15 shlokas
- 1
वैश्वदेवं शंसति
vaiśvadevaṃ śaṃsati
- 2
यथा वै प्रजा एवं वैश्वदेवं तद्यथान्तरं जनता एवं सूक्तानि यथारण्यान्य् एवं धाय्यास्तद् उभयतो धाय्याम्पर्याह्वयते तस्मात्तान्य् अरण्यानि सन्त्य् अनरण्यानि मृगैश्च वयोभिश्चेति ह स्माह
yathā vai prajā evaṃ vaiśvadevaṃ tadyathāntaraṃ janatā evaṃ sūktāni yathāraṇyāny evaṃ dhāyyāstad ubhayato dhāyyāmparyāhvayate tasmāttāny araṇyāni santy anaraṇyāni mṛgaiśca vayobhiśceti ha smāha
- 3
यथा वै पुरुष एवं वैश्वदेवं तस्य यथावन्तरम् अङ्गान्य् एवं सूक्तानि यथा पर्वाण्य् एवं धाय्यास्तद् उभयतो धाय्याम्पर्याह्वयते तस्मात्पुरुषस्य पर्वाणि शिथिराणि सन्ति दृᄆहानि ब्रह्मणा हि तानि धृतानि
yathā vai puruṣa evaṃ vaiśvadevaṃ tasya yathāvantaram aṅgāny evaṃ sūktāni yathā parvāṇy evaṃ dhāyyāstad ubhayato dhāyyāmparyāhvayate tasmātpuruṣasya parvāṇi śithirāṇi santi dṛᄆhāni brahmaṇā hi tāni dhṛtāni
- 4
मूलं वा एतद्यज्ञस्य यद्धाय्याश्च याज्याश्च तद्यद् अन्या अन्या धाय्याश्च याज्याश्च कुर्युर् उन्मूलम् एव तद्यज्ञं कुर्युस्तस्मात्ताः समान्य एव स्युः
mūlaṃ vā etadyajñasya yaddhāyyāśca yājyāśca tadyad anyā anyā dhāyyāśca yājyāśca kuryur unmūlam eva tadyajñaṃ kuryustasmāttāḥ samānya eva syuḥ
- 5
पाञ्चजन्यं वा एतद् उक्थं यद्वैश्वदेवं सर्वेषां वा एतत्पञ्चजनानाम् उक्थम्देवमनुष्याणां गन्धर्वाप्सरसां सर्पाणां च पितॄणां चैतेषां वा एतत्पञ्चजनानाम् उक्थम्
pāñcajanyaṃ vā etad ukthaṃ yadvaiśvadevaṃ sarveṣāṃ vā etatpañcajanānām ukthamdevamanuṣyāṇāṃ gandharvāpsarasāṃ sarpāṇāṃ ca pitṝṇāṃ caiteṣāṃ vā etatpañcajanānām uktham
- 6
सर्व एनम्पञ्चजना विदुर् ऐनम्पञ्चिन्यै जनतायै हविनो गच्छन्ति य एवं वेद
sarva enampañcajanā vidur ainampañcinyai janatāyai havino gacchanti ya evaṃ veda
- 7
सर्वदेवत्यो वा एष होता यो वैश्वदेवं शंसति सर्वा दिशो ध्यायेच्छंसिष्यन्सर्वास्व् एव तद्दिक्षु रसं दधाति
sarvadevatyo vā eṣa hotā yo vaiśvadevaṃ śaṃsati sarvā diśo dhyāyecchaṃsiṣyansarvāsv eva taddikṣu rasaṃ dadhāti
- 8
यस्याम् अस्य दिशि द्वेष्यः स्यान्न तां ध्यायेद् अनुहायैवास्य तद्वीर्यम् आदत्ते
yasyām asya diśi dveṣyaḥ syānna tāṃ dhyāyed anuhāyaivāsya tadvīryam ādatte
- 9
अदितिर्द्यौर् अदितिर् अन्तरिक्षम् इत्य् उत्तमया परिदधातीयं वा अदितिर् इयं द्यौर् इयं अन्तरिक्षम्
aditirdyaur aditir antarikṣam ity uttamayā paridadhātīyaṃ vā aditir iyaṃ dyaur iyaṃ antarikṣam
- 10
अदितिर्माता स पिता स पुत्र इतीयं वै मातेयम्पितेयम्पुत्रः
aditirmātā sa pitā sa putra itīyaṃ vai māteyampiteyamputraḥ
- 11
विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना इत्य् अस्यां वै विश्वे देवा अस्याम्पञ्चजनाः
viśve devā aditiḥ pañca janā ity asyāṃ vai viśve devā asyāmpañcajanāḥ
- 12
अदितिर्जातम् अदितिर्जनित्वम् इतीयं वै जातम् इयं जनित्वम्
aditirjātam aditirjanitvam itīyaṃ vai jātam iyaṃ janitvam
- 13
द्विः पच्छः परिदधाति चतुष्पादा वै पशवः पशूनाम् अवरुद्ध्यै सकृद् अर्धर्चशः प्रतिष्ठाया एव द्विप्रतिष्ठो वै पुरुषश्चतुष्पादाः पशवो यजमानम् एव तद्द्विप्रतिष्ठं चतुष्पात्सु पशुषु प्रतिष्ठापयति
dviḥ pacchaḥ paridadhāti catuṣpādā vai paśavaḥ paśūnām avaruddhyai sakṛd ardharcaśaḥ pratiṣṭhāyā eva dvipratiṣṭho vai puruṣaścatuṣpādāḥ paśavo yajamānam eva taddvipratiṣṭhaṃ catuṣpātsu paśuṣu pratiṣṭhāpayati
- 14
सदैव पञ्चजनीयया परिदध्यात्तद् उपस्पृशन्भूमिम्परिदध्यात्तद्यस्याम् एव यज्ञं संभरति तस्याम् एवैनं तद् अन्ततः प्रतिष्ठापयति
sadaiva pañcajanīyayā paridadhyāttad upaspṛśanbhūmimparidadhyāttadyasyām eva yajñaṃ saṃbharati tasyām evainaṃ tad antataḥ pratiṣṭhāpayati
- 15
विश्वे देवाः शृणुतेमं हवम्म इति वैश्वदेवम् उक्थं शस्त्वा वैश्वदेव्या यजति यथाभागं तद्देवताः प्रीणाति
viśve devāḥ śṛṇutemaṃ havamma iti vaiśvadevam ukthaṃ śastvā vaiśvadevyā yajati yathābhāgaṃ taddevatāḥ prīṇāti

