38 shlokas
- 1
मैत्रेय उवाच
अवधार्य विरिञ्चस्य निर्व्यलीकामृतं वचः
प्रहस्य प्रेमगर्भेण तद् अपाङ्गेन सो ऽग्रहीत्
maitreya uvāca
avadhārya viriñcasya nirvyalīkāmṛtaṃ vacaḥ
prahasya premagarbheṇa tad apāṅgena so 'grahīt
- 2
ततः सपत्नं मुखतश्चरन्तम् अकुतोभयम्
जघानोत्पत्य गदया हनाव् असुरम् अक्षजः
tataḥ sapatnaṃ mukhataścarantam akutobhayam
jaghānotpatya gadayā hanāv asuram akṣajaḥ
- 3
सा हता तेन गदया विहता भगवत्करात्
विघूर्णितापतद्रेजे तद् अद्भुतम् इवाभवत्
sā hatā tena gadayā vihatā bhagavatkarāt
vighūrṇitāpatadreje tad adbhutam ivābhavat
- 4
स तदा लब्धतीर्थो ऽपि न बबाधे निरायुधम्
मानयन्स मृधे धर्मं विष्वक्सेनं प्रकोपयन्
sa tadā labdhatīrtho 'pi na babādhe nirāyudham
mānayansa mṛdhe dharmaṃ viṣvaksenaṃ prakopayan
- 5
गदायाम् अपविद्धायां हाहाकारे विनिर्गते
मानयामास तद्धर्मं सुनाभं चास्मरद्विभुः
gadāyām apaviddhāyāṃ hāhākāre vinirgate
mānayāmāsa taddharmaṃ sunābhaṃ cāsmaradvibhuḥ
- 6
तं व्यग्रचक्रं दितिपुत्राधमेन स्वपार्षदमुख्येन विषज्जमानम्
चित्रा वाचो ऽतद्विदां खेचराणां तत्र स्मासन्स्वस्ति ते ऽमुं जहीति
taṃ vyagracakraṃ ditiputrādhamena svapārṣadamukhyena viṣajjamānam
citrā vāco 'tadvidāṃ khecarāṇāṃ tatra smāsansvasti te 'muṃ jahīti
- 7
स तं निशाम्यात्तरथाङ्गम् अग्रतो व्यवस्थितं पद्मपलाशलोचनम्
विलोक्य चामर्षपरिप्लुतेन्द्रियो रुषा स्वदन्तच्छदम् आदशच्छ्वसन्
sa taṃ niśāmyāttarathāṅgam agrato vyavasthitaṃ padmapalāśalocanam
vilokya cāmarṣapariplutendriyo ruṣā svadantacchadam ādaśacchvasan
- 8
करालदंष्ट्रश्चक्षुर्भ्यां संचक्षाणो दहन्न् इव
अभिप्लुत्य स्वगदया हतो ऽसीत्य् आहनद्धरिम्
karāladaṃṣṭraścakṣurbhyāṃ saṃcakṣāṇo dahann iva
abhiplutya svagadayā hato 'sīty āhanaddharim
- 9
पदा सव्येन तां साधो भगवान्यज्ञसूकरः
लीलया मिषतः शत्रोः प्राहरद्वातरंहसम्
padā savyena tāṃ sādho bhagavānyajñasūkaraḥ
līlayā miṣataḥ śatroḥ prāharadvātaraṃhasam
- 10
आह चायुधम् आधत्स्व घटस्व त्वं जिगीषसि
इत्य् उक्तः स तदा भूयस्ताडयन्व्यनदद्भृशम्
āha cāyudham ādhatsva ghaṭasva tvaṃ jigīṣasi
ity uktaḥ sa tadā bhūyastāḍayanvyanadadbhṛśam
- 11
तां स आपततीं वीक्ष्य भगवान्समवस्थितः
