34 shlokas
- 1
सनत्कुमार उवाच
ततस्तु देवदेवेशो भक्त्या परमया युतम्
अश्रुपूर्णेक्षणं दीनं पादयोः शिरसा नतम्
sanatkumāra uvāca
tatastu devadeveśo bhaktyā paramayā yutam
aśrupūrṇekṣaṇaṃ dīnaṃ pādayoḥ śirasā natam
- 2
कराभ्यां सुसुखाभ्यां तु संगृह्य परमार्तिहा
उत्थाप्य नयने सोमः अश्रुपूर्णे ममार्ज ह
karābhyāṃ susukhābhyāṃ tu saṃgṛhya paramārtihā
utthāpya nayane somaḥ aśrupūrṇe mamārja ha
- 3
उवाच चैनं तुष्टात्मा वचसाप्याययन्निव
निरीक्ष्य गणपान्सर्वान्देव्या सह तदा प्रभुः
uvāca cainaṃ tuṣṭātmā vacasāpyāyayanniva
nirīkṣya gaṇapānsarvāndevyā saha tadā prabhuḥ
- 4
देव उवाच
जाने भक्तिं तव मयि जाने चार्तिं तवानघ
तस्य सर्वस्य शैलादे उदर्कं संनिशामय
deva uvāca
jāne bhaktiṃ tava mayi jāne cārtiṃ tavānagha
tasya sarvasya śailāde udarkaṃ saṃniśāmaya
- 5
अमरो जरया त्यक्तो नित्यं दुःखविवर्जितः
अक्षयश्चाव्ययश्चैव सपिता ससुहृज्जनः
amaro jarayā tyakto nityaṃ duḥkhavivarjitaḥ
akṣayaścāvyayaścaiva sapitā sasuhṛjjanaḥ
- 6
ममेष्टो गणपश्चैव मद्वीर्यो मत्पराक्रमः
इष्टो मम सदा चैव मम पार्श्वगतः सदा
मद्रूपश्चैव भविता महायोगबलान्वितः
mameṣṭo gaṇapaścaiva madvīryo matparākramaḥ
iṣṭo mama sadā caiva mama pārśvagataḥ sadā
madrūpaścaiva bhavitā mahāyogabalānvitaḥ
- 7
ऋद्धिमच्चैव ते द्वीपं क्षीरोदममृताकरम्
संवासं सम्प्रयच्छामि तत्र रंस्यसि सर्वदा
ṛddhimaccaiva te dvīpaṃ kṣīrodamamṛtākaram
saṃvāsaṃ samprayacchāmi tatra raṃsyasi sarvadā
- 8
कुशेशयमयीं मालामवमुच्यात्मनस्ततः
आबबन्ध महातेजा नन्दिने दिव्यरूपिणीम्
kuśeśayamayīṃ mālāmavamucyātmanastataḥ
ābabandha mahātejā nandine divyarūpiṇīm
- 9
स तया मालया नन्दी बभौ कण्ठावसक्तया
त्र्यक्षो दशभुजः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः
sa tayā mālayā nandī babhau kaṇṭhāvasaktayā
tryakṣo daśabhujaḥ śrīmāndvitīya iva śaṃkaraḥ
- 10
ततस्तं वै समादाय हस्तेन भगवान्हरः
उवाच ब्रूहि किं ते ऽद्य ददानि वरमुत्तमम्
tatastaṃ vai samādāya hastena bhagavānharaḥ
uvāca brūhi kiṃ te 'dya dadāni varamuttamam
- 11
आश्रमश्चायमत्यर्थं तपसा तव भावितः
जप्येश्वर इति ख्यातो मम गुह्यो भविष्यति
āśramaścāyamatyarthaṃ tapasā tava bhāvitaḥ
japyeśvara iti khyāto mama guhyo bhaviṣyati
- 12
समन्ताद्योजनं क्षेत्रं दिव्यं देवगणैर्वृतम्
सिद्धचारणसंकीर्णमप्सरोगणसेवितम्
सिद्धिक्षेत्रं परं गुह्यं भविष्यति न संशयः
samantādyojanaṃ kṣetraṃ divyaṃ devagaṇairvṛtam
siddhacāraṇasaṃkīrṇamapsarogaṇasevitam
siddhikṣetraṃ paraṃ guhyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
- 13
कर्मणा मनसा वाचा यत्किंचित्कुरुते नरः
शुभं वाप्यशुभं वात्र सर्वं भवितृ तच्छुभम्
karmaṇā manasā vācā yatkiṃcitkurute naraḥ
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vātra sarvaṃ bhavitṛ tacchubham
- 14
जाप्यं मानसं तुल्यं वै रुद्राणां तद्भविष्यति
यत्र तत्र मृता मर्त्या यास्यन्ति तव लोकताम्
jāpyaṃ mānasaṃ tulyaṃ vai rudrāṇāṃ tadbhaviṣyati
yatra tatra mṛtā martyā yāsyanti tava lokatām
- 15
ततो जटास्रुतं वारि गृहीत्वा हारनिर्मलम्
उक्त्वा नदी भवस्वेति विससर्ज महातपाः
tato jaṭāsrutaṃ vāri gṛhītvā hāranirmalam
uktvā nadī bhavasveti visasarja mahātapāḥ
- 16
सा ततो दिव्यतोया च पुण्या मणिजला शुभा
हंसकारण्डवाकीर्णा चक्रवाकोपशोभिता
