46 shlokas
- 1
विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कणलवणवचैलासर्षपाश्छर्दनानि
viduladahanacitrāḥ kośavatyau karañjaḥ kaṇalavaṇavacailāsarṣapāśchardanāni
- 2
शम्याककम्पिल्लकहेमदुग्धा दुग्धं च मूत्रं च विरेचनानि
śamyākakampillakahemadugdhā dugdhaṃ ca mūtraṃ ca virecanāni
- 3
मदनकुटजकुष्ठदेवदालीमधुकवचादशमूलदारुरास्नाः
यवमिशिकृतवेधनं कुलत्था मधु लवणं त्रिवृता निरूहणानि
madanakuṭajakuṣṭhadevadālīmadhukavacādaśamūladārurāsnāḥ
yavamiśikṛtavedhanaṃ kulatthā madhu lavaṇaṃ trivṛtā nirūhaṇāni
- 4
वेल्लापामार्गव्योषदार्वीसुराला बीजं शैरीषं बार्हतं शैग्रवं च
सारो माधूकः सैन्धवं तार्क्ष्यशैलं त्रुट्यौ पृथ्वीका शोधयन्त्य् उत्तमाङ्गम्
vellāpāmārgavyoṣadārvīsurālā bījaṃ śairīṣaṃ bārhataṃ śaigravaṃ ca
sāro mādhūkaḥ saindhavaṃ tārkṣyaśailaṃ truṭyau pṛthvīkā śodhayanty uttamāṅgam
- 5
भद्रदारु नतं कुष्ठं दशमूलं बलाद्वयम्
वायुं वीरतरादिश्च विदार्यादिश्च नाशयेत्
bhadradāru nataṃ kuṣṭhaṃ daśamūlaṃ balādvayam
vāyuṃ vīratarādiśca vidāryādiśca nāśayet
- 6
दूर्वानन्ता निम्बवासात्मगुप्ता गुन्द्राभीरुः शीतपाकी प्रियङ्गुः
न्यग्रोधादिः पद्मकादिः स्थिरे द्वे पद्मं वन्यं सारिवादिश्च पित्तम्
dūrvānantā nimbavāsātmaguptā gundrābhīruḥ śītapākī priyaṅguḥ
nyagrodhādiḥ padmakādiḥ sthire dve padmaṃ vanyaṃ sārivādiśca pittam
- 7
आरग्वधादिर् अर्कादिर्मुष्ककाद्यो ऽसनादिकः
सुरसादिः समुस्तादिर्वत्सकादिर्बलासजित्
āragvadhādir arkādirmuṣkakādyo 'sanādikaḥ
surasādiḥ samustādirvatsakādirbalāsajit
- 8
जीवन्तीकाकोल्यौ मेदे द्वे मुद्गमाषपर्ण्यौ च
ऋषभकजीवकमधुकं चेति गणो जीवनीयाख्यः
jīvantīkākolyau mede dve mudgamāṣaparṇyau ca
ṛṣabhakajīvakamadhukaṃ ceti gaṇo jīvanīyākhyaḥ
- 9
विदारिपञ्चाङ्गुलवृश्चिकालीवृश्चीवदेवाह्वयशूर्पपर्ण्यः
कण्डूकरी जीवनह्रस्वसंज्ञे द्वे पञ्चके गोपसुता त्रिपादी
vidāripañcāṅgulavṛścikālīvṛścīvadevāhvayaśūrpaparṇyaḥ
kaṇḍūkarī jīvanahrasvasaṃjñe dve pañcake gopasutā tripādī
- 10
विदार्यादिर् अयं हृद्यो बृंहणो वातपित्तहा
शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासहरो गणः
vidāryādir ayaṃ hṛdyo bṛṃhaṇo vātapittahā
śoṣagulmāṅgamardordhvaśvāsakāsaharo gaṇaḥ
- 11
