42 श्लोक
- 1
भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥
यंत्र मसुदोbhūya eva mahābāho śaṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
yatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā ||
यंत्र मसुदोश्रीभगवंतान म्हळें: हे महाबाहो, म्हजें परम उतर परत एकदां आयक. तुका तें आयकून आनंद जाता, देखून तुजें बरें जावचें ह्या इत्सेन हांव तें तुका सांगतलों.
- 2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥
यंत्र मसुदोna me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ |
ahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ ||
यंत्र मसुदोदेवांचे गण म्हजी उत्पत्ती जाणनात, महर्षीय जाणनात, कारण हांवूच सगळ्या तरांनी देवांचें आनी महर्षींचें मूळ.
- 3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
यंत्र मसुदोyo māmajamanādiṃ ca vetti lokamaheśvaram |
asammūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate ||
यंत्र मसुदोजो म्हाका अजन्मी, अनादी आनी लोकांचो व्हडलो ईश्वर म्हूण जाणटा, तो मनशां मदीं मोहांतल्यान मुक्त आसता आनी सगळ्या पातकांतल्यान सुटटा.
- 4
बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥
यंत्र मसुदोbuddhirjñānamasammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ |
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca ||
यंत्र मसुदोबुद्धी, ज्ञान, गोंदळ नाशिल्लें मन, सोंसणूक, सत, इंद्रियांचेर ताबो आनी शांती, सूख आनी दुख्ख, जल्म आनी नाश, भंय आनी निर्भयपण,
- 5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥
यंत्र मसुदोahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ |
bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ ||
यंत्र मसुदोअहिंसा, समता, संतोस, तप, दान, किर्त आनी अपकिर्त: जिवांचे हे वेगवेगळे भाव म्हजे कडल्यानूच निर्माण जातात.
- 6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥
यंत्र मसुदोmaharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā |
madbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ ||
यंत्र मसुदोआदले सात महर्षी आनी तशेंच चार मनू, म्हज्या मनांतल्यान जल्मल्ले आनी म्हजो भाव आशिल्ले, तांचे कडल्यान संवसारांतले हे सगळे जीव जल्मल्यात.
- 7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥
यंत्र मसुदोetāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ |
so'vikampena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ ||
यंत्र मसुदोजो म्हजी ही विभूती आनी योगशक्त खऱ्या अर्थान जाणटा, तो ढळनासतल्या योगान जोडिल्लो आसता; हातूंत कसलोच दुबाव ना.
- 8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥
यंत्र मसुदोahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate |
iti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ ||
यंत्र मसुदोहांव सगळ्यांचें मूळ; म्हजे कडल्यान सगळें चलता. हें जाणून शाणे लोक भावान भरून म्हजी उपासना करतात.
- 9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥
यंत्र मसुदोmaccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam |
kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca ||
यंत्र मसुदोतांचें मन म्हजेर, तांचो जीव म्हाका अर्पण, एकामेकांक जागयत आनी सदांच म्हजेविशीं उलयत ते संतोसान आनी आनंदान रावतात.
- 10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥
यंत्र मसुदोteṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam |
dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te ||
यंत्र मसुदोजे सदांच म्हजे कडेन जोडिल्ले आसात आनी मोगान म्हजी भक्ती करतात, तांकां हांव तो बुद्धियोग दितां जाचे वरवीं ते म्हजे कडेन पावतात.
- 11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥
यंत्र मसुदोteṣāmevānukampārthamahamajñānajaṃ tamaḥ |
nāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā ||
यंत्र मसुदोतांचेर दया करून, तांच्याच भितर रावून, हांव ज्ञानाच्या लखलखीत दिव्यान अज्ञानांतल्यान जल्मिल्लो काळोख नश्ट करतां.
- 12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥
यंत्र मसुदोparaṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān |
puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum ||
यंत्र मसुदोअर्जुनान म्हळें: तूं परम ब्रह्म, परम धाम, परम पवित्र करपी, सासणाचो दैवी पुरुष, देवांचो आदिदेव, अजन्मी आनी सगळ्यांत व्यापिल्लो.
- 13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥
यंत्र मसुदोāhustvāmṛṣayaḥ sarve devarṣirnāradastathā |
asito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me ||
यंत्र मसुदोसगळे रुशी तुजेविशीं हेंच सांगतात, देवर्षी नारद, असित, देवल आनी व्यासूय, आनी आतां तूं स्वता म्हाका हें सांगता.
- 14
सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥
यंत्र मसुदोsarvametadṛtaṃ manye yanmāṃ vadasi keśava |
na hi te bhagavanvyaktiṃ vidurdevā na dānavāḥ ||
यंत्र मसुदोहे केशवा, तूं म्हाका जें सांगता तें सगळें हांव सत मानतां. हे भगवंता, तुजें प्रगट जावप देवूय जाणनात आनी दानवूय जाणनात.
- 15
स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥
यंत्र मसुदोsvayamevātmanātmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama |
bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate ||
यंत्र मसुदोहे पुरुषोत्तमा, जिवांक जल्म दिवपी, जिवांच्या ईश्वरा, देवांच्या देवा, संवसाराच्या स्वामी, तूं स्वता आपणाक फकत आपणा वरवींच जाणटा.
