27 shlokas
- 1
व्यास उवाच
कस्मात्स राजा तमृषिं चखाद तपसान्वितम्
रक्षसा स किमर्थं च हृतचेता अभवन्नृपः
vyāsa uvāca
kasmātsa rājā tamṛṣiṃ cakhāda tapasānvitam
rakṣasā sa kimarthaṃ ca hṛtacetā abhavannṛpaḥ
- 2
सनत्कुमार उवाच
वसिष्ठयाज्यो राजासीन्नाम्ना मित्रसहः प्रभुः
सुदासपुत्रो बलवान् इन्द्रचन्द्रसमद्युतिः
sanatkumāra uvāca
vasiṣṭhayājyo rājāsīnnāmnā mitrasahaḥ prabhuḥ
sudāsaputro balavān indracandrasamadyutiḥ
- 3
तम् आगम्योचिवाञ्शक्तिश्चरिष्ये दीक्षितो व्रतम्
तत्र मे निशि राजेन्द्र सदैव पिशिताशनम्
tam āgamyocivāñśaktiścariṣye dīkṣito vratam
tatra me niśi rājendra sadaiva piśitāśanam
- 4
इहागतस्य यच्छस्व शुचि सर्वगुणान्वितम्
अप्रतीकारसंयुक्तम् एकदैकान्त एव च
ihāgatasya yacchasva śuci sarvaguṇānvitam
apratīkārasaṃyuktam ekadaikānta eva ca
- 5
एवमस्त्विति तेनोक्तो जगाम स महामनाः
अथास्यान्तर्हितं रक्षो नृपतेरभवत्तदा
नाज्ञापयत्तदा सूदं तस्यार्थे मुनिसत्तम
evamastviti tenokto jagāma sa mahāmanāḥ
athāsyāntarhitaṃ rakṣo nṛpaterabhavattadā
nājñāpayattadā sūdaṃ tasyārthe munisattama
- 6
गते ऽथ दिवसे तात संस्मृत्य प्रयतात्मवान्
सूदमाहूय चोवाच आर्तवत्स नराधिपः
gate 'tha divase tāta saṃsmṛtya prayatātmavān
sūdamāhūya covāca ārtavatsa narādhipaḥ
- 7
सौदास उवाच
मयामृतवसो प्रातर्गुरुपुत्रस्य धीमतः
पिशितं सम्प्रतिज्ञातं भोजनं निशि संस्कृतम्
तत्कुरुष्व तथा क्षिप्रं कालो नो नात्यगाद्यथा
saudāsa uvāca
mayāmṛtavaso prātarguruputrasya dhīmataḥ
piśitaṃ sampratijñātaṃ bhojanaṃ niśi saṃskṛtam
tatkuruṣva tathā kṣipraṃ kālo no nātyagādyathā
- 8
स एवमुक्तः प्रोवाच सूदो ऽमृतवसुस्तदा
राजंस्त्वया नो नाख्यातं प्रागेव नरपुंगव
साम्प्रतं नास्ति पिशितं स्तोकमप्यभिकाङ्क्षितम्
sa evamuktaḥ provāca sūdo 'mṛtavasustadā
rājaṃstvayā no nākhyātaṃ prāgeva narapuṃgava
sāmprataṃ nāsti piśitaṃ stokamapyabhikāṅkṣitam
- 9
पिशितस्यैव चाल्पत्वाद्बहूनां चैव तद्भुजाम्
अमितस्य प्रदानाच्च न किंचिदवशिष्यते
piśitasyaiva cālpatvādbahūnāṃ caiva tadbhujām
amitasya pradānācca na kiṃcidavaśiṣyate
- 10
राजोवाच
जाने सर्वोपयोगं च जाने चादुष्टतां तव
जाने स्तोकं च पिशितं कार्यं चेदं तथाविधम्
मृग्यतां पिशितं क्षिप्रं लब्धव्यं यत्र मन्यसे
rājovāca
jāne sarvopayogaṃ ca jāne cāduṣṭatāṃ tava
jāne stokaṃ ca piśitaṃ kāryaṃ cedaṃ tathāvidham
mṛgyatāṃ piśitaṃ kṣipraṃ labdhavyaṃ yatra manyase
- 11
सनत्कुमार उवाच
एवमुक्तो ऽमृतवसुः प्रयत्नं महदास्थितः
पिशितं मृगयन्सम्यङ्नाप्यविन्दत कर्हिचित्
sanatkumāra uvāca
evamukto 'mṛtavasuḥ prayatnaṃ mahadāsthitaḥ
piśitaṃ mṛgayansamyaṅnāpyavindata karhicit
- 12
यदा न लब्धवान्मांसं तदोवाच नराधिपम्
गत्वा निशि महाराजम् इदं वचनमर्थवत्
yadā na labdhavānmāṃsaṃ tadovāca narādhipam
gatvā niśi mahārājam idaṃ vacanamarthavat
- 13
राजन्न पिशितं त्व् अस्ति पुरे ऽस्मिञ्छुचि कर्हिचित्
मृगयन्परिखिन्नो ऽस्मि शाधि किं करवाणि ते
rājanna piśitaṃ tv asti pure 'smiñchuci karhicit