जग्राह लीलया प्राप्तां गरुत्मान् इव पन्नगीम्
tāṃ sa āpatatīṃ vīkṣya bhagavānsamavasthitaḥ
jagrāha līlayā prāptāṃ garutmān iva pannagīm
- 12
स्वपौरुषे प्रतिहते हतमानो महासुरः
नैच्छद्गदां दीयमानां हरिणा विगतप्रभः
svapauruṣe pratihate hatamāno mahāsuraḥ
naicchadgadāṃ dīyamānāṃ hariṇā vigataprabhaḥ
- 13
जग्राह त्रिशिखं शूलं ज्वलज्ज्वलनलोलुपम्
यज्ञाय धृतरूपाय विप्रायाभिचरन्यथा
jagrāha triśikhaṃ śūlaṃ jvalajjvalanalolupam
yajñāya dhṛtarūpāya viprāyābhicaranyathā
- 14
तद् ओजसा दैत्यमहाभटार्पितं चकासद् अन्तःख उदीर्णदीधिति
चक्रेण चिछेद निशातनेमिना हरिर्यथा तार्क्ष्यपतत्रम् उज्झितम्
tad ojasā daityamahābhaṭārpitaṃ cakāsad antaḥkha udīrṇadīdhiti
cakreṇa cicheda niśātaneminā hariryathā tārkṣyapatatram ujjhitam
- 15
वृक्णे स्वशूले बहुधारिणा हरेः प्रत्येत्य विस्तीर्णम् उरो विभूतिमत्
प्रवृद्धरोषः स कठोरमुष्टिना नदन्प्रहृत्यान्तरधीयतासुरः
vṛkṇe svaśūle bahudhāriṇā hareḥ pratyetya vistīrṇam uro vibhūtimat
pravṛddharoṣaḥ sa kaṭhoramuṣṭinā nadanprahṛtyāntaradhīyatāsuraḥ
- 16
तेनेत्थम् आहतः क्षत्तर्भगवान् आदिसूकरः
नाकम्पत मनाक्क्वापि स्रजा हत इव द्विपः
tenettham āhataḥ kṣattarbhagavān ādisūkaraḥ
nākampata manākkvāpi srajā hata iva dvipaḥ
- 17
अथोरुधासृजन्मायां योगमायेश्वरे हरौ
यां विलोक्य प्रजास्त्रस्ता मेनिरे ऽस्योपसंयमम्
athorudhāsṛjanmāyāṃ yogamāyeśvare harau
yāṃ vilokya prajāstrastā menire 'syopasaṃyamam
- 18
प्रववुर्वायवश्चण्डास्तमः पांसवम् ऐरयन्
दिग्भ्यो निपेतुर्ग्रावाणः क्षेपणैः प्रहिता इव
pravavurvāyavaścaṇḍāstamaḥ pāṃsavam airayan
digbhyo nipeturgrāvāṇaḥ kṣepaṇaiḥ prahitā iva
- 19
द्यौर्नष्टभगणाभ्रौघैः सविद्युत्स्तनयित्नुभिः
वर्षद्भिः पूयकेशासृग्विण्मूत्रास्थीनि चासकृत्
dyaurnaṣṭabhagaṇābhraughaiḥ savidyutstanayitnubhiḥ
varṣadbhiḥ pūyakeśāsṛgviṇmūtrāsthīni cāsakṛt
- 20
गिरयः प्रत्यदृश्यन्त नानायुधमुचो ऽनघ
दिग्वाससो यातुधान्यः शूलिन्यो मुक्तमूर्धजाः
girayaḥ pratyadṛśyanta nānāyudhamuco 'nagha
digvāsaso yātudhānyaḥ śūlinyo muktamūrdhajāḥ
- 21
बहुभिर्यक्षरक्षोभिः पत्त्यश्वरथकुञ्जरैः
आततायिभिर् उत्सृष्टा हिंस्रा वाचो ऽतिवैशसाः
bahubhiryakṣarakṣobhiḥ pattyaśvarathakuñjaraiḥ
