132 shlokas
- 1
अथ विद्याधरपतिः काश्यपेनार्युषा पुरः
ऋषिमातुलमित्राणां पृष्टो भार्यागणस्य च
atha vidyādharapatiḥ kāśyapenāryuṣā puraḥ
ṛṣimātulamitrāṇāṃ pṛṣṭo bhāryāgaṇasya ca
- 2
आयुष्मन्वयम् एते च तपोवित्ताः सपालकाः
त्वत्कथाश्रवणोत्कण्ठनिष्कम्पमनसः स्थिताः
āyuṣmanvayam ete ca tapovittāḥ sapālakāḥ
tvatkathāśravaṇotkaṇṭhaniṣkampamanasaḥ sthitāḥ
- 3
ऐश्वर्यं दुर्लभं लब्धम् इदम् आयुष्मता यथा
स्वीकृताश्च यथा वध्वस्तथा नः कथ्यताम् इति
aiśvaryaṃ durlabhaṃ labdham idam āyuṣmatā yathā
svīkṛtāśca yathā vadhvastathā naḥ kathyatām iti
- 4
अथ विद्याधरेशस्य पृष्टस्येति तपस्विना
त्रासात्पृथुतराक्षस्य जातम् अच्छायम् आननम्
atha vidyādhareśasya pṛṣṭasyeti tapasvinā
trāsātpṛthutarākṣasya jātam acchāyam ānanam
- 5
अचिन्तयच्च कष्टेयम् आपद् आपतिता यतः
अत्यासन्नो ऽतिचपलः को न दह्येत वह्निना
acintayacca kaṣṭeyam āpad āpatitā yataḥ
atyāsanno 'ticapalaḥ ko na dahyeta vahninā
- 6
इयम् अपि भृशं रक्ता प्रीत्याहम् अनयाहृतः
इदं सचेतनः को नु कथयेद्गुरुसंनिधौ
iyam api bhṛśaṃ raktā prītyāham anayāhṛtaḥ
idaṃ sacetanaḥ ko nu kathayedgurusaṃnidhau
- 7
शूरो मया हतः शत्रुर्मां शूरः शरणं गतः
इति शूरकथां शूरः कुर्यात्कः शूरसंनिधौ
śūro mayā hataḥ śatrurmāṃ śūraḥ śaraṇaṃ gataḥ
iti śūrakathāṃ śūraḥ kuryātkaḥ śūrasaṃnidhau
- 8
अनाख्याने मुनेः शापो महापातकम् अन्यथा
सुलभान्तो वरं शापो दुस्तरं न तु पातकम्
anākhyāne muneḥ śāpo mahāpātakam anyathā
sulabhānto varaṃ śāpo dustaraṃ na tu pātakam
- 9
कृत एव तु गौर्या मे प्रसादः संकटेषु माम्
स्मरेर् इति न च न्याय्यं ताम् अपि स्मर्तुम् ईदृशि
kṛta eva tu gauryā me prasādaḥ saṃkaṭeṣu mām
smarer iti na ca nyāyyaṃ tām api smartum īdṛśi
- 10
इति चिन्तितमात्रैव पुरस्ताच्चक्रवर्तिनः
अभाषत महागौरी प्रभोपहतभास्करा
iti cintitamātraiva purastāccakravartinaḥ
abhāṣata mahāgaurī prabhopahatabhāskarā
- 11
ऋषिमातुलभार्याणां सुहृदां च सभूभुजाम्
श्रोतुं यद् उचितं यस्य स तच्छ्रोष्यति नेतरः
ṛṣimātulabhāryāṇāṃ suhṛdāṃ ca sabhūbhujām
śrotuṃ yad ucitaṃ yasya sa tacchroṣyati netaraḥ
- 12
इत्य् उक्त्वा वदने तस्य पटूभूत्वा सरस्वती
चरितं कथयामास सा चित्रं चक्रवर्तिनः
ity uktvā vadane tasya paṭūbhūtvā sarasvatī
caritaṃ kathayāmāsa sā citraṃ cakravartinaḥ
- 13
मुनिमातुलमित्राणि राजानो दयिताश्च ये
आख्यायमानं चरितं शृण्वन्त्व् अचलचेतसः
munimātulamitrāṇi rājāno dayitāśca ye
ākhyāyamānaṃ caritaṃ śṛṇvantv acalacetasaḥ
- 14
अस्ति वत्सेषु नगरी कौशाम्बी हृदयं भुवः
संनिविष्टानुकालिन्दि तस्याम् उदयनो नृपः
asti vatseṣu nagarī kauśāmbī hṛdayaṃ bhuvaḥ
saṃniviṣṭānukālindi tasyām udayano nṛpaḥ
- 15
मनाग्जनपदस्यास्य नगर्याः पार्थिवस्य च
कथयेयं यदि गुणान्न कथा कथिता भवेत्
manāgjanapadasyāsya nagaryāḥ pārthivasya ca
kathayeyaṃ yadi guṇānna kathā kathitā bhavet
- 16
