24 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ते समासाद्य गङ्गां तु शिवां पुण्यजनोचिताम्
ह्रदिनीं वप्रसम्पन्नां महानूपां महावनाम्
vaiśaṃpāyana uvāca
te samāsādya gaṅgāṃ tu śivāṃ puṇyajanocitām
hradinīṃ vaprasampannāṃ mahānūpāṃ mahāvanām
- 2
भूषणान्य् उत्तरीयाणि वेष्टनान्य् अवमुच्य च
ततः पितॄणां पौत्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य च
bhūṣaṇāny uttarīyāṇi veṣṭanāny avamucya ca
tataḥ pitṝṇāṃ pautrāṇāṃ bhrātṝṇāṃ svajanasya ca
- 3
पुत्राणाम् आर्यकाणां च पतीनां च कुरुस्त्रियः
उदकं चक्रिरे सर्वा रुदन्त्यो भृशदुःखिताः
सुहृदां चापि धर्मज्ञाः प्रचक्रुः सलिलक्रियाः
putrāṇām āryakāṇāṃ ca patīnāṃ ca kurustriyaḥ
udakaṃ cakrire sarvā rudantyo bhṛśaduḥkhitāḥ
suhṛdāṃ cāpi dharmajñāḥ pracakruḥ salilakriyāḥ
- 4
उदके क्रियमाणे तु वीराणां वीरपत्निभिः
सूपतीर्थाभवद्गङ्गा भूयो विप्रससार च
udake kriyamāṇe tu vīrāṇāṃ vīrapatnibhiḥ
sūpatīrthābhavadgaṅgā bhūyo viprasasāra ca
- 5
तन्महोदधिसंकाशं निरानन्दम् अनुत्सवम्
वीरपत्नीभिर् आकीर्णं गङ्गातीरम् अशोभत
tanmahodadhisaṃkāśaṃ nirānandam anutsavam
vīrapatnībhir ākīrṇaṃ gaṅgātīram aśobhata
- 6
ततः कुन्ती महाराज सहसा शोककर्शिता
रुदती मन्दया वाचा पुत्रान्वचनम् अब्रवीत्
tataḥ kuntī mahārāja sahasā śokakarśitā
rudatī mandayā vācā putrānvacanam abravīt
- 7
यः स शूरो महेष्वासो रथयूथपयूथपः
अर्जुनेन हतः संख्ये वीरलक्षणलक्षितः
yaḥ sa śūro maheṣvāso rathayūthapayūthapaḥ
arjunena hataḥ saṃkhye vīralakṣaṇalakṣitaḥ
- 8
यं सूतपुत्रं मन्यध्वं राधेयम् इति पाण्डवाः
यो व्यराजच्चमूमध्ये दिवाकर इव प्रभुः
yaṃ sūtaputraṃ manyadhvaṃ rādheyam iti pāṇḍavāḥ
yo vyarājaccamūmadhye divākara iva prabhuḥ
- 9
प्रत्ययुध्यत यः सर्वान्पुरा वः सपदानुगान्
दुर्योधनबलं सर्वं यः प्रकर्षन्व्यरोचत
pratyayudhyata yaḥ sarvānpurā vaḥ sapadānugān
duryodhanabalaṃ sarvaṃ yaḥ prakarṣanvyarocata
- 10
यस्य नास्ति समो वीर्ये पृथिव्याम् अपि कश्चन
सत्यसंधस्य शूरस्य संग्रामेष्व् अपलायिनः
yasya nāsti samo vīrye pṛthivyām api kaścana
satyasaṃdhasya śūrasya saṃgrāmeṣv apalāyinaḥ
- 11
कुरुध्वम् उदकं तस्य भ्रातुर् अक्लिष्टकर्मणः
स हि वः पूर्वजो भ्राता भास्करान्मय्य् अजायत
कुण्डली कवची शूरो दिवाकरसमप्रभः
kurudhvam udakaṃ tasya bhrātur akliṣṭakarmaṇaḥ
sa hi vaḥ pūrvajo bhrātā bhāskarānmayy ajāyata
kuṇḍalī kavacī śūro divākarasamaprabhaḥ
- 12
श्रुत्वा तु पाण्डवाः सर्वे मातुर्वचनम् अप्रियम्
कर्णम् एवानुशोचन्त भूयश्चार्ततराभवन्
śrutvā tu pāṇḍavāḥ sarve māturvacanam apriyam
karṇam evānuśocanta bhūyaścārtatarābhavan
- 13
ततः स पुरुषव्याघ्रः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