पद्मोत्पलवनोपेता प्रावर्तत महानदी
sā tato divyatoyā ca puṇyā maṇijalā śubhā
haṃsakāraṇḍavākīrṇā cakravākopaśobhitā
padmotpalavanopetā prāvartata mahānadī
- 17
स्त्रीरूपधारिणी चैव प्राञ्जलिः शिरसा नता
पद्मोत्पलदलाभाक्षी महादेवमुपस्थिता
strīrūpadhāriṇī caiva prāñjaliḥ śirasā natā
padmotpaladalābhākṣī mahādevamupasthitā
- 18
तामुवाच ततो देवो नदीं स्वयमुपस्थिताम्
यस्माज्जटोदकाद्देवि प्रवृत्ता त्वं शुभानने
तस्माज्जटोदा नाम्ना त्वं भविष्यसि सरिद्वरा
tāmuvāca tato devo nadīṃ svayamupasthitām
yasmājjaṭodakāddevi pravṛttā tvaṃ śubhānane
tasmājjaṭodā nāmnā tvaṃ bhaviṣyasi saridvarā
- 19
त्वयि स्नानं तु यः कुर्याच्छुचिः प्रयतमानसः
सो ऽश्वमेधफलं प्राप्य रुद्रलोके महीयते
tvayi snānaṃ tu yaḥ kuryācchuciḥ prayatamānasaḥ
so 'śvamedhaphalaṃ prāpya rudraloke mahīyate
- 20
सनत्कुमार उवाच
ततो देव्या महादेवो नन्दीश्वरम् अतिप्रभम्
पुत्रस्ते ऽयमिति प्रोच्य पादयोस्तं व्यनामयत्
sanatkumāra uvāca
tato devyā mahādevo nandīśvaram atiprabham
putraste 'yamiti procya pādayostaṃ vyanāmayat
- 21
सा तमाघ्राय शिरसि पाणिभ्यां परिमार्जती
पुत्रप्रेम्णाभ्यषिञ्चत्तं स्रोतोभिः स्तनजैस्त्रिभिः
पयसा शङ्खगौरेण देवी देवं निरीक्षती
sā tamāghrāya śirasi pāṇibhyāṃ parimārjatī
putrapremṇābhyaṣiñcattaṃ srotobhiḥ stanajaistribhiḥ
payasā śaṅkhagaureṇa devī devaṃ nirīkṣatī
- 22
तानि स्रोतांसि त्रीण्यस्याः स्रुतान्योघवती नदी
नदीं त्रिस्रोतसीं पुण्यां ततस्तामवदद्धरः
tāni srotāṃsi trīṇyasyāḥ srutānyoghavatī nadī
nadīṃ trisrotasīṃ puṇyāṃ tatastāmavadaddharaḥ
- 23
त्रिस्रोतसं नदीं दृष्ट्वा वृषः परमहर्षितः
ननर्द नादात्तस्माच्च सरिदन्या ततो ऽभवत्
trisrotasaṃ nadīṃ dṛṣṭvā vṛṣaḥ paramaharṣitaḥ
nanarda nādāttasmācca saridanyā tato 'bhavat
- 24
यस्माद्वृषभनादेन प्रवृत्ता सा महानदी
तस्माड्ढित्किरिकां तां वै उवाच वृषभध्वजः
yasmādvṛṣabhanādena pravṛttā sā mahānadī
tasmāḍḍhitkirikāṃ tāṃ vai uvāca vṛṣabhadhvajaḥ
- 25
जाम्बूनदमयं चित्रं स्वं देवः परमाद्भुतम्
मुकुटं चाबबन्धास्मै कुण्डले चामृतोद्भवे
jāmbūnadamayaṃ citraṃ svaṃ devaḥ paramādbhutam
mukuṭaṃ cābabandhāsmai kuṇḍale cāmṛtodbhave
- 26
तं तथाभ्यर्चितं व्योम्नि दृष्ट्वा मेघः प्रभाकरः
देवोपवाह्यः सिषिचे सनादः सतडिद्गुणः
taṃ tathābhyarcitaṃ vyomni dṛṣṭvā meghaḥ prabhākaraḥ
devopavāhyaḥ siṣice sanādaḥ sataḍidguṇaḥ
- 27
तस्याभिषिक्तस्य तदा प्रवृत्ते स्रोतसी भृशम्
यस्मात्सुवर्णान्निःसृत्य नद्येका सम्प्रवर्तत
स्वर्णोदकेति नाम्ना तां महादेवो ऽभ्यभाषत
tasyābhiṣiktasya tadā pravṛtte srotasī bhṛśam
yasmātsuvarṇānniḥsṛtya nadyekā sampravartata
svarṇodaketi nāmnā tāṃ mahādevo 'bhyabhāṣata
- 28
जाम्बूनदमयाद्यस्माद्द्वितीया मुकुटाच्छुभात्
प्रावर्तत नदी पुण्या ऊचुर्जम्बूनदीति ताम्
jāmbūnadamayādyasmāddvitīyā mukuṭācchubhāt
prāvartata nadī puṇyā ūcurjambūnadīti tām
- 29
एतत्पञ्चनदं नाम जप्येश्वरसमीपगम्
व्याख्यातं फलमेतासां जटोदायां महात्मना
etatpañcanadaṃ nāma japyeśvarasamīpagam
vyākhyātaṃ phalametāsāṃ jaṭodāyāṃ mahātmanā
- 30
तच्च पञ्चनदं दिव्यं देवं जप्येश्वरं च तम्
त्रिरात्रोपोषितो गत्वा स्नात्वाभ्यर्च्य च शूलिनम्
tacca pañcanadaṃ divyaṃ devaṃ japyeśvaraṃ ca tam
trirātropoṣito gatvā snātvābhyarcya ca śūlinam