यो हि सप्तार्णवद्वीपां द्रष्टुम् उच्चलितः क्षितिम्
रत्नानि गणयेन्मेरोः कदा द्रष्टा स मेदिनीम्
yo hi saptārṇavadvīpāṃ draṣṭum uccalitaḥ kṣitim
ratnāni gaṇayenmeroḥ kadā draṣṭā sa medinīm
- 17
तस्माद् अलं प्रसङ्गेन कथाव्यासङ्गकारिणा
कथ्यमानां कथाम् एव शृणुत प्रकृतां मया
tasmād alaṃ prasaṅgena kathāvyāsaṅgakāriṇā
kathyamānāṃ kathām eva śṛṇuta prakṛtāṃ mayā
- 18
महावरोधनस्यापि भार्याबुद्धिर्द्वये स्थिता
तस्य वासवदत्तायां पद्मावत्यां च भूपतेः
mahāvarodhanasyāpi bhāryābuddhirdvaye sthitā
tasya vāsavadattāyāṃ padmāvatyāṃ ca bhūpateḥ
- 19
महाप्रभावा नृपतेः शार्ङ्गपाणेर्भुजा इव
सकाया इव चोपायाश्चत्वारो मित्रमन्त्रिणः
mahāprabhāvā nṛpateḥ śārṅgapāṇerbhujā iva
sakāyā iva copāyāścatvāro mitramantriṇaḥ
- 20
ऋषभश्च रुमण्वांश्च तथा यौगन्धरायणः
वसन्तकश्चेति स तैः सह कालम् अयापयत्
ṛṣabhaśca rumaṇvāṃśca tathā yaugandharāyaṇaḥ
vasantakaśceti sa taiḥ saha kālam ayāpayat
- 21
कदाचिद् आस्थानगतं नृपं वाणिजदारकौ
जानुस्पृष्टमही पृष्टौ संविज्ञापयताम् इदम्
kadācid āsthānagataṃ nṛpaṃ vāṇijadārakau
jānuspṛṣṭamahī pṛṣṭau saṃvijñāpayatām idam
- 22
देवावयोः पिता यातः सभयं मकरालयम्
सह तेन स पोतेन नागलोकं प्रवेशितः
devāvayoḥ pitā yātaḥ sabhayaṃ makarālayam
saha tena sa potena nāgalokaṃ praveśitaḥ
- 23
ज्येष्ठश्च तनयस्तस्य पितृभक्त्यैव सागरम्
गतस्तत्रैव च गतः सो ऽपि तातगतां गतिम्
jyeṣṭhaśca tanayastasya pitṛbhaktyaiva sāgaram
gatastatraiva ca gataḥ so 'pi tātagatāṃ gatim
- 24
यच्च नो द्रविणं सारं तद्गृहीत्वा प्रजावती
स्थिता न मृग्यमाणापि बहुकृत्वः प्रयच्छति
yacca no draviṇaṃ sāraṃ tadgṛhītvā prajāvatī
sthitā na mṛgyamāṇāpi bahukṛtvaḥ prayacchati
- 25
तेन देव यदि न्याय्यं पितृद्रविणम् आवयोः
भ्रातृजाया ततः सा नौ व्युत्थिता दाप्यताम् इति
tena deva yadi nyāyyaṃ pitṛdraviṇam āvayoḥ
bhrātṛjāyā tataḥ sā nau vyutthitā dāpyatām iti
- 26
अथ राजावदत्पह्वां प्रतीहारीं यशोधराम्
दुष्करं कुलनारीभी राजास्थानप्रवेशनम्
atha rājāvadatpahvāṃ pratīhārīṃ yaśodharām
duṣkaraṃ kulanārībhī rājāsthānapraveśanam
- 27
तेन गत्वा गृहं तस्यास्त्वया वाणिजयोषितः
सा यदाह सभायास्तत्समक्षं कथ्यताम् इति
tena gatvā gṛhaṃ tasyāstvayā vāṇijayoṣitaḥ
sā yadāha sabhāyāstatsamakṣaṃ kathyatām iti
- 28
अथ विज्ञापयामास यातायाता यशोधरा
विज्ञापयति सा यत्तद् आकर्णयितुम् अर्हथ
atha vijñāpayāmāsa yātāyātā yaśodharā
vijñāpayati sā yattad ākarṇayitum arhatha
- 29
सा दूराद् एव मां दृष्ट्वा प्रत्युद्गम्य ससंभ्रमा
स्वागतं राजजिह्वाया इत्य् अवोचत्कृतस्मिता
sā dūrād eva māṃ dṛṣṭvā pratyudgamya sasaṃbhramā
svāgataṃ rājajihvāyā ity avocatkṛtasmitā
- 30
अथ वेत्रासनासीनां प्रयुक्तार्घादिसत्क्रियाम्
सा माम् आहागमे कार्यम् आर्यया ज्ञाप्यताम् इति
atha vetrāsanāsīnāṃ prayuktārghādisatkriyām
sā mām āhāgame kāryam āryayā jñāpyatām iti