सारिवोशीरकाश्मर्यमधूकशिशिरद्वयम्
यष्टी परूषकं हन्ति दाहपित्तास्रतृड्ज्वरान्
sārivośīrakāśmaryamadhūkaśiśiradvayam
yaṣṭī parūṣakaṃ hanti dāhapittāsratṛḍjvarān
- 12
पद्मकपुण्ड्रौ वृद्धितुगर्द्ध्यः शृङ्ग्य् अमृता दश जीवनसंज्ञाः
स्तन्यकरा घ्नन्तीरणपित्तं प्रीणनजीवनबृंहणवृष्याः
padmakapuṇḍrau vṛddhitugarddhyaḥ śṛṅgy amṛtā daśa jīvanasaṃjñāḥ
stanyakarā ghnantīraṇapittaṃ prīṇanajīvanabṛṃhaṇavṛṣyāḥ
- 13
परूषकं वरा द्राक्षा कट्फलं कतकात्फलम्
राजाह्वं दाडिमं शाकं तृण्मूत्रामयवातजित्
parūṣakaṃ varā drākṣā kaṭphalaṃ katakātphalam
rājāhvaṃ dāḍimaṃ śākaṃ tṛṇmūtrāmayavātajit
- 14
अञ्जनं फलिनी मांसी पद्मोत्पलरसाञ्जनम्
सैलामधुकनागाह्वं विषान्तर्दाहपित्तनुत्
añjanaṃ phalinī māṃsī padmotpalarasāñjanam
sailāmadhukanāgāhvaṃ viṣāntardāhapittanut
- 15
पटोलकटुरोहिणीचन्दनं मधुस्रवगुडूचीपाठान्वितम्
निहन्ति कफपित्तकुष्ठज्वरान्विषं वमिम् अरोचकं कामलाम्
paṭolakaṭurohiṇīcandanaṃ madhusravaguḍūcīpāṭhānvitam
nihanti kaphapittakuṣṭhajvarānviṣaṃ vamim arocakaṃ kāmalām
- 16
गुडूचीपद्मकारिष्टधानकारक्तचन्दनम्
पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नम् अग्निकृत्
guḍūcīpadmakāriṣṭadhānakāraktacandanam
pittaśleṣmajvaracchardidāhatṛṣṇāghnam agnikṛt
- 17
भूनिम्बसैर्यकपटोलकरञ्जयुग्मसप्तच्छदाग्निसुषवीफलबाणघोण्टाः
bhūnimbasairyakapaṭolakarañjayugmasaptacchadāgnisuṣavīphalabāṇaghoṇṭāḥ
- 18
आरग्वधादिर्जयति छर्दिकुष्ठविषज्वरान्
कफं कण्डूं प्रमेहं च दुष्टव्रणविशोधनः
āragvadhādirjayati chardikuṣṭhaviṣajvarān
kaphaṃ kaṇḍūṃ pramehaṃ ca duṣṭavraṇaviśodhanaḥ
- 19
असनतिनिशभूर्जश्वेतवाहप्रकीर्याः खदिरकदरभण्डीशिंशपामेषशृङ्ग्यः
त्रिहिमतलपलाशा जोङ्गकः शाकशालौ क्रमुकधवकलिङ्गच्छागकर्णाश्वकर्णाः
asanatiniśabhūrjaśvetavāhaprakīryāḥ khadirakadarabhaṇḍīśiṃśapāmeṣaśṛṅgyaḥ
trihimatalapalāśā joṅgakaḥ śākaśālau kramukadhavakaliṅgacchāgakarṇāśvakarṇāḥ
- 20
असनादिर्विजयते श्वित्रकुष्ठकफक्रिमीन्
पाण्डुरोगं प्रमेहं च मेदोदोषनिबर्हणः
asanādirvijayate śvitrakuṣṭhakaphakrimīn
pāṇḍurogaṃ pramehaṃ ca medodoṣanibarhaṇaḥ
- 21
वरुणसैर्यकयुग्मशतावरीदहनमोरटबिल्वविषाणिकाः
द्विबृहतीद्विकरञ्जजयाद्वयं बहलपल्लवदर्भरुजाकराः
