52 shlokas
- 1
ततो दिवसम् आसित्वा कान्तामातुर् अहं गृहे
प्रियां नववधूवेषां प्रदोषे परिणीतवान्
tato divasam āsitvā kāntāmātur ahaṃ gṛhe
priyāṃ navavadhūveṣāṃ pradoṣe pariṇītavān
- 2
प्रसादाद् अर्यपादानां कुलस्त्रीत्वम् उपागताम्
ताम् आदाय स्वम् आवासं प्रवृत्तोत्सवम् आगमम्
prasādād aryapādānāṃ kulastrītvam upāgatām
tām ādāya svam āvāsaṃ pravṛttotsavam āgamam
- 3
तत्र सा सधनाध्यक्षं तं यक्षं कुसुमादिभिः
अभ्यर्च्य पानदानेन सुदुस्तोषम् अतोषयत्
tatra sā sadhanādhyakṣaṃ taṃ yakṣaṃ kusumādibhiḥ
abhyarcya pānadānena sudustoṣam atoṣayat
- 4
पद्मरागमयीं शुक्तिं पद्मरागद्रवत्विषः
आदाय मधुनः पूर्णां ततो माम् अब्रवीत्प्रिया
padmarāgamayīṃ śuktiṃ padmarāgadravatviṣaḥ
ādāya madhunaḥ pūrṇāṃ tato mām abravītpriyā
- 5
मङ्गलानां प्रधानत्वात्कार्यसंसिद्धिदायिनी
एषा धनपतेः शेषा स्वादुर् आस्वाद्यताम् इति
maṅgalānāṃ pradhānatvātkāryasaṃsiddhidāyinī
eṣā dhanapateḥ śeṣā svādur āsvādyatām iti
- 6
मयोक्तम् अननुज्ञातस्तातपादैर्गुणान् अपि
नाहं सेवितुम् इच्छामि किं पुनर्व्यसनं महत्
mayoktam ananujñātastātapādairguṇān api
nāhaṃ sevitum icchāmi kiṃ punarvyasanaṃ mahat
- 7
ततः सा दृढसंरम्भा शपथैर् अव्यतिक्रमैः
चिरान्निरुत्तरीकृत्य माम् अनिच्छुम् अपाययत्
tataḥ sā dṛḍhasaṃrambhā śapathair avyatikramaiḥ
cirānniruttarīkṛtya mām anicchum apāyayat
- 8
पीतैकमधुशुक्तिं च मां सापृच्छत्कृतस्मिता
किमास्वादम् इदं पानम् इति प्रत्यब्रवं ततः
pītaikamadhuśuktiṃ ca māṃ sāpṛcchatkṛtasmitā
kimāsvādam idaṃ pānam iti pratyabravaṃ tataḥ
- 9
आपाने मधुरास्वादम् अनुस्वादे तु तिक्तकम्
क्षये कषायकटुकम् अवच्छेदे मनाग् इति
āpāne madhurāsvādam anusvāde tu tiktakam
kṣaye kaṣāyakaṭukam avacchede manāg iti
- 10
साब्रवीद्व्यक्तम् अद्यापि न जानीथ रसं पुनः
पीयताम् इति पीतं च पुनस्तद्वचनान्मया
sābravīdvyaktam adyāpi na jānītha rasaṃ punaḥ
pīyatām iti pītaṃ ca punastadvacanānmayā
- 11
इदं कीदृशम् इत्य् अस्यै पृच्छत्यै कथितं मया
किम् अर्थम् अपि मे चित्तं गतम् अस्वस्थताम् इति
idaṃ kīdṛśam ity asyai pṛcchatyai kathitaṃ mayā
kim artham api me cittaṃ gatam asvasthatām iti
- 12
तयोक्तम् अपराप्य् एका शुक्तिर् आस्वाद्यतां ततः
गमिष्यत्य् अचिराद् एव चित्तं ते स्वस्थताम् इति
tayoktam aparāpy ekā śuktir āsvādyatāṃ tataḥ
gamiṣyaty acirād eva cittaṃ te svasthatām iti
- 13
तस्याम् अपि च पीतायाम् अपश्यं वेगवद्भ्रमान्
तरुप्रासादशैलादीन्स्थावरान् अपि जङ्गमान्
tasyām api ca pītāyām apaśyaṃ vegavadbhramān
taruprāsādaśailādīnsthāvarān api jaṅgamān
- 14
यथा चाहं तयोपायैर् अग्राम्यैः शपथादिभिः
अनिच्छन्पायितः पानं तथा ताम् अप्य् अपाययम्
yathā cāhaṃ tayopāyair agrāmyaiḥ śapathādibhiḥ
anicchanpāyitaḥ pānaṃ tathā tām apy apāyayam
- 15
बलवद्भ्याम् अथाक्रम्य मदेन मदनेन च
यद् एव रुचितम्ताभ्यां तत्तैवास्मि प्रवर्तितः
balavadbhyām athākramya madena madanena ca
yad eva rucitamtābhyāṃ tattaivāsmi pravartitaḥ
- 16
