84 shlokas
- 1
अथ मां कृतकर्तव्यं सुखासीनम् अहर्मुखे
वादी जित इवाच्छायस्त्रपया गोमुखो ऽब्रवीत्
atha māṃ kṛtakartavyaṃ sukhāsīnam aharmukhe
vādī jita ivācchāyastrapayā gomukho 'bravīt
- 2
अहम् अर्यसुतां नीत्वा गृहं स्वगृहम् आगतः
ततो ऽपि वन्दितुं देव्यौ नरेन्द्रान्तःपुरं गतः
aham aryasutāṃ nītvā gṛhaṃ svagṛham āgataḥ
tato 'pi vandituṃ devyau narendrāntaḥpuraṃ gataḥ
- 3
वन्दिता च विहस्याह देवी पद्मावती यथा
किंकारणं वधूर् अद्य नास्मान् आयाति वन्दितुम्
vanditā ca vihasyāha devī padmāvatī yathā
kiṃkāraṇaṃ vadhūr adya nāsmān āyāti vanditum
- 4
भ्रात्रा ते किं न मुक्तैव न वाद्यापि विबुध्यते
कोपिता वा भवेद्भर्त्रा शिष्टा दुश्चरितैर् इति
bhrātrā te kiṃ na muktaiva na vādyāpi vibudhyate
kopitā vā bhavedbhartrā śiṣṭā duścaritair iti
- 5
अथागात्हतोरस्का क्रन्दन्ती पद्मदेविका
नास्ति नः स्वामिनीत्य् उक्त्वा देव्योर्निपतिता पुरः
athāgāthatoraskā krandantī padmadevikā
nāsti naḥ svāminīty uktvā devyornipatitā puraḥ
- 6
ततो देव्यौ ततः शेषम् अशेषम् अवरोधनम्
राजा च श्रुतवृत्तान्तः सास्थानो धैर्यम् अत्यजत्
tato devyau tataḥ śeṣam aśeṣam avarodhanam
rājā ca śrutavṛttāntaḥ sāsthāno dhairyam atyajat
- 7
ततः प्राप्याचिरात्संज्ञां मागध्या पद्मदेविका
कथं जानासि नास्तीति पृष्टाचष्ट निशाम्यताम्
tataḥ prāpyācirātsaṃjñāṃ māgadhyā padmadevikā
kathaṃ jānāsi nāstīti pṛṣṭācaṣṭa niśāmyatām
- 8
यथैव गोमुखेनासौ स्वम् आवासं प्रवेशिता
तथैव कगिति घ्रातो गन्धो ऽस्माभिर् अमानुषः
yathaiva gomukhenāsau svam āvāsaṃ praveśitā
tathaiva kagiti ghrāto gandho 'smābhir amānuṣaḥ
- 9
अकस्माच्च क्षणं निद्रां गच्छामः प्रतिबुध्य च
शून्याम् ईक्षामहे शय्याम् अश्रीकां नलिनीम् इव
akasmācca kṣaṇaṃ nidrāṃ gacchāmaḥ pratibudhya ca
śūnyām īkṣāmahe śayyām aśrīkāṃ nalinīm iva
- 10
ततो हा हेति विक्रुश्य समूर्छाः क्षणम् आस्महे
न क्वचिच्च विचिन्वत्यः पश्यामः स्वामिनीम् इति
tato hā heti vikruśya samūrchāḥ kṣaṇam āsmahe
na kvacicca vicinvatyaḥ paśyāmaḥ svāminīm iti
- 11
कलिङ्गसेनया त्व् अत्र शोकगद्गदयोदितम्
इदं तद् आगतं मन्य दुर्विद्याधरचेष्टितम्
kaliṅgasenayā tv atra śokagadgadayoditam
idaṃ tad āgataṃ manya durvidyādharaceṣṭitam
- 12
बालिकाम् अहम् आदाय पूर्वं मदनमञ्चुकाम्
हर्म्याग्रे क्रीडयामि स्म चन्द्रिकासङ्गशीतले
bālikām aham ādāya pūrvaṃ madanamañcukām
harmyāgre krīḍayāmi sma candrikāsaṅgaśītale
- 13
एहि विद्याधरा एहि गृहाणेमां सुरूपिकाम्
एकाम् एव मया लब्धां सुतां दुर्लभिकाम् इति
ehi vidyādharā ehi gṛhāṇemāṃ surūpikām
ekām eva mayā labdhāṃ sutāṃ durlabhikām iti
- 14
ततश्चर्मासिकेयूरहारादिकरभासुरः
अवातरद्दिवः को ऽपि दिव्यगन्धस्रगम्बरः
tataścarmāsikeyūrahārādikarabhāsuraḥ
avātaraddivaḥ ko 'pi divyagandhasragambaraḥ
- 15
दूराद् एव च मां भीतां मा भैषीर् इति सान्त्वयन्
गम्भीरध्वनिवित्रस्ततनयाम् इदम् अब्रवीत्
dūrād eva ca māṃ bhītāṃ mā bhaiṣīr iti sāntvayan
