55 shlokas
- 1
अग्निर् उवाच
हरिवंशं प्रवक्ष्यामि विष्णुनाभ्यम्बुजादजः
ब्रह्मणो ऽत्रिस्ततः सोमः सोमाज्जातः पुरूरवाः
agnir uvāca
harivaṃśaṃ pravakṣyāmi viṣṇunābhyambujādajaḥ
brahmaṇo 'tristataḥ somaḥ somājjātaḥ purūravāḥ
- 2
तस्मादायुरभूत्तस्मान्नहुषो ऽतो ययातिकः
यदुं च तुर्वसुं तस्माद्देवयानी व्यजायत
tasmādāyurabhūttasmānnahuṣo 'to yayātikaḥ
yaduṃ ca turvasuṃ tasmāddevayānī vyajāyata
- 3
द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
यदोः कुले यादवाश्च वसुदेवस्तदुत्तमः
druhyaṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
yadoḥ kule yādavāśca vasudevastaduttamaḥ
- 4
भुवो भारावतारार्थं देवक्यां वसुदेवतः
हिरण्यकशिपोः पुत्राः षड्गर्भा योगनिद्रया
bhuvo bhārāvatārārthaṃ devakyāṃ vasudevataḥ
hiraṇyakaśipoḥ putrāḥ ṣaḍgarbhā yoganidrayā
- 5
विष्णुप्रयुक्तया नीता देवकीजठरं पुरा
अभूच्च सप्तमो गर्भो देवक्या जठराद्बलः
viṣṇuprayuktayā nītā devakījaṭharaṃ purā
abhūcca saptamo garbho devakyā jaṭharādbalaḥ
- 6
संक्रामितो ऽभूद्रोहिण्यां रौहिणेयस्ततो हरिः
कृष्णाष्टम्यां च नभसि अर्धरात्रे चतुर्भुजः
saṃkrāmito 'bhūdrohiṇyāṃ rauhiṇeyastato hariḥ
kṛṣṇāṣṭamyāṃ ca nabhasi ardharātre caturbhujaḥ
- 7
देवक्या वसुदेवेन स्तुतो बालो द्विबाहुकः
वसुदेवः कंसभयाद्यशोदाशयने ऽनयत्
devakyā vasudevena stuto bālo dvibāhukaḥ
vasudevaḥ kaṃsabhayādyaśodāśayane 'nayat
- 8
यशोदाबालिकां गृह्य देवकीशयने ऽनयत्
कंसो बालध्वनिं श्रुत्वा तां चिक्षेप शिलातले
yaśodābālikāṃ gṛhya devakīśayane 'nayat
kaṃso bāladhvaniṃ śrutvā tāṃ cikṣepa śilātale
- 9
वारितो ऽपि स देवक्या मृत्युर्गर्भो ऽष्टमो मम
श्रुत्वाशरीरिणीं वाचं मत्तो गर्भास्तु मारिताः
vārito 'pi sa devakyā mṛtyurgarbho 'ṣṭamo mama
śrutvāśarīriṇīṃ vācaṃ matto garbhāstu māritāḥ
- 10
समर्पितास्तु देवक्या विवाहसमयेरिताः
सा क्षिप्ता बालिका कंसम् आकाशस्थाब्रवीदिदम्
samarpitāstu devakyā vivāhasamayeritāḥ
sā kṣiptā bālikā kaṃsam ākāśasthābravīdidam
- 11
किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस्त्वां वधिष्यति
सर्वस्वभूतो देवानां भूभारहरणाय सः
kiṃ mayā kṣiptayā kaṃsa jāto yastvāṃ vadhiṣyati
sarvasvabhūto devānāṃ bhūbhāraharaṇāya saḥ
- 12
इत्युक्त्वा सा च शुम्भादीन्हत्वेन्द्रेण च संस्तुता
आर्या दुर्गा वेदगर्भा अम्बिका भद्रकाल्यपि
ityuktvā sā ca śumbhādīnhatvendreṇa ca saṃstutā
āryā durgā vedagarbhā ambikā bhadrakālyapi
- 13
भद्रा क्षेम्या क्षेमकरी नैकबाहुर्नमामि ताम्
त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नाम सर्वान्कामानवाप्नुयात्
bhadrā kṣemyā kṣemakarī naikabāhurnamāmi tām
trisandhyaṃ yaḥ paṭhennāma sarvānkāmānavāpnuyāt
- 14
कंसो ऽपि पूतनादींश्च प्रेषयद्बालनाशने
यशोदापतिनन्दाय वसुदेवेन चार्पितौ
kaṃso 'pi pūtanādīṃśca preṣayadbālanāśane
yaśodāpatinandāya vasudevena cārpitau
- 15
रक्षणाय च कंसादेर्भीतेनैव हि गोकुले
रामकृष्णौ चेरतुस्तौ गोभिर्गोपालकैः सह
rakṣaṇāya ca kaṃsāderbhītenaiva hi gokule
