35 shlokas
- 1
नारद उवाच
रामोक्तश्चाङ्गदो गत्वा रावणं प्राह जानकी
दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिष्यसि
nārada uvāca
rāmoktaścāṅgado gatvā rāvaṇaṃ prāha jānakī
dīyatāṃ rāghavāyāśu anyathā tvaṃ mariṣyasi
- 2
रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः
रामायाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते
rāvaṇo hantumudyuktaḥ saṅgrāmoddhatarākṣasaḥ
rāmāyāha daśagrīvo yuddhamekaṃ tu manyate
- 3
रामो युद्धाय तच्छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ
वानरो हनूमान्मैन्दो द्विविदो जाम्बवान्नलः
rāmo yuddhāya tacchrutvā laṅkāṃ sakapirāyayau
vānaro hanūmānmaindo dvivido jāmbavānnalaḥ
- 4
नीलस्तारो ऽङ्गदो धूम्रः सुषेणः केशरी गयः
पनसो विनतो रम्भः शरभः क्रथनो बली
nīlastāro 'ṅgado dhūmraḥ suṣeṇaḥ keśarī gayaḥ
panaso vinato rambhaḥ śarabhaḥ krathano balī
- 5
गवाक्षो दधिवक्त्रश्च गवयो गन्धमादनः
एते चान्ये च सुग्रीव एतैर्युक्तो ह्य् असंख्यकैः
gavākṣo dadhivaktraśca gavayo gandhamādanaḥ
ete cānye ca sugrīva etairyukto hy asaṃkhyakaiḥ
- 6
रक्षसां वानराणां च युद्धं संकुलमाबभौ
राक्षसा वानरान्जघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः
rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca yuddhaṃ saṃkulamābabhau
rākṣasā vānarānjaghnuḥ śaraśaktigadādibhiḥ
- 7
वानरा राक्षसाञ्जघ्नुर्नखदन्तशिलादिभिः
हस्त्यश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतं
vānarā rākṣasāñjaghnurnakhadantaśilādibhiḥ
hastyaśvarathapādātaṃ rākṣasānāṃ balaṃ hataṃ
- 8
हनूमान्गिरिशृङ्गेण धूम्राक्षम् अवधीद्रिपुम्
अकम्पनं प्रहस्तं च युध्यन्तं नील आवधीत्
hanūmāngiriśṛṅgeṇa dhūmrākṣam avadhīdripum
akampanaṃ prahastaṃ ca yudhyantaṃ nīla āvadhīt
- 9
इन्द्रजिच्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्ष्मणौ
तार्क्षसंदर्शनाद्बाणैर्जघ्नतू राक्षसं बलम्
indrajiccharabandhācca vimuktau rāmalakṣmaṇau
tārkṣasaṃdarśanādbāṇairjaghnatū rākṣasaṃ balam
- 10
रामः शरैर्जर्जरितं रावणं चाकरोद्रणे
रावणः कुम्भकर्णं च बोधयामास दुःखितः
rāmaḥ śarairjarjaritaṃ rāvaṇaṃ cākarodraṇe
rāvaṇaḥ kumbhakarṇaṃ ca bodhayāmāsa duḥkhitaḥ
- 11
कुम्भकर्णः प्रबुद्धो ऽथ पीत्वा घटसहस्रकम्
मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम्
kumbhakarṇaḥ prabuddho 'tha pītvā ghaṭasahasrakam
madyasya mahiṣādīnāṃ bhakṣayitvāha rāvaṇam
- 12
सीताया हरणं पापं कृतं त्वं हि गुरुर्यतः
अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम्
sītāyā haraṇaṃ pāpaṃ kṛtaṃ tvaṃ hi gururyataḥ
ato gacchāmi yuddhāya rāmaṃ hanmi savānaram
- 13
इत्युक्त्वा वानरान्सर्वान्कुम्भकर्णो ममर्द ह
गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त सः
ityuktvā vānarānsarvānkumbhakarṇo mamarda ha
gṛhītastena sugrīvaḥ karṇanāsaṃ cakarta saḥ
- 14
कर्णनासाविहीनो ऽसौ भक्षयामास वानरान्
रामो ऽथ कुम्भकर्णस्य बाहू चिछेद सायकैः
karṇanāsāvihīno 'sau bhakṣayāmāsa vānarān
rāmo 'tha kumbhakarṇasya bāhū cicheda sāyakaiḥ
- 15
ततः पादौ ततश्छित्त्वा शिरो भूमौ व्यपातयत्
अथ कुम्भो निकुम्भश्च मकराक्षश्च राक्षसः
