24 shlokas
- 1
नारद उवाच
रामो वशिष्ठं मातॄंश्च नत्वातिं च प्रणम्य सः
अनसूयां च तत्पत्नीं शरभङ्गं सुतीक्ष्णकम्
nārada uvāca
rāmo vaśiṣṭhaṃ mātṝṃśca natvātiṃ ca praṇamya saḥ
anasūyāṃ ca tatpatnīṃ śarabhaṅgaṃ sutīkṣṇakam
- 2
अगस्त्यभ्रातरं नत्वा अगस्त्यं तत्प्रसादतः
धनुःखड्गं च सम्प्राप्य दण्डकारण्यमागतः
agastyabhrātaraṃ natvā agastyaṃ tatprasādataḥ
dhanuḥkhaḍgaṃ ca samprāpya daṇḍakāraṇyamāgataḥ
- 3
जनस्थाने पञ्चवट्यां स्थितो गोदावरीतटे
तत्र शूर्पणखायाता भक्षितुं तान्भयङ्करी
janasthāne pañcavaṭyāṃ sthito godāvarītaṭe
tatra śūrpaṇakhāyātā bhakṣituṃ tānbhayaṅkarī
- 4
रामं सुरूपं दृष्ट्वा सा कामिनी वाक्यमब्रवीत्
कस्त्वं कस्मात्समायातो भर्ता मे भव चार्थितः
rāmaṃ surūpaṃ dṛṣṭvā sā kāminī vākyamabravīt
kastvaṃ kasmātsamāyāto bhartā me bhava cārthitaḥ
- 5
एतौ च भक्षयिष्यामि इत्य् उक्त्वा तं समुद्यता
तस्या नासां च कर्णौ च रामोक्तो लक्ष्मणो ऽछिनत्
etau ca bhakṣayiṣyāmi ity uktvā taṃ samudyatā
tasyā nāsāṃ ca karṇau ca rāmokto lakṣmaṇo 'chinat
- 6
रक्तं क्षरन्ती प्रययौ खरं भ्रातरमब्रवीत्
मरिष्यामि विना साहं खर जीवामि वै तदा
raktaṃ kṣarantī prayayau kharaṃ bhrātaramabravīt
mariṣyāmi vinā sāhaṃ khara jīvāmi vai tadā
- 7
रामस्य भार्या सीतासौ तस्यासील्लक्ष्मणो ऽनुजः
तेषाम्यद्रुधिरं सोष्णं पाययिष्यसि मां यदि
rāmasya bhāryā sītāsau tasyāsīllakṣmaṇo 'nujaḥ
teṣāmyadrudhiraṃ soṣṇaṃ pāyayiṣyasi māṃ yadi
- 8
खरस्तथेति तामुक्त्वा चतुर्दशसहस्रकैः
रक्षसां दूषणेनागाद्योद्धुं त्रिशिरसा सह
kharastatheti tāmuktvā caturdaśasahasrakaiḥ
rakṣasāṃ dūṣaṇenāgādyoddhuṃ triśirasā saha
- 9
रामं रामो ऽपि युयुधे शरैर्विव्याध राक्षसान्
हस्त्यश्वरथपादातं बलं निन्ये यमक्षयं
rāmaṃ rāmo 'pi yuyudhe śarairvivyādha rākṣasān
hastyaśvarathapādātaṃ balaṃ ninye yamakṣayaṃ
- 10
त्रिशीर्षाणं खरं रौद्रं युध्यन्तं चैव दूषणम्
ययौ शूर्पणखा लङ्कां रावणाग्रे ऽपतद्भुवि
triśīrṣāṇaṃ kharaṃ raudraṃ yudhyantaṃ caiva dūṣaṇam
yayau śūrpaṇakhā laṅkāṃ rāvaṇāgre 'patadbhuvi
- 11
अब्रवीद्रावणं क्रुद्धा न त्वं राजा न रक्षकः
खरादिहन्तू रामस्य सीतां भार्यां हरस्व च
abravīdrāvaṇaṃ kruddhā na tvaṃ rājā na rakṣakaḥ
kharādihantū rāmasya sītāṃ bhāryāṃ harasva ca
- 12
रामलक्ष्मणरक्तस्य पानाज्जीवामि नान्यथा
तथेत्याह च तच्छ्रुत्वा मारीचं प्राह वै व्रज
rāmalakṣmaṇaraktasya pānājjīvāmi nānyathā
