38 shlokas
- 1
वायुरुवाच
ब्रह्मलोकं समासाद्य भगवान्सर्वलोकपः
भैक्ष्यं भैक्ष्यमिति प्रोच्य द्वारे समवातिष्ठत
vāyuruvāca
brahmalokaṃ samāsādya bhagavānsarvalokapaḥ
bhaikṣyaṃ bhaikṣyamiti procya dvāre samavātiṣṭhata
- 2
तं दृष्ट्वा विकृतं ब्रह्मा कपालकरभूषणम्
ज्ञात्वा योगेन महता तुष्टाव भुवनेश्वरम्
taṃ dṛṣṭvā vikṛtaṃ brahmā kapālakarabhūṣaṇam
jñātvā yogena mahatā tuṣṭāva bhuvaneśvaram
- 3
तस्य तुष्टस्तदा देवो वरदो ऽस्मीत्यभाषत
वृणीष्व वरमव्यग्रो यस्ते मनसि वर्तते
tasya tuṣṭastadā devo varado 'smītyabhāṣata
vṛṇīṣva varamavyagro yaste manasi vartate
- 4
ब्रह्मोवाच
इच्छामि देवदेवेश त्वया चिह्नमिदं कृतम्
येन चिह्नेन लोको ऽयं चिह्नितः स्याज्जगत्पते
brahmovāca
icchāmi devadeveśa tvayā cihnamidaṃ kṛtam
yena cihnena loko 'yaṃ cihnitaḥ syājjagatpate
- 5
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवान्वदतां वरः
सर्वश्रुतिमयं ब्रह्म ॐ इति व्याजहार ह
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhagavānvadatāṃ varaḥ
sarvaśrutimayaṃ brahma oṃ iti vyājahāra ha
- 6
शम्भोर्व्याहारमात्रेण वागियं दिव्यरूपिणी
निःसृता वदनाद्देवी प्रह्वा समवातिष्ठत
śambhorvyāhāramātreṇa vāgiyaṃ divyarūpiṇī
niḥsṛtā vadanāddevī prahvā samavātiṣṭhata
- 7
तामुवाच तदा देवो वाचा संजीवयन्निव
यस्मात्त्वमक्षरो भूत्वा मम वाचो विनिःसृता
सर्वविद्याधिदेवी त्वं तस्माद्देवि भविष्यसि
tāmuvāca tadā devo vācā saṃjīvayanniva
yasmāttvamakṣaro bhūtvā mama vāco viniḥsṛtā
sarvavidyādhidevī tvaṃ tasmāddevi bhaviṣyasi
- 8
यस्माद्ब्रह्मसरश्चेदं मुखं मम समाश्रिता
तस्मात्सरस्वतीत्येव लोके ख्यातिं गमिष्यसि
yasmādbrahmasaraścedaṃ mukhaṃ mama samāśritā
tasmātsarasvatītyeva loke khyātiṃ gamiṣyasi
- 9
इमं लोकं वराम्भोभिः पावयित्वा च सुप्रभे
सर्वांल्लोकांस्तारयित्री पुनस्त्वं नात्र संशयः
imaṃ lokaṃ varāmbhobhiḥ pāvayitvā ca suprabhe
sarvāṃllokāṃstārayitrī punastvaṃ nātra saṃśayaḥ
- 10
यज्ञभागं च देवास्ते दास्यन्ति सपितामहाः
पुण्या च सर्वसरितां भविष्यसि न संशयः
yajñabhāgaṃ ca devāste dāsyanti sapitāmahāḥ
puṇyā ca sarvasaritāṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
- 11
ततः सा समनुज्ञाता शंकरेण विभाविनी
चक्रे ब्रह्मसरः पुण्यं ब्रह्मलोके ऽतिपावनम्
tataḥ sā samanujñātā śaṃkareṇa vibhāvinī
cakre brahmasaraḥ puṇyaṃ brahmaloke 'tipāvanam
- 12
तोयामृतसुसम्पूर्णं स्वर्णपद्मोपशोभितम्
नानापक्षिगणाकीर्णं मीनसंक्षोभितोदकम्
ततो विनिःसृता भूयः सेमं लोकमपावयत्
toyāmṛtasusampūrṇaṃ svarṇapadmopaśobhitam
nānāpakṣigaṇākīrṇaṃ mīnasaṃkṣobhitodakam
tato viniḥsṛtā bhūyaḥ semaṃ lokamapāvayat
- 13
तं गृहीत्वा महादेवः कपालम् अमितौजसम्
इमं लोकमनुप्राप्य देशे श्रेष्ठे ऽवातिष्ठत
taṃ gṛhītvā mahādevaḥ kapālam amitaujasam
imaṃ lokamanuprāpya deśe śreṣṭhe 'vātiṣṭhata
- 14
तत्र तच्च महद्दिव्यं कपालं देवताधिपः
स्थापयामास दीप्तार्चिर्गणानामग्रतः प्रभुः
tatra tacca mahaddivyaṃ kapālaṃ devatādhipaḥ
sthāpayāmāsa dīptārcirgaṇānāmagrataḥ prabhuḥ
- 15
तत्स्थापितमथो दृष्ट्वा गणाः सर्वे महात्मनः
अनदन्सुमहानादं नादयन्तो दिशो दश
क्षुब्धार्णवाशनिप्रख्यं नभो येन व्यशीर्यत
tatsthāpitamatho dṛṣṭvā gaṇāḥ sarve mahātmanaḥ
anadansumahānādaṃ nādayanto diśo daśa
kṣubdhārṇavāśaniprakhyaṃ nabho yena vyaśīryata
- 16