mṛgayanparikhinno 'smi śādhi kiṃ karavāṇi te
- 14
सनत्कुमार उवाच
स एवमुक्तः सूदेन तस्मिन्काले नराधिपः
नोवाच किंचित्तं सूदं तूष्णीमेव बभूव ह
sanatkumāra uvāca
sa evamuktaḥ sūdena tasminkāle narādhipaḥ
novāca kiṃcittaṃ sūdaṃ tūṣṇīmeva babhūva ha
- 15
तदन्तरमभिप्रेक्ष्य विश्वामित्रसमीरितः
राक्षसो रुधिरो नाम संविवेश नराधिपम्
tadantaramabhiprekṣya viśvāmitrasamīritaḥ
rākṣaso rudhiro nāma saṃviveśa narādhipam
- 16
रक्षसा स तदाविष्टो रुधिरेण दुरात्मना
उवाच सूदं शनकैः कर्णमूले महाद्युतिः
rakṣasā sa tadāviṣṭo rudhireṇa durātmanā
uvāca sūdaṃ śanakaiḥ karṇamūle mahādyutiḥ
- 17
गच्छ यत्किंचिदानीय मांसं मानुषमन्ततः
गार्दभं वाप्यथौष्ट्रं वा सर्वं संस्कर्तुमर्हसि
gaccha yatkiṃcidānīya māṃsaṃ mānuṣamantataḥ
gārdabhaṃ vāpyathauṣṭraṃ vā sarvaṃ saṃskartumarhasi
- 18
किमसौ ज्ञास्यते रात्रौ त्वया भूयश्च संस्कृतम्
रसवद्गन्धवच्चैव क्षिप्रमेव समाचर
kimasau jñāsyate rātrau tvayā bhūyaśca saṃskṛtam
rasavadgandhavaccaiva kṣiprameva samācara
- 19
सनत्कुमार उवाच
स एवमुक्तस्तेनाथ मानुषं मांसमाददे
राजापकारिणो व्यास मृतोत्सृष्टस्य कस्यचित्
sanatkumāra uvāca
sa evamuktastenātha mānuṣaṃ māṃsamādade
rājāpakāriṇo vyāsa mṛtotsṛṣṭasya kasyacit
- 20
अथार्धरात्रसमये भास्कराकारवर्चसम्
शतानलसमप्रख्यमपश्यन्मुनिसत्तमम्
athārdharātrasamaye bhāskarākāravarcasam
śatānalasamaprakhyamapaśyanmunisattamam
- 21
स तमर्घ्येण पाद्येन आसनाग्र्यवरेण च
समर्चयित्वा विधिवदन्नमस्योपपादयत्
sa tamarghyeṇa pādyena āsanāgryavareṇa ca
samarcayitvā vidhivadannamasyopapādayat
- 22
स तदन्नं समानीतं समालभ्य महातपाः
चुकोप कुपितश्चाह पार्थिवं प्रदहन्निव
sa tadannaṃ samānītaṃ samālabhya mahātapāḥ
cukopa kupitaścāha pārthivaṃ pradahanniva
- 23
शक्तिरुवाच
पार्थिवाधम विप्राणां भोजनं राक्षसोचितम्
न दीयते विधिज्ञेन त्वं तु मामवमन्यसे
śaktiruvāca
pārthivādhama viprāṇāṃ bhojanaṃ rākṣasocitam
na dīyate vidhijñena tvaṃ tu māmavamanyase
- 24
यस्मात्त्वं राक्षसमिदं मह्यं दित्ससि भोजनम्
तस्मात्त्वं कर्मणा तेन पुरुषादो भविष्यसि
yasmāttvaṃ rākṣasamidaṃ mahyaṃ ditsasi bhojanam
tasmāttvaṃ karmaṇā tena puruṣādo bhaviṣyasi
- 25
सनत्कुमार उवाच
एवमुक्तस्तु तेजस्वी राजा संचिन्त्य तत्तदा
उवाच क्रोधरक्ताक्षो राक्षसाविष्टचेतनः
sanatkumāra uvāca
evamuktastu tejasvī rājā saṃcintya tattadā
uvāca krodharaktākṣo rākṣasāviṣṭacetanaḥ
- 26
पुरुषादो भवेत्येवं मामवोचद्भवान्यतः
ततस्त्वां भक्षयिष्यामि भ्रातृभिः सहितं द्विज
puruṣādo bhavetyevaṃ māmavocadbhavānyataḥ
tatastvāṃ bhakṣayiṣyāmi bhrātṛbhiḥ sahitaṃ dvija
- 27
भक्षयित्वा विशुद्ध्यर्थं मुक्तशापस्ततः परम्
चरिष्यामि तपः शुद्धं संयम्येन्द्रियसंहतिम्
पित्रा तवाभ्यनुज्ञातः स्वर्गे वत्स्ये यथेप्सितम्
bhakṣayitvā viśuddhyarthaṃ muktaśāpastataḥ param
cariṣyāmi tapaḥ śuddhaṃ saṃyamyendriyasaṃhatim
pitrā tavābhyanujñātaḥ svarge vatsye yathepsitam