ātatāyibhir utsṛṣṭā hiṃsrā vāco 'tivaiśasāḥ
- 22
प्रादुष्कृतानां मायानाम् आसुरीणां विनाशयत्
सुदर्शनास्त्रं भगवान्प्रायुङ्क्त दयितं त्रिपात्
prāduṣkṛtānāṃ māyānām āsurīṇāṃ vināśayat
sudarśanāstraṃ bhagavānprāyuṅkta dayitaṃ tripāt
- 23
तदा दितेः समभवत्सहसा हृदि वेपथुः
स्मरन्त्या भर्तुर् आदेशं स्तनाच्चासृक्प्रसुस्रुवे
tadā diteḥ samabhavatsahasā hṛdi vepathuḥ
smarantyā bhartur ādeśaṃ stanāccāsṛkprasusruve
- 24
विनष्टासु स्वमायासु भूयश्चाव्रज्य केशवम्
रुषोपगूहमानो ऽमुं ददृशे ऽवस्थितं बहिः
vinaṣṭāsu svamāyāsu bhūyaścāvrajya keśavam
ruṣopagūhamāno 'muṃ dadṛśe 'vasthitaṃ bahiḥ
- 25
तं मुष्टिभिर्विनिघ्नन्तं वज्रसारैर् अधोक्षजः
करेण कर्णमूले ऽहन्यथा त्वाष्ट्रं मरुत्पतिः
taṃ muṣṭibhirvinighnantaṃ vajrasārair adhokṣajaḥ
kareṇa karṇamūle 'hanyathā tvāṣṭraṃ marutpatiḥ
- 26
स आहतो विश्वजिता ह्य् अवज्ञया परिभ्रमद्गात्र उदस्तलोचनः
विशीर्णबाह्वङ्घ्रिशिरोरुहो ऽपतद्यथा नगेन्द्रो लुलितो नभस्वता
sa āhato viśvajitā hy avajñayā paribhramadgātra udastalocanaḥ
viśīrṇabāhvaṅghriśiroruho 'patadyathā nagendro lulito nabhasvatā
- 27
क्षितौ शयानं तम् अकुण्ठवर्चसं करालदंष्ट्रं परिदष्टदच्छदम्
अजादयो वीक्ष्य शशंसुर् आगता अहो इमं को नु लभेत संस्थितिम्
kṣitau śayānaṃ tam akuṇṭhavarcasaṃ karāladaṃṣṭraṃ paridaṣṭadacchadam
ajādayo vīkṣya śaśaṃsur āgatā aho imaṃ ko nu labheta saṃsthitim
- 28
यं योगिनो योगसमाधिना रहो ध्यायन्ति लिङ्गाद् असतो मुमुक्षया
तस्यैष दैत्यऋषभः पदाहतो मुखं प्रपश्यंस्तनुम् उत्ससर्ज ह
yaṃ yogino yogasamādhinā raho dhyāyanti liṅgād asato mumukṣayā
tasyaiṣa daityaṛṣabhaḥ padāhato mukhaṃ prapaśyaṃstanum utsasarja ha
- 29
एतौ तौ पार्षदाव् अस्य शापाद्याताव् असद्गतिम्
पुनः कतिपयैः स्थानं प्रपत्स्येते ह जन्मभिः
etau tau pārṣadāv asya śāpādyātāv asadgatim
punaḥ katipayaiḥ sthānaṃ prapatsyete ha janmabhiḥ
- 30
देवा ऊचुः
नमो नमस्ते ऽखिलयज्ञतन्तवे स्थितौ गृहीतामलसत्त्वमूर्तये
दिष्ट्या हतो ऽयं जगताम् अरुन्तुदस्त्वत्पादभक्त्या वयम् ईश निर्वृताः
devā ūcuḥ
namo namaste 'khilayajñatantave sthitau gṛhītāmalasattvamūrtaye
diṣṭyā hato 'yaṃ jagatām aruntudastvatpādabhaktyā vayam īśa nirvṛtāḥ

