26 shlokas
- 1
मैत्रेय उवाच
अथ तस्य पुनर्विप्रैर् अपुत्रस्य महीपतेः
बाहुभ्यां मथ्यमानाभ्यां मिथुनं समपद्यत
maitreya uvāca
atha tasya punarviprair aputrasya mahīpateḥ
bāhubhyāṃ mathyamānābhyāṃ mithunaṃ samapadyata
- 2
तद्दृष्ट्वा मिथुनं जातमृषयो ब्रह्मवादिनः
ऊचुः परमसंतुष्टा विदित्वा भगवत्कलाम्
taddṛṣṭvā mithunaṃ jātamṛṣayo brahmavādinaḥ
ūcuḥ paramasaṃtuṣṭā viditvā bhagavatkalām
- 3
ऋषय ऊचुः
एष विष्णोर्भगवतः कला भुवनपालिनी
इयं च लक्ष्म्याः सम्भूतिः पुरुषस्यानपायिनी
ṛṣaya ūcuḥ
eṣa viṣṇorbhagavataḥ kalā bhuvanapālinī
iyaṃ ca lakṣmyāḥ sambhūtiḥ puruṣasyānapāyinī
- 4
अयं तु प्रथमो राज्ञां पुमान्प्रथयिता यशः
पृथुर्नाम महाराजो भविष्यति पृथुश्रवाः
ayaṃ tu prathamo rājñāṃ pumānprathayitā yaśaḥ
pṛthurnāma mahārājo bhaviṣyati pṛthuśravāḥ
- 5
इयं च सुदती देवी गुणभूषणभूषणा
अर्चिर्नाम वरारोहा पृथुमेवावरुन्धती
iyaṃ ca sudatī devī guṇabhūṣaṇabhūṣaṇā
arcirnāma varārohā pṛthumevāvarundhatī
- 6
एष साक्षाद्धरेरंशो जातो लोकरिरक्षया
इयं च तत्परा हि श्रीरनुजज्ञे ऽनपायिनी
eṣa sākṣāddhareraṃśo jāto lokarirakṣayā
iyaṃ ca tatparā hi śrīranujajñe 'napāyinī
- 7
मैत्रेय उवाच
प्रशंसन्ति स्म तं विप्रा गन्धर्वप्रवरा जगुः
मुमुचुः सुमनोधाराः सिद्धा नृत्यन्ति स्वःस्त्रियः
maitreya uvāca
praśaṃsanti sma taṃ viprā gandharvapravarā jaguḥ
mumucuḥ sumanodhārāḥ siddhā nṛtyanti svaḥstriyaḥ
- 8
शङ्खतूर्यमृदङ्गाद्या नेदुर्दुन्दुभयो दिवि
तत्र सर्व उपाजग्मुर्देवर्षिपितॄणां गणाः
śaṅkhatūryamṛdaṅgādyā nedurdundubhayo divi
tatra sarva upājagmurdevarṣipitṝṇāṃ gaṇāḥ
- 9
ब्रह्मा जगद्गुरुर्देवैः सहासृत्य सुरेश्वरैः
वैन्यस्य दक्षिणे हस्ते दृष्ट्वा चिह्नं गदाभृतः
brahmā jagadgururdevaiḥ sahāsṛtya sureśvaraiḥ
vainyasya dakṣiṇe haste dṛṣṭvā cihnaṃ gadābhṛtaḥ
- 10
पादयोररविन्दं च तं वै मेने हरेः कलाम्
यस्याप्रतिहतं चक्रमंशः स परमेष्ठिनः
pādayoraravindaṃ ca taṃ vai mene hareḥ kalām
yasyāpratihataṃ cakramaṃśaḥ sa parameṣṭhinaḥ
- 11
तस्याभिषेक आरब्धो ब्राह्मणैर्ब्रह्मवादिभिः
आभिषेचनिकान्यस्मै आजह्रुः सर्वतो जनाः
tasyābhiṣeka ārabdho brāhmaṇairbrahmavādibhiḥ
ābhiṣecanikānyasmai ājahruḥ sarvato janāḥ
- 12
सरित्समुद्रा गिरयो नागा गावः खगा मृगाः
द्यौः क्षितिः सर्वभूतानि समाजह्रुरुपायनम्
saritsamudrā girayo nāgā gāvaḥ khagā mṛgāḥ
dyauḥ kṣitiḥ sarvabhūtāni samājahrurupāyanam
- 13
सो ऽभिषिक्तो महाराजः सुवासाः साध्वलंकृतः
पत्न्यार्चिषालंकृतया विरेजे ऽग्निरिवापरः
so 'bhiṣikto mahārājaḥ suvāsāḥ sādhvalaṃkṛtaḥ
patnyārciṣālaṃkṛtayā vireje 'gnirivāparaḥ
- 14
तस्मै जहार धनदो हैमं वीर वरासनम्
वरुणः सलिलस्रावमातपत्रं शशिप्रभम्
tasmai jahāra dhanado haimaṃ vīra varāsanam