rāmakṛṣṇau ceratustau gobhirgopālakaiḥ saha
- 16
सर्वस्य जगतः पालौ गोपालौ तौ बभूवतुः
कृष्णश्चोलूखले बद्धो दाम्ना व्यग्रयशोदया
sarvasya jagataḥ pālau gopālau tau babhūvatuḥ
kṛṣṇaścolūkhale baddho dāmnā vyagrayaśodayā
- 17
यमलार्जुनमध्ये ऽगाद्भग्नौ च यमलार्जुनौ
परिवृत्तश्च शकटः पादक्षेपात्स्तनार्थिना
yamalārjunamadhye 'gādbhagnau ca yamalārjunau
parivṛttaśca śakaṭaḥ pādakṣepātstanārthinā
- 18
पूतना स्तनपानेन सा हता हन्तुमुद्यता
वृन्दावनगतः कृष्णः कालियं यमुनाह्रदात्
pūtanā stanapānena sā hatā hantumudyatā
vṛndāvanagataḥ kṛṣṇaḥ kāliyaṃ yamunāhradāt
- 19
जित्वा निःसार्य चाब्धिस्थं चकार बलसंस्तुतः
क्षेमं तालवनं चक्रे हत्वा धेनुकगर्दभं
jitvā niḥsārya cābdhisthaṃ cakāra balasaṃstutaḥ
kṣemaṃ tālavanaṃ cakre hatvā dhenukagardabhaṃ
- 20
अरिष्टवृषभं हत्वा केशिनं हयरूपिणम्
शक्रोत्सवं परित्यज्य कारितो गोत्रयज्ञकः
ariṣṭavṛṣabhaṃ hatvā keśinaṃ hayarūpiṇam
śakrotsavaṃ parityajya kārito gotrayajñakaḥ
- 21
पर्वतं धारयित्वा च शक्राद्वृष्टिर्निवारिता
नमस्कृतो महेन्द्रेण गोविन्दो ऽथार्जुनो ऽर्पितः
parvataṃ dhārayitvā ca śakrādvṛṣṭirnivāritā
namaskṛto mahendreṇa govindo 'thārjuno 'rpitaḥ
- 22
इन्द्रोत्सवस्तु तुष्टेन भूयः कृष्णेन कारितः
रथस्थो मथुरां चागात्कंसोक्ताक्रूरसंस्तुतः
indrotsavastu tuṣṭena bhūyaḥ kṛṣṇena kāritaḥ
rathastho mathurāṃ cāgātkaṃsoktākrūrasaṃstutaḥ
- 23
गोपीभिरनुरक्ताभिः क्रीडिताभिर्निरीक्षितः
रजकं चाप्रयच्छन्तं हत्वा वस्त्राणि चाग्रहीत्
gopībhiranuraktābhiḥ krīḍitābhirnirīkṣitaḥ
rajakaṃ cāprayacchantaṃ hatvā vastrāṇi cāgrahīt
- 24
सह रामेण मालाभृन्मालाकारे वरं ददौ
दत्तानुलेपनां कुब्जाम् ऋजुं चक्रे ऽहनद्गजं
saha rāmeṇa mālābhṛnmālākāre varaṃ dadau
dattānulepanāṃ kubjām ṛjuṃ cakre 'hanadgajaṃ
- 25
मत्तं कुवलयापीडं द्वारि रङ्गं प्रविश्य च
कंसादीनां पश्यतां च मञ्चस्थानां नियुद्धकं
mattaṃ kuvalayāpīḍaṃ dvāri raṅgaṃ praviśya ca
kaṃsādīnāṃ paśyatāṃ ca mañcasthānāṃ niyuddhakaṃ
- 26
चक्रे चाणूरमल्लेन मुष्टिकेन बलो ऽकरोत्
चाणूरमुष्टिकौ ताभ्यां हतौ मल्लौ तथापरे
cakre cāṇūramallena muṣṭikena balo 'karot
cāṇūramuṣṭikau tābhyāṃ hatau mallau tathāpare
- 27
मथुराधिपतिं कंसं हत्वा तत्पितरं हरिः
चक्रे यादवराजानम् अस्तिप्राप्ती च कंसगे
mathurādhipatiṃ kaṃsaṃ hatvā tatpitaraṃ hariḥ
cakre yādavarājānam astiprāptī ca kaṃsage
- 28
जरासन्धस्य ते पुत्र्यौ जरासन्धस्तदीरितः
चक्रे स मथुरारोधं यादवैर्युयुधे शरैः
jarāsandhasya te putryau jarāsandhastadīritaḥ
cakre sa mathurārodhaṃ yādavairyuyudhe śaraiḥ
- 29
रामकृष्णौ च मथुरां त्यक्त्वा गोमन्तमागतौ
जरासन्धं विजित्याजौ पौण्ड्रकं वासुदेवकं
rāmakṛṣṇau ca mathurāṃ tyaktvā gomantamāgatau
jarāsandhaṃ vijityājau pauṇḍrakaṃ vāsudevakaṃ
- 30
पुरीं च द्वारकां कृत्वा न्यवसद्यादवैर्वृतः
भौमं तु नरकं हत्वा तेनानीताश्च कन्यकाः
purīṃ ca dvārakāṃ kṛtvā nyavasadyādavairvṛtaḥ
bhaumaṃ tu narakaṃ hatvā tenānītāśca kanyakāḥ