tathetyāha ca tacchrutvā mārīcaṃ prāha vai vraja
- 13
स्वर्णचित्रमृगो भूत्वा रामलक्ष्मणकर्षकः
सीताग्रे तां हरिष्यामि अन्यथा मरणं तव
svarṇacitramṛgo bhūtvā rāmalakṣmaṇakarṣakaḥ
sītāgre tāṃ hariṣyāmi anyathā maraṇaṃ tava
- 14
मारीचो रावणं प्राह रामो मृत्युर्धनुर्धरः
रावणादपि मर्तव्यं मर्तव्यं राघवादपि
mārīco rāvaṇaṃ prāha rāmo mṛtyurdhanurdharaḥ
rāvaṇādapi martavyaṃ martavyaṃ rāghavādapi
- 15
अवश्यं यदि मर्तव्यं वरं रामो न रावणः
इति मत्वा मृगो भूत्वा सीताग्रे व्यचरन्मुहुः
avaśyaṃ yadi martavyaṃ varaṃ rāmo na rāvaṇaḥ
iti matvā mṛgo bhūtvā sītāgre vyacaranmuhuḥ
- 16
सीतया प्रेरितो रामः शरेणाथावधीच्च तं
म्रियमाणो मृगः प्राह हा सीते लक्ष्मणेति च
sītayā prerito rāmaḥ śareṇāthāvadhīcca taṃ
mriyamāṇo mṛgaḥ prāha hā sīte lakṣmaṇeti ca
- 17
सौमित्रिः सीतयोक्तो ऽथ विरुद्धं राममागतः
रावणो ऽप्यहरत्सीतां हत्वा गृध्रं जटायुषं
saumitriḥ sītayokto 'tha viruddhaṃ rāmamāgataḥ
rāvaṇo 'pyaharatsītāṃ hatvā gṛdhraṃ jaṭāyuṣaṃ
- 18
जटायुषा स भिन्नाङ्गो ऽङ्केनादाय जानकीम्
गतो लङ्कामशोकाख्ये धारयामास चाब्रवीत्
jaṭāyuṣā sa bhinnāṅgo 'ṅkenādāya jānakīm
gato laṅkāmaśokākhye dhārayāmāsa cābravīt
- 19
भव भार्या ममाग्र्या त्वं राक्षस्यो रक्ष्यतामियम्
रामो हत्वा तु मारीचं दृष्ट्वा लक्ष्मणमब्रवीत्
bhava bhāryā mamāgryā tvaṃ rākṣasyo rakṣyatāmiyam
rāmo hatvā tu mārīcaṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇamabravīt
- 20
मायामृगो ऽसौ सौमित्रे यथा त्वमिह चागतः
तथा सीता हृता नूनं नापश्यत्स गतो ऽथ ताम्
māyāmṛgo 'sau saumitre yathā tvamiha cāgataḥ
tathā sītā hṛtā nūnaṃ nāpaśyatsa gato 'tha tām
- 21
शुशोच विललापार्तो मां त्यक्त्वा क्व गतासि वै
लक्ष्मणाश्वासितो रामो मार्गयामास जानकीम्
śuśoca vilalāpārto māṃ tyaktvā kva gatāsi vai
lakṣmaṇāśvāsito rāmo mārgayāmāsa jānakīm
- 22
दृष्ट्वा जटायुस्तं प्राह रावणो हृतवांश्च तां
मृतो ऽथ संस्कृतस्तेन कबन्धं चावधीत्ततः
dṛṣṭvā jaṭāyustaṃ prāha rāvaṇo hṛtavāṃśca tāṃ
mṛto 'tha saṃskṛtastena kabandhaṃ cāvadhīttataḥ
- 23
शापमुक्तो ऽब्रवीद्रामं स त्वं सुग्रीवमाव्रज
śāpamukto 'bravīdrāmaṃ sa tvaṃ sugrīvamāvraja
- 24
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे आरण्यककाण्डवर्णनं नाम सप्तमो ऽध्यायः
ity ādimahāpurāṇe āgneye rāmāyaṇe āraṇyakakāṇḍavarṇanaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ

