74 shlokas
- 1
अथ नन्दोपनन्दाभ्यां सेव्यमानः स्वकर्मणा
पुनर्वसुगृहे स्तोकान्दिवसान् अवसं सुखी
atha nandopanandābhyāṃ sevyamānaḥ svakarmaṇā
punarvasugṛhe stokāndivasān avasaṃ sukhī
- 2
कदाचिन्मन्दिराग्रस्थः कुर्वन्न् आशावलोकनम्
श्रमणां दृष्टवान् अस्मि शिष्यासंघपुरःसरीम्
kadācinmandirāgrasthaḥ kurvann āśāvalokanam
śramaṇāṃ dṛṣṭavān asmi śiṣyāsaṃghapuraḥsarīm
- 3
कविभिस्तैर् अनात्मज्ञैर्बुद्धिर् आयास्यते वृथा
ये तस्या वर्णसंस्थाने वर्णयन्ति हतत्रपाः
kavibhistair anātmajñairbuddhir āyāsyate vṛthā
ye tasyā varṇasaṃsthāne varṇayanti hatatrapāḥ
- 4
सर्वथा तं विधातारं धिग्यत्किंचनकारिणम्
येनाकारविरुद्धो ऽस्याम् आचारो दुर्भगः कृतः
sarvathā taṃ vidhātāraṃ dhigyatkiṃcanakāriṇam
yenākāraviruddho 'syām ācāro durbhagaḥ kṛtaḥ
- 5
सर्वो हि विनियोगार्थम् अर्थः सर्वेण सृज्यते
घटयित्वा घटः केन लोष्टेन शकलीकृतः
sarvo hi viniyogārtham arthaḥ sarveṇa sṛjyate
ghaṭayitvā ghaṭaḥ kena loṣṭena śakalīkṛtaḥ
- 6
धात्रा पुनर् इयं सृष्टा कोमलेव मृणालिनी
शोषिता तुहिनेनेति धिक्तस्य खलताम् इति
dhātrā punar iyaṃ sṛṣṭā komaleva mṛṇālinī
śoṣitā tuhineneti dhiktasya khalatām iti
- 7
ततस्तां चिरम् आलोक्य निर्निमिषेण चक्षुषा
गोमुखः स्फुरितोत्साहः पृच्छति स्म पुनर्वसुम्
tatastāṃ ciram ālokya nirnimiṣeṇa cakṣuṣā
gomukhaḥ sphuritotsāhaḥ pṛcchati sma punarvasum
- 8
अलंकृतपुरीमार्गैर् ऊरुगौरवमन्थरैः
एषा प्रव्रजिता भद्र क्व गच्छति गतैर् इति
alaṃkṛtapurīmārgair ūrugauravamantharaiḥ
eṣā pravrajitā bhadra kva gacchati gatair iti
- 9
तेनोक्तम् ऋषिदत्तेयम् आर्हतं धर्मम् आस्थिता
वीतरागतया सिद्धान् अतिशेते जिनान् अपि
tenoktam ṛṣidatteyam ārhataṃ dharmam āsthitā
vītarāgatayā siddhān atiśete jinān api
- 10
एषा बालसखीं दृष्ट्वा सततं राजदारिकाम्
कन्यकान्तःपुराद् एति याति स्वशयनासनम्
eṣā bālasakhīṃ dṛṣṭvā satataṃ rājadārikām
kanyakāntaḥpurād eti yāti svaśayanāsanam
- 11
इत्यादि कथयित्वासाव् ऋषिदत्ताम् अवन्दत
अम्बिके सहशिष्यायास्ते नमो ऽस्तु नमो ऽस्त्व् इति
ityādi kathayitvāsāv ṛṣidattām avandata
ambike sahaśiṣyāyāste namo 'stu namo 'stv iti
- 12
तं च प्रव्रजितावोचद् असंभाष्यो भवान् इति
किमर्थम् इति तेनोक्ते तयोक्तम् अवधीयताम्
taṃ ca pravrajitāvocad asaṃbhāṣyo bhavān iti
kimartham iti tenokte tayoktam avadhīyatām
- 13
ज्ञानाधिक्षिप्तसर्वज्ञौ रूपविस्मारितस्मरौ
द्विजौ ज्येष्ठकनिष्ठाख्यौ त्वद्गृहे किल तिष्ठतः
jñānādhikṣiptasarvajñau rūpavismāritasmarau
dvijau jyeṣṭhakaniṣṭhākhyau tvadgṛhe kila tiṣṭhataḥ
- 14
तत्संदर्शनसंभाषाजनितं च सुखं त्वया
द्रविणं कृपणेनेव प्रच्छन्नम् उपभुज्यते
tatsaṃdarśanasaṃbhāṣājanitaṃ ca sukhaṃ tvayā
draviṇaṃ kṛpaṇeneva pracchannam upabhujyate
- 15
सुहृत्साधारणं यस्य सुखं स परमं सुखी
सुखसंवरणायासाद्विपरीतस्तु दुःखितः