tataḥ pādau tataśchittvā śiro bhūmau vyapātayat
atha kumbho nikumbhaśca makarākṣaśca rākṣasaḥ
- 16
महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्मत्तराक्षसः
प्रघसो भासकर्णश्च विरूपाक्षश्च संयुगे
mahodaro mahāpārśvo matta unmattarākṣasaḥ
praghaso bhāsakarṇaśca virūpākṣaśca saṃyuge
- 17
देवान्तको नरान्तश्च त्रिशिराश्चातिकायकः
रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः
devāntako narāntaśca triśirāścātikāyakaḥ
rāmeṇa lakṣmaṇenaite vānaraiḥ savibhīṣaṇaiḥ
- 18
युध्यमानास्तया ह्य् अन्ये राक्षसा भुवि पातिताः
इन्द्रजिन्मायया युध्यन्रामादीन्संबबन्ध ह
yudhyamānāstayā hy anye rākṣasā bhuvi pātitāḥ
indrajinmāyayā yudhyanrāmādīnsaṃbabandha ha
- 19
वरदत्तैर्नागबाणैः ओषध्या तौ विशल्यकौ
विशल्ययाव्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वते
varadattairnāgabāṇaiḥ oṣadhyā tau viśalyakau
viśalyayāvraṇau kṛtvā mārutyānītaparvate
- 20
हनूमान्धारयामास तत्रागं यत्र संस्थितः
निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः
hanūmāndhārayāmāsa tatrāgaṃ yatra saṃsthitaḥ
nikumbhilāyāṃ homādi kurvantaṃ taṃ hi lakṣmaṇaḥ
- 21
शरैर् इन्द्रजितं वीरं युद्धे तं तु व्यशातयत्
रावणः शोकसंतप्तः सीतां हन्तुं समुद्यतः
śarair indrajitaṃ vīraṃ yuddhe taṃ tu vyaśātayat
rāvaṇaḥ śokasaṃtaptaḥ sītāṃ hantuṃ samudyataḥ
- 22
अविन्ध्यवारितो राजा रथस्थः सबलो ययौ
इन्द्रोक्तो मातली रामं रथस्थं प्रचकार तम्
avindhyavārito rājā rathasthaḥ sabalo yayau
indrokto mātalī rāmaṃ rathasthaṃ pracakāra tam
- 23
रामरावणयोर्युद्धं रामरावणयोरिव
रावणो वानरान्हन्ति मारुत्याद्याश्च रावणम्
rāmarāvaṇayoryuddhaṃ rāmarāvaṇayoriva
rāvaṇo vānarānhanti mārutyādyāśca rāvaṇam
- 24
रामः शस्त्रैस्तमस्त्रैश्च ववर्ध जलदो यथा
तस्य ध्वजं स चिछेद रथमश्वांश्च सारथिम्
rāmaḥ śastraistamastraiśca vavardha jalado yathā
tasya dhvajaṃ sa cicheda rathamaśvāṃśca sārathim
- 25
धनुर्बाहूञ्छिरांस्येव उत्तिष्ठन्ति शिरांसि हि
पैतामहेन हृदयं भित्त्वा रामेण रावणः
dhanurbāhūñchirāṃsyeva uttiṣṭhanti śirāṃsi hi
paitāmahena hṛdayaṃ bhittvā rāmeṇa rāvaṇaḥ
- 26
भूतले पातितः सर्वै राक्षसै रुरुदुः स्त्रियः
आश्वास्य तं च संस्कृत्य रामाज्ञप्तो विभीषणः
bhūtale pātitaḥ sarvai rākṣasai ruruduḥ striyaḥ
āśvāsya taṃ ca saṃskṛtya rāmājñapto vibhīṣaṇaḥ
- 27
हनूमतानयद्रामः सीतां शुद्धां गृहीतवान्
रामो वह्नौ प्रविष्टां तां शुद्धामिन्द्रादिभिः स्तुतः
hanūmatānayadrāmaḥ sītāṃ śuddhāṃ gṛhītavān
rāmo vahnau praviṣṭāṃ tāṃ śuddhāmindrādibhiḥ stutaḥ
- 28
ब्रह्मणा दशरथेन त्वं विष्णू राक्षसमर्दनः
इन्द्रो ऽर्चितो ऽमृतवृष्ट्या जीवयामास वानरान्
brahmaṇā daśarathena tvaṃ viṣṇū rākṣasamardanaḥ
indro 'rcito 'mṛtavṛṣṭyā jīvayāmāsa vānarān
- 29
रामेण पूजिता जग्मुर्युद्धं दृष्ट्वा दिवं च ते
रामो विभीषणायादाल्लङ्कामभ्यर्च्य वानरान्
rāmeṇa pūjitā jagmuryuddhaṃ dṛṣṭvā divaṃ ca te
rāmo vibhīṣaṇāyādāllaṅkāmabhyarcya vānarān
- 30
ससीतः पुष्पके स्थित्वा गतमार्गेण वै गतः
दर्शयन्वनदुर्गाणि सीतायै हृष्टमानसः
sasītaḥ puṣpake sthitvā gatamārgeṇa vai gataḥ
darśayanvanadurgāṇi sītāyai hṛṣṭamānasaḥ

