69 shlokas
- 1
व्यास उवाच
उमाहरौ तु देवेशौ चक्रतुर्यच्च संगतौ
तन्मे सर्वमशेषेण कथयस्व महामुने
vyāsa uvāca
umāharau tu deveśau cakraturyacca saṃgatau
tanme sarvamaśeṣeṇa kathayasva mahāmune
- 2
सनत्कुमार उवाच
उमाहरौ तु संगम्य परस्परम् अनिन्दितौ
शालङ्कस्यान्वये विप्रं युयुजाते वरेण ह
sanatkumāra uvāca
umāharau tu saṃgamya parasparam aninditau
śālaṅkasyānvaye vipraṃ yuyujāte vareṇa ha
- 3
स चाप्ययोनिजः पुत्र आराध्य परमेश्वरम्
रुद्रेण समतां लब्ध्वा महागणपतिर्बभौ
sa cāpyayonijaḥ putra ārādhya parameśvaram
rudreṇa samatāṃ labdhvā mahāgaṇapatirbabhau
- 4
व्यास उवाच
कथं नन्दी समुत्पन्नः कथं चाराध्य शंकरम्
समानत्वमगाच्छम्भोः प्रतीहारत्वमेव च
vyāsa uvāca
kathaṃ nandī samutpannaḥ kathaṃ cārādhya śaṃkaram
samānatvamagācchambhoḥ pratīhāratvameva ca
- 5
सनत्कुमार उवाच
अभूदृषिः स धर्मात्मा शिलादो नाम वीर्यवान्
तस्याभूच्छिलकैर्वृत्तिः शिलादस्तेन सो ऽभवत्
sanatkumāra uvāca
abhūdṛṣiḥ sa dharmātmā śilādo nāma vīryavān
tasyābhūcchilakairvṛttiḥ śilādastena so 'bhavat
- 6
अपश्यल्लम्बमानांस्तु गर्तायां स पितॄन्द्विजः
विच्छिन्नसंततीन्घोरं निरयं वै प्रपेतुषः
apaśyallambamānāṃstu gartāyāṃ sa pitṝndvijaḥ
vicchinnasaṃtatīnghoraṃ nirayaṃ vai prapetuṣaḥ
- 7
तैर् उक्तो ऽपत्यकामैस्तु देवं लोकेशमव्ययम्
आराधय महादेवं सुतार्थं द्विजसत्तम
tair ukto 'patyakāmaistu devaṃ lokeśamavyayam
ārādhaya mahādevaṃ sutārthaṃ dvijasattama
- 8
तस्य वर्षसहस्रेण तप्यमानस्य शूलधृक्
शर्वः सोमो गणवृतो वरदो ऽस्मीत्यभाषत
tasya varṣasahasreṇa tapyamānasya śūladhṛk
śarvaḥ somo gaṇavṛto varado 'smītyabhāṣata
- 9
तं दृष्ट्वा सोममीशेशं प्रणतः पादयोर्विभोः
हर्षगद्गदया वाचा तुष्टाव विबुधेश्वरम्
taṃ dṛṣṭvā somamīśeśaṃ praṇataḥ pādayorvibhoḥ
harṣagadgadayā vācā tuṣṭāva vibudheśvaram
- 10
नमः परमदेवाय महेशाय महात्मने
स्रष्ट्रे सर्वसुरेशानां ब्रह्मणः पतये नमः
namaḥ paramadevāya maheśāya mahātmane
sraṣṭre sarvasureśānāṃ brahmaṇaḥ pataye namaḥ
- 11
नमः कामाङ्गनाशाय योगसम्भवहेतवे
नमः पर्वतवासाय ध्यानगम्याय वेधसे
namaḥ kāmāṅganāśāya yogasambhavahetave
namaḥ parvatavāsāya dhyānagamyāya vedhase
- 12
ऋषीणां पतये नित्यं देवानां पतये नमः
वेदानां पतये चैव योगिनां पतये नमः
ṛṣīṇāṃ pataye nityaṃ devānāṃ pataye namaḥ
vedānāṃ pataye caiva yogināṃ pataye namaḥ
- 13
प्रधानाय नमो नित्यं तत्त्वायामरसंज्ञिणे
वरदाय च भक्तानां नमः सर्वगताय च
pradhānāya namo nityaṃ tattvāyāmarasaṃjñiṇe
varadāya ca bhaktānāṃ namaḥ sarvagatāya ca
- 14
तन्मात्रेन्द्रियभूतानां विकाराणां गुणैः सह
स्रष्ट्रे च पतये चैव नमश्च प्रभविष्णवे
tanmātrendriyabhūtānāṃ vikārāṇāṃ guṇaiḥ saha
sraṣṭre ca pataye caiva namaśca prabhaviṣṇave
- 15
जगतः पतये चैव जगत्स्रष्ट्रे नमः सदा
प्रकृतेः पतये नित्यं पुरुषात्परगामिने
jagataḥ pataye caiva jagatsraṣṭre namaḥ sadā
prakṛteḥ pataye nityaṃ puruṣātparagāmine
- 16
ईश्वराय नमो नित्यं योगगम्याय रंहसे
