158 shlokas
- 1
परिपाट्या ततः प्राप्तास्त्रयो हरिशिखादयः
प्रभाते माम् अवन्दन्त न तु वेगवतः सुताम्
paripāṭyā tataḥ prāptāstrayo hariśikhādayaḥ
prabhāte mām avandanta na tu vegavataḥ sutām
- 2
गोमुखस्त्व् अचिरात्प्राप्तः प्रथमं माम् अवन्दत
अस्मदासन्नम् आसीनां भक्त्या वेगवतीं ततः
gomukhastv acirātprāptaḥ prathamaṃ mām avandata
asmadāsannam āsīnāṃ bhaktyā vegavatīṃ tataḥ
- 3
असौ हरिशिखेनोक्तः सुष्ठु खल्व् असि पण्डितः
वन्द्यावन्द्यविचारे हि पण्डिताः समदर्शिनः
asau hariśikhenoktaḥ suṣṭhu khalv asi paṇḍitaḥ
vandyāvandyavicāre hi paṇḍitāḥ samadarśinaḥ
- 4
अथोक्तं तेन मत्तो ऽस्ति भवान् एवातिपण्डितः
वन्द्यलक्षणयुक्तां यो वन्द्याम् अपि न वन्दते
athoktaṃ tena matto 'sti bhavān evātipaṇḍitaḥ
vandyalakṣaṇayuktāṃ yo vandyām api na vandate
- 5
भण केन न पूज्येयं या नः पूज्येन पूजिता
ननु मन्दमते लोकः पूज्यपूजितपूजकः
bhaṇa kena na pūjyeyaṃ yā naḥ pūjyena pūjitā
nanu mandamate lokaḥ pūjyapūjitapūjakaḥ
- 6
स्वामिनी स्वामिसंबन्धात्स्वामीवार्हति वन्दनाम्
चन्द्रासन्नैर्हि नक्षत्रैर्लोकः कार्याणि कार्यते
svāminī svāmisaṃbandhātsvāmīvārhati vandanām
candrāsannairhi nakṣatrairlokaḥ kāryāṇi kāryate
- 7
इत्यादि वदतस्तस्य पक्षम् उत्कर्षयन्न् इव
अहं वेगवतीवृत्तं तद्वर्णितम् अवर्णयम्
ityādi vadatastasya pakṣam utkarṣayann iva
ahaṃ vegavatīvṛttaṃ tadvarṇitam avarṇayam
- 8
विद्याधरकुमारीणां प्रवृत्तावर्तनीति ते
वन्दतो मुदिता गत्वा सेनाभर्त्रे न्यवेदयन्
vidyādharakumārīṇāṃ pravṛttāvartanīti te
vandato muditā gatvā senābhartre nyavedayan
- 9
तेनापि तातपादेभ्यस्तैर् अम्बाभ्यां निवेदितम्
हर्षदुन्दुभिवृन्दैस्तु नदद्भिर्वृत्रशत्रवे
tenāpi tātapādebhyastair ambābhyāṃ niveditam
harṣadundubhivṛndaistu nadadbhirvṛtraśatrave
- 10
गम्भीरोत्पातजीमूतसंपातह्रादभीषणे
प्रमोदध्वनिते यातं तन्यमाने दिवानिशम्
gambhīrotpātajīmūtasaṃpātahrādabhīṣaṇe
pramodadhvanite yātaṃ tanyamāne divāniśam
- 11
अथ सेनापतिः प्राप्तः प्रातर्माम् इदम् अब्रवीत्
इदानीम् एव देवीभ्यां देवो विज्ञापितो यथा
atha senāpatiḥ prāptaḥ prātarmām idam abravīt
idānīm eva devībhyāṃ devo vijñāpito yathā
- 12
द्वितीयया वधुकया गृहीतो दारकः स्वयम्
कस्याश्चिद् अपि नास्माभिर्दृष्टः परिणयोत्सवे
dvitīyayā vadhukayā gṛhīto dārakaḥ svayam
kasyāścid api nāsmābhirdṛṣṭaḥ pariṇayotsave
- 13
तेन प्रसादो यद्य् अस्ति वेगवत्या ततः सह
नरवाहनदत्तस्य विवाहः कार्यताम् इति
tena prasādo yady asti vegavatyā tataḥ saha
naravāhanadattasya vivāhaḥ kāryatām iti
- 14
देवेन तु विहस्योक्तम् एवम् अस्तु किम् आस्यते
ममापि हि मनस्य् आसीद् अयम् एव मनोरथः
devena tu vihasyoktam evam astu kim āsyate
mamāpi hi manasy āsīd ayam eva manorathaḥ
- 15
किं तु माता वरस्यात्र देवी भवतु मागधी
पिताहं वरपक्षे ऽस्य समस्तम् अवरोधनम्
kiṃ tu mātā varasyātra devī bhavatu māgadhī
pitāhaṃ varapakṣe 'sya samastam avarodhanam