- 16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥
यंत्र मसुदोvaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ |
yābhirvibhūtibhirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi ||
यंत्र मसुदोजायत्या विभूतीं वरवीं तूं हे लोक व्यापून तातूंत रावता, त्यो तुज्यो दैवी विभूती तूं म्हाका कांयच उरोवनासतना सांगपाक जाय.
- 17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥
यंत्र मसुदोkathaṃ vidyāmahaṃ yogiṃstvāṃ sadā paricintayan |
keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo'si bhagavanmayā ||
यंत्र मसुदोहे योगी, सदांच तुजें चिंतन करीत हांव तुका कशें जाणूं? हे भगवंता, खंयच्या खंयच्या भावांनी हांव तुजो विचार करूं?
- 18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥
यंत्र मसुदोvistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana |
bhūyaḥ kathaya tṛptirhi śaṛṇvato nāsti me'mṛtam ||
यंत्र मसुदोहे जनार्दना, तुजी योगशक्त आनी तुजी विभूती परत विस्तारान सांग, कारण हें अमृत आयकतना म्हजी तान केन्नाच भागना.
- 19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥
यंत्र मसुदोhanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ |
prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me ||
यंत्र मसुदोश्रीभगवंतान म्हळें: बरें, हे कुरुश्रेष्ठा, हांव तुका म्हज्यो दैवी विभूती सांगतलों, पूण फकत मुखेल्योच, कारण म्हज्या विस्ताराक अंत ना.
- 20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥
यंत्र मसुदोahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ |
ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca ||
यंत्र मसुदोहे गुडाकेशा, सगळ्या जिवांच्या काळजांत रावपी आत्मो हांव. जिवांची सुरवात, मदलो भाग आनी शेवटूय हांवूच.
- 21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥
यंत्र मसुदोādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumān |
marīcirmarutāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī ||
यंत्र मसुदोआदित्यां मदीं हांव विष्णू; उजवाडां मदीं किरणांचो सूर्य. मरुतां मदीं हांव मरीची; आनी नखेत्रां मदीं हांव चंद्र.
- 22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥
यंत्र मसुदोvedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ |
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā ||
यंत्र मसुदोवेदां मदीं हांव सामवेद; देवां मदीं हांव वासव. इंद्रियां मदीं हांव मन, आनी जिवां भितर हांव चेतना.
- 23
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥
यंत्र मसुदोrudrāṇāṃ śaṅkaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām |
vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham ||
यंत्र मसुदोरुद्रां मदीं हांव शंकर; यक्ष आनी राक्षसां मदीं धनाचो स्वामी. वसूं मदीं हांव अग्नी, आनी पर्वतांच्या शिखरां मदीं हांव मेरू.
- 24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥
यंत्र मसुदोpurodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim |
senānīnāmahaṃ skandaḥ sarasāmasmi sāgaraḥ ||
यंत्र मसुदोहे पार्था, घरच्या पुरोयतां मदीं मुखेल बृहस्पती तो म्हाका जाण. सेनापतीं मदीं हांव स्कंद; उदकाच्या सांठ्यां मदीं हांव दर्यो.
- 25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥
यंत्र मसुदोmaharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram |
yajñānāṃ japayajño'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ ||
यंत्र मसुदोव्हडल्या रुशीं मदीं हांव भृगू; उतरां मदीं हांव एक अक्षर. यज्ञां मदीं हांव जपयज्ञ; आनी थीर वस्तूं मदीं हिमालय.
- 26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥
यंत्र मसुदोaśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ |
gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ ||
यंत्र मसुदोसगळ्या रुखां मदीं हांव अश्वत्थ, आनी देवर्षीं मदीं नारद. गंधर्वां मदीं हांव चित्ररथ; सिद्धां मदीं कपिल मुनी.
- 27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥
यंत्र मसुदोuccaiḥśravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam |
airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam ||
यंत्र मसुदोघोड्यां मदीं अमृता वांगडा जल्मिल्लो उच्चैःश्रवा तो म्हाका जाण; व्हडल्या हत्तीं मदीं ऐरावत; आनी मनशां मदीं राजा.
- 28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥
यंत्र मसुदोāyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk |
prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ ||
यंत्र मसुदोशस्त्रां मदीं हांव वज्र; गायीं मदीं कामधेनू. प्रजेक जल्म दिवपी कंदर्प हांव, आनी सर्पां मदीं हांव वासुकी.
- 29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥
यंत्र मसुदोanantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham |
pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham ||
यंत्र मसुदोनागां मदीं हांव अनंत; उदकांतल्या जिवां मदीं वरुण. पितरां मदीं हांव अर्यमा, आनी नियंत्रण करपी लोकां मदीं हांव यम.
- 30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥
यंत्र मसुदोprahlādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham |
mṛgāṇāṃ ca mṛgendro'haṃ vainateyaśca pakṣiṇām ||
यंत्र मसुदोदैत्यां मदीं हांव प्रल्हाद; गणती करप्यां मदीं हांव काळ. जनावरां मदीं हांव शींव, आनी सुकण्यां मदीं विनतेचो पूत.