उवाच मातरं वीरो निःश्वसन्न् इव पन्नगः
tataḥ sa puruṣavyāghraḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
uvāca mātaraṃ vīro niḥśvasann iva pannagaḥ
- 14
यस्येषुपातम् आसाद्य नान्यस्तिष्ठेद्धनंजयात्
कथं पुत्रो भवत्यां स देवगर्भः पुराभवत्
yasyeṣupātam āsādya nānyastiṣṭheddhanaṃjayāt
kathaṃ putro bhavatyāṃ sa devagarbhaḥ purābhavat
- 15
यस्य बाहुप्रतापेन तापिताः सर्वतो वयम्
तम् अग्निम् इव वस्त्रेण कथं छादितवत्य् असि
यस्य बाहुबलं घोरं धार्तराष्ट्रैर् उपासितम्
yasya bāhupratāpena tāpitāḥ sarvato vayam
tam agnim iva vastreṇa kathaṃ chāditavaty asi
yasya bāhubalaṃ ghoraṃ dhārtarāṣṭrair upāsitam
- 16
नान्यः कुन्तीसुतात्कर्णाद् अगृह्णाद्रथिनां रथी
स नः प्रथमजो भ्राता सर्वशस्त्रभृतां वरः
असूत तं भवत्य् अग्रे कथम् अद्भुतविक्रमम्
nānyaḥ kuntīsutātkarṇād agṛhṇādrathināṃ rathī
sa naḥ prathamajo bhrātā sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
asūta taṃ bhavaty agre katham adbhutavikramam
- 17
अहो भवत्या मन्त्रस्य पिधानेन वयं हताः
निधनेन हि कर्णस्य पीडिताः स्म सबान्धवाः
aho bhavatyā mantrasya pidhānena vayaṃ hatāḥ
nidhanena hi karṇasya pīḍitāḥ sma sabāndhavāḥ
- 18
अभिमन्योर्विनाशेन द्रौपदेयवधेन च
पाञ्चालानां च नाशेन कुरूणां पतनेन च
abhimanyorvināśena draupadeyavadhena ca
pāñcālānāṃ ca nāśena kurūṇāṃ patanena ca
- 19
ततः शतगुणं दुःखम् इदं माम् अस्पृशद्भृशम्
कर्णम् एवानुशोचन्हि दह्याम्य् अग्नाव् इवाहितः
tataḥ śataguṇaṃ duḥkham idaṃ mām aspṛśadbhṛśam
karṇam evānuśocanhi dahyāmy agnāv ivāhitaḥ
- 20
न हि स्म किंचिद् अप्राप्यं भवेद् अपि दिवि स्थितम्
न च स्म वैशसं घोरं कौरवान्तकरं भवेत्
na hi sma kiṃcid aprāpyaṃ bhaved api divi sthitam
na ca sma vaiśasaṃ ghoraṃ kauravāntakaraṃ bhavet
- 21
एवं विलप्य बहुलं धर्मराजो युधिष्ठिरः
विनदञ्शनकै राजंश्चकारास्योदकं प्रभुः
evaṃ vilapya bahulaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ
vinadañśanakai rājaṃścakārāsyodakaṃ prabhuḥ
- 22
ततो विनेदुः सहसा स्त्रीपुंसास्तत्र सर्वशः
अभितो ये स्थितास्तत्र तस्मिन्न् उदककर्मणि
tato vineduḥ sahasā strīpuṃsāstatra sarvaśaḥ
abhito ye sthitāstatra tasminn udakakarmaṇi
- 23
तत आनाययामास कर्णस्य सपरिच्छदम्
स्त्रियः कुरुपतिर्धीमान्भ्रातुः प्रेम्णा युधिष्ठिरः
tata ānāyayāmāsa karṇasya saparicchadam
striyaḥ kurupatirdhīmānbhrātuḥ premṇā yudhiṣṭhiraḥ
- 24
स ताभिः सह धर्मात्मा प्रेतकृत्यम् अनन्तरम्
कृत्वोत्ततार गङ्गायाः सलिलाद् आकुलेन्द्रियः
sa tābhiḥ saha dharmātmā pretakṛtyam anantaram
kṛtvottatāra gaṅgāyāḥ salilād ākulendriyaḥ