- 16
अस्तु वासवदत्तायाः सुता वेगवतः सुता
रुमण्वदादयः पक्षे तस्या एवं भवन्त्व् इति
astu vāsavadattāyāḥ sutā vegavataḥ sutā
rumaṇvadādayaḥ pakṣe tasyā evaṃ bhavantv iti
- 17
अथान्तःपुरम् अम्बायाः पद्मावत्याः सुहृद्वृतः
नीतो ऽहं चित्रविन्यासरत्नमङ्गलमण्डलम्
athāntaḥpuram ambāyāḥ padmāvatyāḥ suhṛdvṛtaḥ
nīto 'haṃ citravinyāsaratnamaṅgalamaṇḍalam
- 18
सभर्तृबहुपुत्राभिर्नारीभिर्वेगवत्यपि
ज्येष्ठाम्बाभवनं नीता केलिकोलाहलाकुलम्
sabhartṛbahuputrābhirnārībhirvegavatyapi
jyeṣṭhāmbābhavanaṃ nītā kelikolāhalākulam
- 19
तपन्तकस्तु मागध्या प्रेषितः प्रेक्षितुं वधूम्
मषीकालमुखोरस्कः कारितो ज्येष्ठयाम्बया
tapantakastu māgadhyā preṣitaḥ prekṣituṃ vadhūm
maṣīkālamukhoraskaḥ kārito jyeṣṭhayāmbayā
- 20
कम्पमानश्च कोपेन ततः प्रत्यागतो ऽब्रवीत्
अर्यपुत्र खलीकारं पश्यतेमं ममेदृशम्
kampamānaśca kopena tataḥ pratyāgato 'bravīt
aryaputra khalīkāraṃ paśyatemaṃ mamedṛśam
- 21
श्वश्रूस्ते मां खलीकृत्य सान्तर्हासम् अवोचत
क्व यासि जाल्म लब्धो ऽसि प्रेषितस्त्वं चरः किल
śvaśrūste māṃ khalīkṛtya sāntarhāsam avocata
kva yāsi jālma labdho 'si preṣitastvaṃ caraḥ kila
- 22
एकैव मम बालेयम् आयाचितशतार्जिता
अस्याः सौभाग्यम् उत्पाद्यम् अवश्यं कार्मणैर्मया
ekaiva mama bāleyam āyācitaśatārjitā
asyāḥ saubhāgyam utpādyam avaśyaṃ kārmaṇairmayā
- 23
माता जामातृकस्यैव महाकार्मणकारिका
यया हस्ततले भर्ता गुरुधैर्यो ऽपि नर्तितः
mātā jāmātṛkasyaiva mahākārmaṇakārikā
yayā hastatale bhartā gurudhairyo 'pi nartitaḥ
- 24
वर्धयन्त्याश्चिरं पुत्रं तस्याः कार्मणमालया
किं मया प्रेषितः कश्चिद्भवान् इव चरस्तया
vardhayantyāściraṃ putraṃ tasyāḥ kārmaṇamālayā
kiṃ mayā preṣitaḥ kaścidbhavān iva carastayā
- 25
इत्य् उक्त्वालम्भितो भीमाम् अर्धचन्द्रपरंपराम्
देव्याः निष्क्रमितः स्वस्माद् अहम् अन्तःपुराद् इति
ity uktvālambhito bhīmām ardhacandraparaṃparām
devyāḥ niṣkramitaḥ svasmād aham antaḥpurād iti
- 26
तपन्तकेन या प्राप्ता तत्र गत्वा विडम्बना
ताम् अनेकगुणां प्रापञ्ज्येष्ठाम्बाप्रेषिताश्चराः
tapantakena yā prāptā tatra gatvā viḍambanā
tām anekaguṇāṃ prāpañjyeṣṭhāmbāpreṣitāścarāḥ
- 27
इति प्रवृत्तवृत्तान्ते मत्ते ऽन्तःपुरसागरे
मया वेगवतीपाणिर्गृहीतो मन्त्रसंस्कृतः
iti pravṛttavṛttānte matte 'ntaḥpurasāgare
mayā vegavatīpāṇirgṛhīto mantrasaṃskṛtaḥ
- 28
अथ गत्वा स्वम् आवासं वासावासं प्रविश्य च
अन्यादृशप्रपञ्चेव दृष्टा वेगवती मया
atha gatvā svam āvāsaṃ vāsāvāsaṃ praviśya ca
anyādṛśaprapañceva dṛṣṭā vegavatī mayā
- 29
व्याहृता वचनं नादाद् अगाद् आलम्बितांशुका
शयनं च नवोढेव सेवते स्म पराङ्मुखी
vyāhṛtā vacanaṃ nādād agād ālambitāṃśukā
śayanaṃ ca navoḍheva sevate sma parāṅmukhī
- 30
उपसृत्य शनैश्चैनां ब्रवीमि स्म विलक्षकः
व्रीडाक्रीडाकृता पीडा दुर्भगा त्यज्यताम् इति
upasṛtya śanaiścaināṃ bravīmi sma vilakṣakaḥ
vrīḍākrīḍākṛtā pīḍā durbhagā tyajyatām iti

