20 shlokas
- 1
अग्निर् उवाच
पूर्णायतं द्विजः कृत्वा ततो मांसैर्गदायुधान्
सुनिर्धौतं धनुः कृत्वा यज्ञभूमौ विधापयेत्
agnir uvāca
pūrṇāyataṃ dvijaḥ kṛtvā tato māṃsairgadāyudhān
sunirdhautaṃ dhanuḥ kṛtvā yajñabhūmau vidhāpayet
- 2
ततो बाणं समागृह्य दंशितः सुसमाहितः
तूर्णमासाद्य बध्नीयादृढां कक्षां च दक्षिणाम्
tato bāṇaṃ samāgṛhya daṃśitaḥ susamāhitaḥ
tūrṇamāsādya badhnīyādṛḍhāṃ kakṣāṃ ca dakṣiṇām
- 3
विलक्ष्यमपि तद्बाणं तत्र चैव सुसंस्थितं
ततः समुद्धरेद्बाणं तूणाद्दक्षिणपाणिना
vilakṣyamapi tadbāṇaṃ tatra caiva susaṃsthitaṃ
tataḥ samuddharedbāṇaṃ tūṇāddakṣiṇapāṇinā
- 4
तेनैव सहितं मध्ये शरं संगृह्य धारयेत्
वामहस्तेन वै कक्षां धनुस्तस्मात्समुद्धरेत्
tenaiva sahitaṃ madhye śaraṃ saṃgṛhya dhārayet
vāmahastena vai kakṣāṃ dhanustasmātsamuddharet
- 5
अविषण्णमतिर्भूत्वा गुणे पुङ्खं निवेशयेत्
संपीड्य सिंहकर्णेन पुङ्खेनापि समे दृढं
aviṣaṇṇamatirbhūtvā guṇe puṅkhaṃ niveśayet
saṃpīḍya siṃhakarṇena puṅkhenāpi same dṛḍhaṃ
- 6
वामकर्णोपविष्टं च फलं वामस्य धारयेत्
वर्णान्मध्यमया तत्र वामाङ्गुल्या च धारयेत्
vāmakarṇopaviṣṭaṃ ca phalaṃ vāmasya dhārayet
varṇānmadhyamayā tatra vāmāṅgulyā ca dhārayet
- 7
मनो लक्ष्यगतं कृत्वा मुष्टिना च विधानवित्
दक्षिणे गात्रभागे तु कृत्वा वर्णं विमोक्षयेत्
mano lakṣyagataṃ kṛtvā muṣṭinā ca vidhānavit
dakṣiṇe gātrabhāge tu kṛtvā varṇaṃ vimokṣayet
- 8
ललाटपुटसंस्थानं दण्डं लक्ष्ये निवेशयेत्
आकृष्य ताडयेत्तत्र चन्द्रकं षोडशाङ्गुलम्
lalāṭapuṭasaṃsthānaṃ daṇḍaṃ lakṣye niveśayet
ākṛṣya tāḍayettatra candrakaṃ ṣoḍaśāṅgulam
- 9
मुक्त्वा बाणं ततः पश्चादुल्काशिक्षस्तदा तया
निगृह्णीयान्मध्यमया ततो ऽङ्गुल्या पुनः पुनः
muktvā bāṇaṃ tataḥ paścādulkāśikṣastadā tayā
nigṛhṇīyānmadhyamayā tato 'ṅgulyā punaḥ punaḥ
- 10
अक्षिलक्ष्यं क्षिपेत्तूणाच्चतुरस्रं च दक्षिणम्
चतुरस्रगतं वेध्यमभ्यसेच्चादितः स्थितः
akṣilakṣyaṃ kṣipettūṇāccaturasraṃ ca dakṣiṇam
caturasragataṃ vedhyamabhyaseccāditaḥ sthitaḥ
- 11
तस्मादनन्तरं तीक्ष्णं परावृत्तं गतं च यत्
निम्नमुन्नतवेधं च अभ्यसेत्क्षिप्रकं ततः
tasmādanantaraṃ tīkṣṇaṃ parāvṛttaṃ gataṃ ca yat
nimnamunnatavedhaṃ ca abhyasetkṣiprakaṃ tataḥ
- 12
वेध्यस्थानेष्वथैतेषु सत्त्वस्य पुटकाद्धनुः
हस्तावापशतैश्चित्रैस्तर्जयेद्दुस्तरैर् अपि
vedhyasthāneṣvathaiteṣu sattvasya puṭakāddhanuḥ
hastāvāpaśataiścitraistarjayeddustarair api
- 13
तस्मिन्वेध्यगते विप्र द्वे वेध्ये दृढसंज्ञके
द्वे वेध्ये दुष्करे वेध्ये द्वे तथा चित्रदुष्करे
tasminvedhyagate vipra dve vedhye dṛḍhasaṃjñake
dve vedhye duṣkare vedhye dve tathā citraduṣkare
- 14
न तु निम्नं च तीक्ष्णं च दृढवेध्ये प्रकीर्तिते
निम्नं दुष्करमुद्दिष्टं वेध्यम् ऊर्ध्वगतं च यत्
na tu nimnaṃ ca tīkṣṇaṃ ca dṛḍhavedhye prakīrtite
nimnaṃ duṣkaramuddiṣṭaṃ vedhyam ūrdhvagataṃ ca yat
- 15
मस्तकायनमध्ये तु चित्रदुष्करसंज्ञके
एवं वेध्यगणं कृत्वा दक्षिणेनेतरेण च
mastakāyanamadhye tu citraduṣkarasaṃjñake
evaṃ vedhyagaṇaṃ kṛtvā dakṣiṇenetareṇa ca
- 16
आरोहेत्प्रथमं वीरो जितलक्षस्ततो नरः
एष एव विधिः प्रोक्तस्तत्र दृष्टः प्रयोक्तृभिः
ārohetprathamaṃ vīro jitalakṣastato naraḥ
eṣa eva vidhiḥ proktastatra dṛṣṭaḥ prayoktṛbhiḥ
- 17
अधिकं भ्रमणं तस्य तस्माद्वेध्यात्प्रकीर्तितम्
लक्ष्यं स योजयेत्तत्र पत्रिपत्रगतं दृढम्
adhikaṃ bhramaṇaṃ tasya tasmādvedhyātprakīrtitam
lakṣyaṃ sa yojayettatra patripatragataṃ dṛḍham
- 18
भ्रान्तं प्रचलितं चैव स्थिरं यच्च भवेदिति
समन्तात्ताडयेद्भिन्द्याच्छेदयेद्व्यथयेदपि
bhrāntaṃ pracalitaṃ caiva sthiraṃ yacca bhavediti
samantāttāḍayedbhindyācchedayedvyathayedapi
- 19
कर्मयोगविधानज्ञो ज्ञात्वैवं विधिमाचरेत्
मनसा चक्षुषा दृष्ट्या योगशिक्षुर्यमं जयेत्
karmayogavidhānajño jñātvaivaṃ vidhimācaret
manasā cakṣuṣā dṛṣṭyā yogaśikṣuryamaṃ jayet
- 20
इत्याग्नेये महापुराणे धनुर्वेदे नामोनपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः
ityāgneye mahāpurāṇe dhanurvede nāmonapañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ

