33 shlokas
- 1
सनत्कुमार उवाच
ते दृष्ट्वा देवदेवेशं सर्वे सब्रह्मकाः सुराः
अस्तुवन्वाग्भिरिष्टाभिः प्रणम्य वृषवाहनम्
sanatkumāra uvāca
te dṛṣṭvā devadeveśaṃ sarve sabrahmakāḥ surāḥ
astuvanvāgbhiriṣṭābhiḥ praṇamya vṛṣavāhanam
- 2
पितामह उवाच
नमः शिवाय सोमाय भक्तानां भयहारिणे
नमः शूलाग्रहस्ताय कमण्डलुधराय च
pitāmaha uvāca
namaḥ śivāya somāya bhaktānāṃ bhayahāriṇe
namaḥ śūlāgrahastāya kamaṇḍaludharāya ca
- 3
दण्डिने नीलकण्ठाय करालदशनाय च
त्रेताग्निदीप्तनेत्राय त्रिनेत्राय हराय च
daṇḍine nīlakaṇṭhāya karāladaśanāya ca
tretāgnidīptanetrāya trinetrāya harāya ca
- 4
नमः पिनाकिने चैव नमो ऽस्त्वशनिधारिणे
व्यालयज्ञोपवीताय कुण्डलाभरणाय च
namaḥ pinākine caiva namo 'stvaśanidhāriṇe
vyālayajñopavītāya kuṇḍalābharaṇāya ca
- 5
नमश्चक्रधरायैव व्याघ्रचर्मधराय च
कृष्णाजिनोत्तरीयाय सर्पमेखलिने तथा
namaścakradharāyaiva vyāghracarmadharāya ca
kṛṣṇājinottarīyāya sarpamekhaline tathā
- 6
वरदात्रे च रुद्राय सरस्वतीसृजे तथा
सोमसूर्यर्क्षमालाय अक्षसूत्रकराय च
varadātre ca rudrāya sarasvatīsṛje tathā
somasūryarkṣamālāya akṣasūtrakarāya ca
- 7
ज्वालामालासहस्राय ऊर्ध्वलिङ्गाय वै नमः
नमः पर्वतवासाय शिरोहर्त्रे च मे पुरा
jvālāmālāsahasrāya ūrdhvaliṅgāya vai namaḥ
namaḥ parvatavāsāya śirohartre ca me purā
- 8
हालाहलविनाशाय कपालवरधारिणे
विमानवरवाहाय जनकाय ममैव च
वरदाय वरिष्ठाय श्मशानरतये नमः
hālāhalavināśāya kapālavaradhāriṇe
vimānavaravāhāya janakāya mamaiva ca
varadāya variṣṭhāya śmaśānarataye namaḥ
- 9
नमो नरस्य कर्त्रे च स्थितिकर्त्रे नमः सदा
उत्पत्तिप्रलयानां च कर्त्रे सर्वसहाय च
namo narasya kartre ca sthitikartre namaḥ sadā
utpattipralayānāṃ ca kartre sarvasahāya ca
- 10
ऋषिदैवतनाथाय सर्वभूताधिपाय च
शिवः सौम्यश्च देवेश भव नो भक्तवत्सल
ṛṣidaivatanāthāya sarvabhūtādhipāya ca
śivaḥ saumyaśca deveśa bhava no bhaktavatsala
- 11
सनत्कुमार उवाच
ब्रह्मण्यथैवं स्तुवति देवदेवः स लोकपः
उवाच तुष्टस्तान्देवानृषींश्च तपसैधितान्
sanatkumāra uvāca
brahmaṇyathaivaṃ stuvati devadevaḥ sa lokapaḥ
uvāca tuṣṭastāndevānṛṣīṃśca tapasaidhitān
- 12
तुष्टो ऽस्म्यनेन वः सम्यक्तपसा ऋषिदेवताः
वरं ब्रूत प्रदास्यामि सुनिश्चिन्त्य स उच्यताम्
tuṣṭo 'smyanena vaḥ samyaktapasā ṛṣidevatāḥ
varaṃ brūta pradāsyāmi suniścintya sa ucyatām
- 13
सनत्कुमार उवाच
अथ सर्वानभिप्रेक्ष्य संतुष्टांस्तपसैधितान्
दर्शनेनैव विप्रेन्द्र ब्रह्मा वचनमब्रवीत्
sanatkumāra uvāca
atha sarvānabhiprekṣya saṃtuṣṭāṃstapasaidhitān
darśanenaiva viprendra brahmā vacanamabravīt
- 14
ब्रह्मोवाच
यदि तुष्टो ऽसि देवेश यदि देयो वरश्च नः
तस्माच्छिवश्च सौम्यश्च दृश्यश्चैव भवस्व नः
brahmovāca
yadi tuṣṭo 'si deveśa yadi deyo varaśca naḥ
tasmācchivaśca saumyaśca dṛśyaścaiva bhavasva naḥ
- 15
सुखसंव्यवहार्यश्च नित्यं तुष्टमनास्तथा
सर्वकार्येषु च सदा हितः पथ्यश्च शंकरः
sukhasaṃvyavahāryaśca nityaṃ tuṣṭamanāstathā
sarvakāryeṣu ca sadā hitaḥ pathyaśca śaṃkaraḥ
- 16
सह देव्या ससूनुश्च सह देवगणैरपि
एष नो दीयतां देव वरो वरसहस्रद
saha devyā sasūnuśca saha devagaṇairapi
eṣa no dīyatāṃ deva varo varasahasrada
- 17
सनत्कुमार उवाच
एवमुक्तः स भगवान्ब्रह्मणा देवसत्तमः
स्वकं तेजो महद्दिव्यं व्यसृजत्सर्वयोगवित्
sanatkumāra uvāca
evamuktaḥ sa bhagavānbrahmaṇā devasattamaḥ
svakaṃ tejo mahaddivyaṃ vyasṛjatsarvayogavit
- 18
अर्धेन तेजसः स्वस्य मुखादुल्कां ससर्ज ह
तामाह भव नारीति भगवान्विश्वरूपधृक्
ardhena tejasaḥ svasya mukhādulkāṃ sasarja ha
tāmāha bhava nārīti bhagavānviśvarūpadhṛk
- 19
साकाशं द्यां च भूमिं च महिम्ना व्याप्य विष्ठिता
उपतस्थे च देवेशं दीप्यमाना यथा तडित्
sākāśaṃ dyāṃ ca bhūmiṃ ca mahimnā vyāpya viṣṭhitā
upatasthe ca deveśaṃ dīpyamānā yathā taḍit
- 20
तामाह प्रहसन्देवो देवीं कमललोचनाम्
ब्रह्माणं देवि वरदमाराधय शुचिस्मिते
tāmāha prahasandevo devīṃ kamalalocanām
brahmāṇaṃ devi varadamārādhaya śucismite
- 21
सा तथेति प्रतिज्ञाय तपस्तप्तुं प्रचक्रमे
रुद्रश्च तानृषीनाह शृणुध्वं मम तोषणे
फलं फलवतां श्रेष्ठा यद्ब्रवीमि तपोधनाः
sā tatheti pratijñāya tapastaptuṃ pracakrame
rudraśca tānṛṣīnāha śṛṇudhvaṃ mama toṣaṇe
phalaṃ phalavatāṃ śreṣṭhā yadbravīmi tapodhanāḥ
- 22
अमरा जरया त्यक्ता अरोगा जन्मवर्जिताः
मद्भक्तास्तपसा युक्ता इहैव च निवत्स्यथ
amarā jarayā tyaktā arogā janmavarjitāḥ
madbhaktāstapasā yuktā ihaiva ca nivatsyatha
- 23
अयं चैवाश्रमः श्रेष्ठः स्वर्णशृङ्गो ऽचलोत्तमः
पुण्यं पवित्रं स्थानं वै भविष्यति न संशयः
ayaṃ caivāśramaḥ śreṣṭhaḥ svarṇaśṛṅgo 'calottamaḥ
puṇyaṃ pavitraṃ sthānaṃ vai bhaviṣyati na saṃśayaḥ
- 24
मैनाके पर्वते श्रेष्ठे स्वर्णो ऽहमभवं यतः
स्वर्णाक्षीं चासृजं देवीं स्वर्णाक्षं तेन तत्स्मृतम्
maināke parvate śreṣṭhe svarṇo 'hamabhavaṃ yataḥ
svarṇākṣīṃ cāsṛjaṃ devīṃ svarṇākṣaṃ tena tatsmṛtam
- 25
स्वर्णाक्षे ऋषयो यूयं षट्कुलीयास्तपोधनाः
निवत्स्यथ मयाज्ञप्ताः स्वर्णाक्षं वै ततश्च ह
समन्ताद्योजनं क्षेत्रं पवित्रं तन्न संशयः
svarṇākṣe ṛṣayo yūyaṃ ṣaṭkulīyāstapodhanāḥ
nivatsyatha mayājñaptāḥ svarṇākṣaṃ vai tataśca ha
samantādyojanaṃ kṣetraṃ pavitraṃ tanna saṃśayaḥ
- 26
देवगन्धर्वचरितम् अप्सरोगणसेवितम्
सिंहेभशरभाकीर्णं शार्दूलर्क्षमृगाकुलम्
अनेकविहगाकीर्णं लतावृक्षक्षुपाकुलम्
devagandharvacaritam apsarogaṇasevitam
siṃhebhaśarabhākīrṇaṃ śārdūlarkṣamṛgākulam
anekavihagākīrṇaṃ latāvṛkṣakṣupākulam
- 27
ब्रह्मचारी नियमवाञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः
उपोष्य त्रिगुणां रात्रिं चरुं कृत्वा निवेद्य च
यत्र तत्र मृतः सो ऽपि ब्रह्मलोके निवत्स्यति
brahmacārī niyamavāñjitakrodho jitendriyaḥ
upoṣya triguṇāṃ rātriṃ caruṃ kṛtvā nivedya ca
yatra tatra mṛtaḥ so 'pi brahmaloke nivatsyati
- 28
यो ऽप्येवमेव कामात्मा पश्येत्तत्र वृषध्वजम्
गोसहस्रफलं सो ऽपि मत्प्रसादादवाप्स्यति
नियमेन मृतश्चात्र मया सह चरिष्यति
yo 'pyevameva kāmātmā paśyettatra vṛṣadhvajam
gosahasraphalaṃ so 'pi matprasādādavāpsyati
niyamena mṛtaścātra mayā saha cariṣyati
- 29
यावत्स्थास्यन्ति लोकाश्च मैनाकश्चाप्ययं गिरिः
तावत्सह मया देवा मत्प्रसादाच्चरिष्यथ
yāvatsthāsyanti lokāśca mainākaścāpyayaṃ giriḥ
tāvatsaha mayā devā matprasādāccariṣyatha
- 30
एवं स तानृषीनुक्त्वा दृष्ट्वा सौम्येन चक्षुषा
पश्यतामेव सर्वेषां तत्रैवान्तरधीयत
evaṃ sa tānṛṣīnuktvā dṛṣṭvā saumyena cakṣuṣā
paśyatāmeva sarveṣāṃ tatraivāntaradhīyata