varuṇaḥ salilasrāvamātapatraṃ śaśiprabham
- 15
वायुश्च वालव्यजने धर्मः कीर्तिमयीं स्रजम्
इन्द्रः किरीटमुत्कृष्टं दण्डं संयमनं यमः
vāyuśca vālavyajane dharmaḥ kīrtimayīṃ srajam
indraḥ kirīṭamutkṛṣṭaṃ daṇḍaṃ saṃyamanaṃ yamaḥ
- 16
ब्रह्मा ब्रह्ममयं वर्म भारती हारमुत्तमम्
हरिः सुदर्शनं चक्रं तत्पत्न्यव्याहतां श्रियम्
brahmā brahmamayaṃ varma bhāratī hāramuttamam
hariḥ sudarśanaṃ cakraṃ tatpatnyavyāhatāṃ śriyam
- 17
दशचन्द्रमसिं रुद्रः शतचन्द्रं तथाम्बिका
सोमो ऽमृतमयानश्वांस्त्वष्टा रूपाश्रयं रथम्
daśacandramasiṃ rudraḥ śatacandraṃ tathāmbikā
somo 'mṛtamayānaśvāṃstvaṣṭā rūpāśrayaṃ ratham
- 18
अग्निराजगवं चापं सूर्यो रश्मिमयानिषून्
भूः पादुके योगमय्यौ द्यौः पुष्पावलिमन्वहम्
agnirājagavaṃ cāpaṃ sūryo raśmimayāniṣūn
bhūḥ pāduke yogamayyau dyauḥ puṣpāvalimanvaham
- 19
नाट्यं सुगीतं वादित्रमन्तर्धानं च खेचराः
ऋषयश्चाशिषः सत्याः समुद्रः शङ्खमात्मजम्
nāṭyaṃ sugītaṃ vāditramantardhānaṃ ca khecarāḥ
ṛṣayaścāśiṣaḥ satyāḥ samudraḥ śaṅkhamātmajam
- 20
सिन्धवः पर्वता नद्यो रथवीथीर्महात्मनः
सूतो ऽथ मागधो वन्दी तं स्तोतुमुपतस्थिरे
sindhavaḥ parvatā nadyo rathavīthīrmahātmanaḥ
sūto 'tha māgadho vandī taṃ stotumupatasthire
- 21
स्तावकांस्तानभिप्रेत्य पृथुर्वैन्यः प्रतापवान्
मेघनिर्ह्रादया वाचा प्रहसन्निदमब्रवीत्
stāvakāṃstānabhipretya pṛthurvainyaḥ pratāpavān
meghanirhrādayā vācā prahasannidamabravīt
- 22
पृथुरुवाच
भोः सूत हे मागध सौम्य वन्दिन्लोके ऽधुनास्पष्टगुणस्य मे स्यात्
किमाश्रयो मे स्तव एष योज्यतां मा मय्यभूवन्वितथा गिरो वः
pṛthuruvāca
bhoḥ sūta he māgadha saumya vandinloke 'dhunāspaṣṭaguṇasya me syāt
kimāśrayo me stava eṣa yojyatāṃ mā mayyabhūvanvitathā giro vaḥ
- 23
तस्मात्परोक्षे ऽस्मदुपश्रुतान्यलं करिष्यथ स्तोत्रमपीच्यवाचः
सत्युत्तमश्लोकगुणानुवादे जुगुप्सितं न स्तवयन्ति सभ्याः
tasmātparokṣe 'smadupaśrutānyalaṃ kariṣyatha stotramapīcyavācaḥ
satyuttamaślokaguṇānuvāde jugupsitaṃ na stavayanti sabhyāḥ
- 24
महद्गुणानात्मनि कर्तुमीशः कः स्तावकैः स्तावयते ऽसतो ऽपि
ते ऽस्याभविष्यन्निति विप्रलब्धो जनावहासं कुमतिर्न वेद
mahadguṇānātmani kartumīśaḥ kaḥ stāvakaiḥ stāvayate 'sato 'pi
te 'syābhaviṣyanniti vipralabdho janāvahāsaṃ kumatirna veda
- 25
प्रभवो ह्यात्मनः स्तोत्रं जुगुप्सन्त्यपि विश्रुताः
ह्रीमन्तः परमोदाराः पौरुषं वा विगर्हितम्
prabhavo hyātmanaḥ stotraṃ jugupsantyapi viśrutāḥ
hrīmantaḥ paramodārāḥ pauruṣaṃ vā vigarhitam
- 26
वयं त्वविदिता लोके सूताद्यापि वरीमभिः
कर्मभिः कथमात्मानं गापयिष्याम बालवत्
vayaṃ tvaviditā loke sūtādyāpi varīmabhiḥ
karmabhiḥ kathamātmānaṃ gāpayiṣyāma bālavat

