15 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तत एनम् उपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः
कृतशौचं पुनश्चैनं प्रोवाच मधुसूदनः
vaiśaṃpāyana uvāca
tata enam upātiṣṭhañśaucārthaṃ paricārakāḥ
kṛtaśaucaṃ punaścainaṃ provāca madhusūdanaḥ
- 2
राजन्न् अधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च
श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः
rājann adhītā vedāste śāstrāṇi vividhāni ca
śrutāni ca purāṇāni rājadharmāśca kevalāḥ
- 3
एवं विद्वान्महाप्राज्ञ नाकार्षीर्वचनं तदा
पाण्डवान् अधिकाञ्जानन्बले शौर्ये च कौरव
evaṃ vidvānmahāprājña nākārṣīrvacanaṃ tadā
pāṇḍavān adhikāñjānanbale śaurye ca kaurava
- 4
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषान् अवेक्षते
देशकालविभागं च परं श्रेयः स विन्दति
rājā hi yaḥ sthiraprajñaḥ svayaṃ doṣān avekṣate
deśakālavibhāgaṃ ca paraṃ śreyaḥ sa vindati
- 5
उच्यमानं च यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते
आपदं समनुप्राप्य स शोचत्यनये स्थितः
ucyamānaṃ ca yaḥ śreyo gṛhṇīte no hitāhite
āpadaṃ samanuprāpya sa śocatyanaye sthitaḥ
- 6
ततो ऽन्यवृत्तम् आत्मानं समवेक्षस्व भारत
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः
tato 'nyavṛttam ātmānaṃ samavekṣasva bhārata
rājaṃstvaṃ hyavidheyātmā duryodhanavaśe sthitaḥ
- 7
आत्मापराधाद् आयस्तस्तत्किं भीमं जिघांससि
तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वम् अनुस्मृत्य दुष्कृतम्
ātmāparādhād āyastastatkiṃ bhīmaṃ jighāṃsasi
tasmātsaṃyaccha kopaṃ tvaṃ svam anusmṛtya duṣkṛtam
- 8
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीम् आनयत्सभाम्
स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिचिकीर्षता
yastu tāṃ spardhayā kṣudraḥ pāñcālīm ānayatsabhām
sa hato bhīmasenena vairaṃ praticikīrṣatā
- 9
आत्मनो ऽतिक्रमं पश्य पुत्रस्य च दुरात्मनः
यद् अनागसि पाण्डूनां परित्यागः परंतप
ātmano 'tikramaṃ paśya putrasya ca durātmanaḥ
yad anāgasi pāṇḍūnāṃ parityāgaḥ paraṃtapa
- 10
एवम् उक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप
उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः
evam uktaḥ sa kṛṣṇena sarvaṃ satyaṃ janādhipa
uvāca devakīputraṃ dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ
- 11
एवम् एतन्महाबाहो यथा वदसि माधव
पुत्रस्नेहस्तु धर्मात्मन्धैर्यान्मां समचालयत्
evam etanmahābāho yathā vadasi mādhava
putrasnehastu dharmātmandhairyānmāṃ samacālayat
- 12
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यविक्रमः
त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम
diṣṭyā tu puruṣavyāghro balavānsatyavikramaḥ
tvadgupto nāgamatkṛṣṇa bhīmo bāhvantaraṃ mama
- 13
इदानीं त्वहम् एकाग्रो गतमन्युर्गतज्वरः
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्प्रष्टुम् इच्छामि केशव
idānīṃ tvaham ekāgro gatamanyurgatajvaraḥ
madhyamaṃ pāṇḍavaṃ vīraṃ spraṣṭum icchāmi keśava
- 14
हतेषु पार्थिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च
पाण्डुपुत्रेषु मे शर्म प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते
hateṣu pārthivendreṣu putreṣu nihateṣu ca
pāṇḍuputreṣu me śarma prītiścāpyavatiṣṭhate
- 15
ततः स भीमं च धनंजयं च माद्र्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रान् आश्वास्य कल्याणम् उवाच चैनान्
tataḥ sa bhīmaṃ ca dhanaṃjayaṃ ca mādryāśca putrau puruṣapravīrau
pasparśa gātraiḥ prarudansugātrān āśvāsya kalyāṇam uvāca cainān