यः संतोषयितुं यक्षं विवाहः कृत्रिमः कृतः
तेन कृत्रिमम् एवासौ कन्यात्वं प्रतिपादिता
yaḥ saṃtoṣayituṃ yakṣaṃ vivāhaḥ kṛtrimaḥ kṛtaḥ
tena kṛtrimam evāsau kanyātvaṃ pratipāditā
- 17
ततः प्रातर् उपागम्य मधुगन्धाधिवासितम्
घ्रात्वा हरिशिखो वेश्म संभ्रान्तमतिर् उक्तवान्
tataḥ prātar upāgamya madhugandhādhivāsitam
ghrātvā hariśikho veśma saṃbhrāntamatir uktavān
- 18
अपूर्व इव गन्धो ऽयम् अर्यपुत्र विभाव्यते
मन्ये ऽर्यपुत्रया यूयम् अनिच्छाः पायिता इति
apūrva iva gandho 'yam aryaputra vibhāvyate
manye 'ryaputrayā yūyam anicchāḥ pāyitā iti
- 19
स मयोक्तः सखे सख्या तवाहं पायितो बलात्
भवतापि रुचौ सत्यां स्थीयतां पीयताम् इति
sa mayoktaḥ sakhe sakhyā tavāhaṃ pāyito balāt
bhavatāpi rucau satyāṃ sthīyatāṃ pīyatām iti
- 20
सो ऽब्रवीद्व्यसनग्रामग्रामण्यं भवताम् अपि
पानं साधु न पश्यामि किं पुनर्मन्त्रिणाम् इति
so 'bravīdvyasanagrāmagrāmaṇyaṃ bhavatām api
pānaṃ sādhu na paśyāmi kiṃ punarmantriṇām iti
- 21
मयोक्तम् अर्यपादेषु समित्रेषु समाशतम्
पालयत्सु किम् अस्माकम् आत्मभिर्वञ्चितैर् इति
mayoktam aryapādeṣu samitreṣu samāśatam
pālayatsu kim asmākam ātmabhirvañcitair iti
- 22
तेनोक्तं मन्त्रिसचिवैर्विज्ञाप्यं कार्यम् आगतम्
अनुष्ठाने पुनस्तस्य स्वातन्त्र्यं स्वामिनाम् इति
tenoktaṃ mantrisacivairvijñāpyaṃ kāryam āgatam
anuṣṭhāne punastasya svātantryaṃ svāminām iti
- 23
तं पिबन्तं सहावाभ्याम् आलोक्य मरुभूतिकः
निःशङ्कः पातुम् आरब्धस्तं च दृष्ट्वा तपन्तकः
taṃ pibantaṃ sahāvābhyām ālokya marubhūtikaḥ
niḥśaṅkaḥ pātum ārabdhastaṃ ca dṛṣṭvā tapantakaḥ
- 24
राजमानस्ततो रक्तैर् अङ्गरागस्रगम्बरैः
पुनर् उक्तप्रियालापो माम् अवन्दत गोमुखः
rājamānastato raktair aṅgarāgasragambaraiḥ
punar uktapriyālāpo mām avandata gomukhaḥ
- 25
तम् अत्यासन्नम् आसीनम् अतिमात्रप्रियंवदम्
पादौ संवाहयन्तं मे क्रुद्धो हरिशिखो ऽब्रवीत्
tam atyāsannam āsīnam atimātrapriyaṃvadam
pādau saṃvāhayantaṃ me kruddho hariśikho 'bravīt
- 26
उन्मत्त किम् असंबद्धं भाषमाणः पुरः प्रभोः
उद्वेजयसि भर्तारम् अपसृत्यास्यताम् इति
unmatta kim asaṃbaddhaṃ bhāṣamāṇaḥ puraḥ prabhoḥ
udvejayasi bhartāram apasṛtyāsyatām iti
- 27
तेनोक्तं मूर्ख नैवेदं मदसामर्थ्यजृम्भितम्
स्वामिनो निःसपत्नौ तु पादाव् इच्छामि सेवितुम्
tenoktaṃ mūrkha naivedaṃ madasāmarthyajṛmbhitam
svāmino niḥsapatnau tu pādāv icchāmi sevitum
- 28
यदा तूभयवैतर्द्धभर्तृमूर्धभिर् अर्चितौ
भविष्यतस्तदास्माकं ससपत्नौ भविष्यतः
yadā tūbhayavaitarddhabhartṛmūrdhabhir arcitau
bhaviṣyatastadāsmākaṃ sasapatnau bhaviṣyataḥ
- 29
वैतर्द्धनामग्रहणात्ततो मदनमञ्जुका
स्मितसंदर्शितप्रीतिर् अब्रवीत्साश्रुलोचना
vaitarddhanāmagrahaṇāttato madanamañjukā
smitasaṃdarśitaprītir abravītsāśrulocanā
- 30
अहो चातुर्यमाधुर्यप्रधानगुणभूषणाः
आलापा निर्गताः सौम्याद्गोमुखस्य मुखाद् इति
aho cāturyamādhuryapradhānaguṇabhūṣaṇāḥ
ālāpā nirgatāḥ saumyādgomukhasya mukhād iti