gambhīradhvanivitrastatanayām idam abravīt
- 16
यदि मह्यम् इयं दत्ता सत्येन तनया त्वया
ततो मुञ्च नयाम्य् एनां न्यासभूता हि कन्यका
yadi mahyam iyaṃ dattā satyena tanayā tvayā
tato muñca nayāmy enāṃ nyāsabhūtā hi kanyakā
- 17
नाम्ना मानसवेगो ऽहं विद्याधरगणाधिपः
सर्वविज्ञेयविज्ञानमनोज्वलितधीर् इति
nāmnā mānasavego 'haṃ vidyādharagaṇādhipaḥ
sarvavijñeyavijñānamanojvalitadhīr iti
- 18
अनिच्छन्ती ततस्तस्य संनिधौ चिरम् आसितुम्
प्रयत्नाद्धैर्यम् आधाय प्रगल्भेव तम् अब्रवम्
anicchantī tatastasya saṃnidhau ciram āsitum
prayatnāddhairyam ādhāya pragalbheva tam abravam
- 19
अर्हत्य् अवश्यम् एवेयम् ईदृशी त्वादृशं पतिम्
न पुनर्दीयते तावद्बालिका शैशवाद् इति
arhaty avaśyam eveyam īdṛśī tvādṛśaṃ patim
na punardīyate tāvadbālikā śaiśavād iti
- 20
अथ माम् अभिवाद्यासाव् उल्कासंघातभासुरः
दृश्यमानो महावेगः क्षणेनान्तर्हितो ऽभवत्
atha mām abhivādyāsāv ulkāsaṃghātabhāsuraḥ
dṛśyamāno mahāvegaḥ kṣaṇenāntarhito 'bhavat
- 21
तेन ब्रवीमि तेनाद्य तत्स्मृत्वा क्षुद्रबुद्धिना
विद्याधराधमेनासौ नीता यदि भवेद् इति
tena bravīmi tenādya tatsmṛtvā kṣudrabuddhinā
vidyādharādhamenāsau nītā yadi bhaved iti
- 22
सर्वथा दृश्यते नेह देवी मदनमञ्जुका
यद् अत्रानन्तरं न्याय्यं तद् अनुष्ठीयताम् इति
sarvathā dṛśyate neha devī madanamañjukā
yad atrānantaraṃ nyāyyaṃ tad anuṣṭhīyatām iti
- 23
ततः समुत्पतन्न् एव शोकः क्रोधेन मामकः
प्रेरितः पवनेनेव प्रबलेन बलाहकः
tataḥ samutpatann eva śokaḥ krodhena māmakaḥ
preritaḥ pavaneneva prabalena balāhakaḥ
- 24
स्त्रीतस्कर दुराचार मूढ मानसवेगक
तिष्ठ तिष्ठ क्व यासीति प्रालपं गगनोन्मुखः
strītaskara durācāra mūḍha mānasavegaka
tiṣṭha tiṣṭha kva yāsīti prālapaṃ gaganonmukhaḥ
- 25
युगपत्क्रोधशोकाभ्यां शोषितो ऽहं क्रमेण च
यथानिलतुषाराभ्यां शिशिरे कमलाकरः
yugapatkrodhaśokābhyāṃ śoṣito 'haṃ krameṇa ca
yathānilatuṣārābhyāṃ śiśire kamalākaraḥ
- 26
गोमुखस्तु नृपाहुतः प्रत्यागत्येदम् अब्रवीत्
किम् एतद् इति पृष्टेन वृत्तान्तो ऽयं मयोदितः
gomukhastu nṛpāhutaḥ pratyāgatyedam abravīt
kim etad iti pṛṣṭena vṛttānto 'yaṃ mayoditaḥ
- 27
ततः संभ्रमविस्रस्तम् आकर्षन्न् उत्तराम्बरम्
विषादाकुलितो राजा प्रस्थितो युष्मदन्तिकम्
tataḥ saṃbhramavisrastam ākarṣann uttarāmbaram
viṣādākulito rājā prasthito yuṣmadantikam
- 28
अन्तरे च रुमण्वन्तम् आह केयं प्रमादिता
सर्वथा ख्यापितं लोकैर्भवतां नीतिकौशलम्
antare ca rumaṇvantam āha keyaṃ pramāditā
sarvathā khyāpitaṃ lokairbhavatāṃ nītikauśalam
- 29
युक्तं तदा यदालोच्य महत्सीदत्प्रयोजनम्
विप्रलब्धो ऽस्मि युष्माभिर्देव्या वासवदत्तया
yuktaṃ tadā yadālocya mahatsīdatprayojanam
vipralabdho 'smi yuṣmābhirdevyā vāsavadattayā
- 30
अधुना ध्रियमाणे ऽपि समर्थसचिवे मयि
अपनीता वधूः कस्माद्बालान्मम सुताद् इति
adhunā dhriyamāṇe 'pi samarthasacive mayi
apanītā vadhūḥ kasmādbālānmama sutād iti