तेन शब्देन घोरेण असुरो देवकण्टकः
हालाहल इति ख्यातस्तं देशं सो ऽभ्यगच्छत
tena śabdena ghoreṇa asuro devakaṇṭakaḥ
hālāhala iti khyātastaṃ deśaṃ so 'bhyagacchata
- 17
अमृष्यमाणः क्रोधान्धो दुरात्मा यज्ञनाशकः
ब्रह्मदत्तवरश्चैव अवध्यः सर्वजन्तुभिः
महिषश्छन्नरूपाणामसुराणां शतैर्वृतः
amṛṣyamāṇaḥ krodhāndho durātmā yajñanāśakaḥ
brahmadattavaraścaiva avadhyaḥ sarvajantubhiḥ
mahiṣaśchannarūpāṇāmasurāṇāṃ śatairvṛtaḥ
- 18
तमापतन्तं सक्रोधं महिषं देवकण्टकम्
सम्प्रेक्ष्याह गणाध्यक्षो गणान्सर्वान्पिनाकिनः
tamāpatantaṃ sakrodhaṃ mahiṣaṃ devakaṇṭakam
samprekṣyāha gaṇādhyakṣo gaṇānsarvānpinākinaḥ
- 19
दैत्यो ऽयं गणपा दुष्टस्त्रैलोक्यसुरकण्टकः
आयाति त्वरितो यूयं तस्मादेनं निहन्यथ
daityo 'yaṃ gaṇapā duṣṭastrailokyasurakaṇṭakaḥ
āyāti tvarito yūyaṃ tasmādenaṃ nihanyatha
- 20
ततस्ते गणपाः सर्वे समायान्तं सुरद्विषम्
भित्त्वा शूलेन संक्रुद्धा विगतासुं च चक्रिरे
tataste gaṇapāḥ sarve samāyāntaṃ suradviṣam
bhittvā śūlena saṃkruddhā vigatāsuṃ ca cakrire
- 21
हते तस्मिंस्तदा देवो दिशः सर्वा अवैक्षत
ताभ्यः पिशाचा वृत्तास्याः पिशाच्यश्च महाबलाः
अभ्यगच्छन्त देवेशं ताभ्यस्तं विनिवेदयत्
hate tasmiṃstadā devo diśaḥ sarvā avaikṣata
tābhyaḥ piśācā vṛttāsyāḥ piśācyaśca mahābalāḥ
abhyagacchanta deveśaṃ tābhyastaṃ vinivedayat
- 22
स ताभिरुपयुक्तश्च विनियुक्तश्च सर्वशः
तमेव चाप्यथावासं देवादिष्टं प्रपेदिरे
sa tābhirupayuktaśca viniyuktaśca sarvaśaḥ
tameva cāpyathāvāsaṃ devādiṣṭaṃ prapedire
- 23
भक्षयन्ति स्म महिषं मित्वा मित्वा यतस्तु ताः
कपालमातरः प्रोक्तास्तस्माद्देवेन धीमता
bhakṣayanti sma mahiṣaṃ mitvā mitvā yatastu tāḥ
kapālamātaraḥ proktāstasmāddevena dhīmatā
- 24
कपालं स्थापितं यस्मात्तस्मिन्देशे पिनाकिना
महाकपालं तत्तस्मात्त्रिषु लोकेषु गद्यते
kapālaṃ sthāpitaṃ yasmāttasmindeśe pinākinā
mahākapālaṃ tattasmāttriṣu lokeṣu gadyate
- 25
स्थापितस्य कपालस्य यथोक्तमभवत्तदा
ख्यातं शिवतडागं तत्सर्वपापप्रमोचनम्
sthāpitasya kapālasya yathoktamabhavattadā
khyātaṃ śivataḍāgaṃ tatsarvapāpapramocanam
- 26
आगत्याथ ततो ब्रह्मा देवतानां गणैर्वृतः
कपर्दिनमुपामन्त्र्य तं देशं सो ऽन्वगृह्णत
āgatyātha tato brahmā devatānāṃ gaṇairvṛtaḥ
kapardinamupāmantrya taṃ deśaṃ so 'nvagṛhṇata
- 27
अर्धयोजनविस्तीर्णं क्षेत्रमेतत्समन्ततः
भविष्यति न संदेहः सिद्धक्षेत्रं महात्मनः
ardhayojanavistīrṇaṃ kṣetrametatsamantataḥ
bhaviṣyati na saṃdehaḥ siddhakṣetraṃ mahātmanaḥ
- 28
श्मेति हि प्रोच्यते पापं क्षयं शानं विदुर्बुधाः
ध्यानेन नियमैश्चैव श्मशानं तेन संज्ञितम्
गुह्यं देवातिदेवस्य परं प्रियमनुत्तमम्
śmeti hi procyate pāpaṃ kṣayaṃ śānaṃ vidurbudhāḥ
dhyānena niyamaiścaiva śmaśānaṃ tena saṃjñitam
guhyaṃ devātidevasya paraṃ priyamanuttamam
- 29
एवं तत्र नरः पापं सर्वमेव प्रहास्यति
त्रिरात्रोपोषितश्चैव अर्चयित्वा वृषध्वजम्
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं यत्तदवाप्स्यति
evaṃ tatra naraḥ pāpaṃ sarvameva prahāsyati
trirātropoṣitaścaiva arcayitvā vṛṣadhvajam
rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ yattadavāpsyati
- 30
यश्च प्राणान्प्रियांस्तत्र परित्यक्ष्यति मानवः
स गुह्यगणदेवानां समतां समवाप्स्यति
yaśca prāṇānpriyāṃstatra parityakṣyati mānavaḥ
sa guhyagaṇadevānāṃ samatāṃ samavāpsyati