varuṇasairyakayugmaśatāvarīdahanamoraṭabilvaviṣāṇikāḥ
dvibṛhatīdvikarañjajayādvayaṃ bahalapallavadarbharujākarāḥ
- 22
वरुणादिः कफं मेदो मन्दाग्नित्वं नियच्छति
आढ्यवातं शिरःशूलं गुल्मं चान्तः सविद्रधिम्
varuṇādiḥ kaphaṃ medo mandāgnitvaṃ niyacchati
āḍhyavātaṃ śiraḥśūlaṃ gulmaṃ cāntaḥ savidradhim
- 23
ऊषकस्तुत्थकं हिङ्गु कासीसद्वयसैन्धवम्
सशिलाजतु कृच्छ्राश्मगुल्ममेदःकफापहम्
ūṣakastutthakaṃ hiṅgu kāsīsadvayasaindhavam
saśilājatu kṛcchrāśmagulmamedaḥkaphāpaham
- 24
वेल्लन्तरारणिकबूकवृषाश्मभेदगोकण्टकेत्कटसहाचरबाणकाशाः
वृक्षादनीनलकुशद्वयगुण्ठगुन्द्राभल्लूकमोरटकुरण्टकरम्भपार्थाः
vellantarāraṇikabūkavṛṣāśmabhedagokaṇṭaketkaṭasahācarabāṇakāśāḥ
vṛkṣādanīnalakuśadvayaguṇṭhagundrābhallūkamoraṭakuraṇṭakarambhapārthāḥ
- 25
वर्गो वीरतराद्यो ऽयं हन्ति वातकृतान्गदान्
अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजाहरः
vargo vīratarādyo 'yaṃ hanti vātakṛtāngadān
aśmarīśarkarāmūtrakṛcchrāghātarujāharaḥ
- 26
लोध्रशाबरकलोध्रपलाशा जिङ्गिनीसरलकट्फलयुक्ताः
कुत्सिताम्बकदलीगतशोकाः सैलवालुपरिपेलवमोचाः
lodhraśābarakalodhrapalāśā jiṅginīsaralakaṭphalayuktāḥ
kutsitāmbakadalīgataśokāḥ sailavāluparipelavamocāḥ
- 27
एष लोध्रादिको नाम मेदःकफहरो गणः
योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः
eṣa lodhrādiko nāma medaḥkaphaharo gaṇaḥ
yonidoṣaharaḥ stambhī varṇyo viṣavināśanaḥ
- 28
अर्कालर्कौ नागदन्ती विशल्या भार्गी रास्ना वृश्चिकाली प्रकीर्या
प्रत्यक्पुष्पी पीततैलोदकीर्या श्वेतायुग्मं तापसानां च वृक्षः
arkālarkau nāgadantī viśalyā bhārgī rāsnā vṛścikālī prakīryā
pratyakpuṣpī pītatailodakīryā śvetāyugmaṃ tāpasānāṃ ca vṛkṣaḥ
- 29
अयम् अर्कादिको वर्गः कफमेदोविषापहः
कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः
ayam arkādiko vargaḥ kaphamedoviṣāpahaḥ
kṛmikuṣṭhapraśamano viśeṣādvraṇaśodhanaḥ
- 30
सुरसयुगफणिज्जं कालमाला विडङ्गं खरबुसवृषकर्णीकट्फलं कासमर्दः
क्षवकसरसीभार्गीकार्मुकाः काकमाची कुलहलविषमुष्टी भूस्तृणो भूतकेशी
surasayugaphaṇijjaṃ kālamālā viḍaṅgaṃ kharabusavṛṣakarṇīkaṭphalaṃ kāsamardaḥ
kṣavakasarasībhārgīkārmukāḥ kākamācī kulahalaviṣamuṣṭī bhūstṛṇo bhūtakeśī