संसारोत्पत्तिनाशाय सर्वकामप्रदाय च
īśvarāya namo nityaṃ yogagamyāya raṃhase
saṃsārotpattināśāya sarvakāmapradāya ca
- 17
शरण्याय नमो नित्यं नमो भस्माङ्गरागिणे
नमस्ते ऽयोग्रहस्ताय तेजसां पतये नमः
śaraṇyāya namo nityaṃ namo bhasmāṅgarāgiṇe
namaste 'yograhastāya tejasāṃ pataye namaḥ
- 18
सूर्यानिलहुताशाम्बुचन्द्राकाशधराय च
स्थिताय सर्वदा नित्यं नमस्त्रिलोकवेधसे
sūryānilahutāśāmbucandrākāśadharāya ca
sthitāya sarvadā nityaṃ namastrilokavedhase
- 19
स्तोतव्यस्य कुतो देव विश्रामस्तव विद्यते
यदा हेतुस्त्वमेवास्य जगतः स्थितिनाशयोः
stotavyasya kuto deva viśrāmastava vidyate
yadā hetustvamevāsya jagataḥ sthitināśayoḥ
- 20
अशरण्यस्य देवेश त्वत्तश्च शरणार्थिनः
प्रसादं परमालम्ब्य वरदो भव विश्वकृत्
aśaraṇyasya deveśa tvattaśca śaraṇārthinaḥ
prasādaṃ paramālambya varado bhava viśvakṛt
- 21
सनत्कुमार उवाच
यः स्तोत्रमेतदखिलं पठते द्विजन्मा प्रातः शुचिर्नियमवान्पुरतो द्विजानाम्
तं ब्रह्मराक्षसनिशाचरभूतयक्षा हिंसन्ति नो द्विपदपन्नगपूतनाश्च
sanatkumāra uvāca
yaḥ stotrametadakhilaṃ paṭhate dvijanmā prātaḥ śucirniyamavānpurato dvijānām
taṃ brahmarākṣasaniśācarabhūtayakṣā hiṃsanti no dvipadapannagapūtanāśca
- 22
ततः स भगवान्देवः स्तूयमानः सहोमया
उवाच वरदो ऽस्मीति ब्रूहि यत्ते मनोगतम्
tataḥ sa bhagavāndevaḥ stūyamānaḥ sahomayā
uvāca varado 'smīti brūhi yatte manogatam
- 23
तमेवंवादिनं देवं शिलादो ऽभ्यर्चयत्तदा
उवाच चेदं देवेशं स वाचा सज्जमानया
tamevaṃvādinaṃ devaṃ śilādo 'bhyarcayattadā
uvāca cedaṃ deveśaṃ sa vācā sajjamānayā
- 24
भगवन्यदि तुष्टो ऽसि यदि देयो वरश्च मे
इच्छाम्यात्मसमं पुत्रं मृत्युहीनमयोनिजम्
bhagavanyadi tuṣṭo 'si yadi deyo varaśca me
icchāmyātmasamaṃ putraṃ mṛtyuhīnamayonijam
- 25
एवमुक्तस्ततो देवः प्रीयमाणस्त्रिलोचनः
एवमस्त्विति तं प्रोच्य तत्रैवान्तरधीयत
evamuktastato devaḥ prīyamāṇastrilocanaḥ
evamastviti taṃ procya tatraivāntaradhīyata
- 26
गते तस्मिन्महेष्वासे ऋषिः परमपूजितः
स्वमाश्रममुपागम्य ऋषिभ्यो ऽकथयत्ततः
gate tasminmaheṣvāse ṛṣiḥ paramapūjitaḥ
svamāśramamupāgamya ṛṣibhyo 'kathayattataḥ
- 27
तैः प्रशस्तस्ततश्चैव कालेन मुनिसत्तम
यियक्षुर्यज्ञभूमिं स्वां लाङ्गलेन चकर्ष ताम्
taiḥ praśastastataścaiva kālena munisattama
yiyakṣuryajñabhūmiṃ svāṃ lāṅgalena cakarṣa tām
- 28
तस्यां तु कृष्यमाणायां सीतायां तत्समुत्थितः
संवर्तकानलप्रख्यः कुमारः प्रत्यदृश्यत
tasyāṃ tu kṛṣyamāṇāyāṃ sītāyāṃ tatsamutthitaḥ
saṃvartakānalaprakhyaḥ kumāraḥ pratyadṛśyata
- 29
स तं दृष्ट्वा तथोद्भूतं कुमारं दीप्ततेजसम्
राक्षसो ऽयमिति ज्ञात्वा भयान्नोपससार तम्
sa taṃ dṛṣṭvā tathodbhūtaṃ kumāraṃ dīptatejasam
rākṣaso 'yamiti jñātvā bhayānnopasasāra tam
- 30
कुमारो ऽपि तथोद्भूतः पितरं दीप्ततेजसम्
उपासर्पत दीनात्मा तात तातेति चाब्रवीत्
kumāro 'pi tathodbhūtaḥ pitaraṃ dīptatejasam
upāsarpata dīnātmā tāta tāteti cābravīt

