṣṭvā sahasotthāya procuḥ prāñjalayaḥ striyaḥ
vayaṃ karmakarīstubhyaṃ śādhi naḥ karavāma kim
- 28
स्नानेन तां महार्हेण स्नापयित्वा मनस्विनीम्
दुकूले निर्मले नूतने ददुर् अस्यै च मानदाः
snānena tāṃ mahārheṇa snāpayitvā manasvinīm
dukūle nirmale nūtane dadur asyai ca mānadāḥ
- 29
भूषणानि परार्ध्यानि वरीयांसि द्युमन्ति च
अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम्
bhūṣaṇāni parārdhyāni varīyāṃsi dyumanti ca
annaṃ sarvaguṇopetaṃ pānaṃ caivāmṛtāsavam
- 30
अथादर्शे स्वम् आत्मानं स्रग्विणं विरजाम्बरम्
विरजं कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम्
athādarśe svam ātmānaṃ sragviṇaṃ virajāmbaram
virajaṃ kṛtasvastyayanaṃ kanyābhirbahumānitam