suhṛtsādhāraṇaṃ yasya sukhaṃ sa paramaṃ sukhī
sukhasaṃvaraṇāyāsādviparītastu duḥkhitaḥ
- 16
सुहृद्भिः कुपितैस्तस्माद् असंभाष्यः कृतो भवान्
तेषाम् अत्रानयोपायः समर्थश्चिन्त्यताम् इति
suhṛdbhiḥ kupitaistasmād asaṃbhāṣyaḥ kṛto bhavān
teṣām atrānayopāyaḥ samarthaścintyatām iti
- 17
अथोच्चैर्गोमुखेनोक्तम् अचिरेण पुनर्वसुः
athoccairgomukhenoktam acireṇa punarvasuḥ
- 18
सहनन्दोपनन्दश्च जिनायतनमण्डपम्
sahanandopanandaśca jināyatanamaṇḍapam
- 19
अर्हतस्तत्र वन्दित्वा संघं चीवरवाससम्
ऋषिदत्तां च तद्दत्ते विष्टरे समुपाविशम्
arhatastatra vanditvā saṃghaṃ cīvaravāsasam
ṛṣidattāṃ ca taddatte viṣṭare samupāviśam
- 20
अवलम्बितबाहुस्तु मुक्तकक्षश्च गोमुखः
स्थित्वा देवकुलद्वारे जिनस्तोत्रम् उदाहरत्
avalambitabāhustu muktakakṣaśca gomukhaḥ
sthitvā devakuladvāre jinastotram udāharat
- 21
नमो ऽस्तु सर्वसिद्धेभ्यः साधुभ्यश्च नमो ऽस्तु वः
ऋषभप्रमुखेभ्यश्च सर्वज्ञेभ्यो नमो ऽस्त्व् इति
namo 'stu sarvasiddhebhyaḥ sādhubhyaśca namo 'stu vaḥ
ṛṣabhapramukhebhyaśca sarvajñebhyo namo 'stv iti
- 22
साधु श्रावक धन्यो ऽसि यः सर्वज्ञं नमस्यसि
इत्यादि बहु निर्ग्रन्थाः प्रीत्यास्तुवत गोमुखम्
sādhu śrāvaka dhanyo 'si yaḥ sarvajñaṃ namasyasi
ityādi bahu nirgranthāḥ prītyāstuvata gomukham
- 23
अथायम् ऋषिदत्तायाः पादौ गाढं निपीडयन्
अब्रवीत्सुप्रसन्नौ मे भवन्तौ भवताम् इति
athāyam ṛṣidattāyāḥ pādau gāḍhaṃ nipīḍayan
abravītsuprasannau me bhavantau bhavatām iti
- 24
तया त्व् अस्य प्रयुक्ताशीर् अस्माकं लघुशासने
श्रावकस्यापि संवाद्या प्रतिपत्तिर्भवत्व् इति
tayā tv asya prayuktāśīr asmākaṃ laghuśāsane
śrāvakasyāpi saṃvādyā pratipattirbhavatv iti
- 25
अथोक्तम् उपनन्देन वीणागोष्ठी प्रवर्त्यताम्
एष संनिहितः संघः सकलः सुहृदाम् इति
athoktam upanandena vīṇāgoṣṭhī pravartyatām
eṣa saṃnihitaḥ saṃghaḥ sakalaḥ suhṛdām iti
- 26
अन्येनोक्तम् अनायाते प्रवीणे गङ्गरक्षिते
असंनिहितहंसेव नलिनी नीरवा सभा
anyenoktam anāyāte pravīṇe gaṅgarakṣite
asaṃnihitahaṃseva nalinī nīravā sabhā
- 27
तस्मान्महाप्रतीहारं भवन्तो गङ्गरक्षितम्
उदीक्षन्ताम् इति ततः सम्प्राप्तो गङ्गरक्षितः
tasmānmahāpratīhāraṃ bhavanto gaṅgarakṣitam
udīkṣantām iti tataḥ samprāpto gaṅgarakṣitaḥ
- 28
तं दृष्ट्वा नागरैर् उक्तम् आर्यज्येष्ठस्य वास्य वा
आख्यात निपुणं दृष्ट्वा कतरो रूपवान् इति
taṃ dṛṣṭvā nāgarair uktam āryajyeṣṭhasya vāsya vā
ākhyāta nipuṇaṃ dṛṣṭvā kataro rūpavān iti
- 29
आसीच्च मम यत्सत्यं सत्यम् एवास्मि रूपवान्
गङ्गरक्षितरूपेण रूपं मे सदृशं यतः
āsīcca mama yatsatyaṃ satyam evāsmi rūpavān
gaṅgarakṣitarūpeṇa rūpaṃ me sadṛśaṃ yataḥ
- 30
यदीयम् एतदीयेन रूपेणाप्य् उपचर्यते
उपमानम् उपादेयः सो ऽपि रूपवताम् इति
yadīyam etadīyena rūpeṇāpy upacaryate
upamānam upādeyaḥ so 'pi rūpavatām iti

