34 श्लोक
- 1
इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥
यंत्र मसुदोidaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave |
jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣyase'śubhāt ||
यंत्र मसुदोश्रीभगवंतान म्हळें: दोश काडिना अशा तुका हांव आतां हें सगळ्यांत गुप्त ज्ञान विज्ञाना सयत सांगतलों, जें जाणून तूं अशुभांतल्यान मुक्त जातलो.
- 2
राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।
प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥
यंत्र मसुदोrājavidyā rājaguhyaṃ pavitramidamuttamam |
pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartumavyayam ||
यंत्र मसुदोही राजविद्या, राजगुह्य, परम पवित्र करपी. ती प्रत्यक्ष अणभवान जाणूं येता, धर्माक धरून आसा, आचरूंक खूब सोपी आनी अविनाशी.
- 3
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।
अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥
यंत्र मसुदोaśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya parantapa |
aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani ||
यंत्र मसुदोहे परंतपा, ह्या धर्माचेर श्रद्धा नाशिल्ले लोक म्हाका पावनात आनी मृत्युरुपी संसाराच्या वाटेर परत वतात.
- 4
मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।
मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः ॥
यंत्र मसुदोmayā tatamidaṃ sarvaṃ jagadavyaktamūrtinā |
matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ teṣvavasthitaḥ ||
यंत्र मसुदोहो पुराय संवसार म्हज्या अव्यक्त रुपान व्यापला. सगळे जीव म्हजेंत आसात, पूण हांव तांचेंत ना.
- 5
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।
भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥
यंत्र मसुदोna ca matsthāni bhūtāni paśya me yogamaiśvaram |
bhūtabhṛnna ca bhūtastho mamātmā bhūtabhāvanaḥ ||
यंत्र मसुदोआनी तरी जीव म्हजेंत नात: म्हजो ऐश्वर्ययोग पळय. म्हजो आत्मो जिवांक धरता आनी तांकां जल्म दिता, पूण तांचेंत रावना.
- 6
यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥
यंत्र मसुदोyathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān |
tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya ||
यंत्र मसुदोजसो सगळीकडेन वावरपी व्हडलो वारो सदांच आकाशांत आसता, तशेच सगळे जीव म्हजेंत आसात अशें समज.
- 7
सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥
यंत्र मसुदोsarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām |
kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham ||
यंत्र मसुदोहे कौंतेया, कल्पाच्या शेवटाक सगळे जीव म्हज्या प्रकृतींत परत वतात; कल्पाच्या सुरवेक हांव तांकां परत निर्माण करतां.
- 8
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात् ॥
यंत्र मसुदोprakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ |
bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt ||
यंत्र मसुदोआपल्या प्रकृतीचो आदार घेवन, प्रकृतीच्या वशांत लाचार आशिल्लो हो सगळो जिवांचो समूह हांव परत परत निर्माण करतां.
- 9
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥
यंत्र मसुदोna ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya |
udāsīnavadāsīnamasaktaṃ teṣu karmasu ||
यंत्र मसुदोहे धनंजया, हीं कर्मां म्हाका बांदिनात, कारण हांव तांचेंत आसक्त नासतना उदासीना भशेन उरतां.
- 10
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥
यंत्र मसुदोmayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram |
hetunānena kaunteya jagadviparivartate ||
यंत्र मसुदोहे कौंतेया, म्हज्या अध्यक्षतेखाला प्रकृती चर आनी अचर सगळें निर्माण करता; हाका लागून संवसार घुंवत उरता.
- 11
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् ।
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम् ॥
यंत्र मसुदोavajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam |
paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram ||
यंत्र मसुदोहांवें मनशाची कूड घेतल्या म्हूण मूढ लोक म्हजो अवमान करतात, सगळ्या जिवांचो म्हान ईश्वर आशिल्लो म्हजो परम भाव जाणनासतना.
- 12
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।
राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः ॥
यंत्र मसुदोmoghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasaḥ |
rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritāḥ ||
यंत्र मसुदोवेर्थ आशा, वेर्थ कर्मां आनी वेर्थ ज्ञान आशिल्ले आनी विवेक नाशिल्ले ते मोह घालपी राक्षसी आनी आसुरी प्रकृतीक घट धरतात.
- 13
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।
भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥
यंत्र मसुदोmahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritāḥ |
bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam ||
यंत्र मसुदोपूण, हे पार्था, दैवी प्रकृतीचो आलाशिरो घेतिल्ले महात्मे म्हाका जिवांचें अविनाशी मूळ जाणून अनन्य मनान भजतात.
- 14
सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।
नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥
यंत्र मसुदोsatataṃ kīrtayanto māṃ yatantaśca dṛḍhavratāḥ |
namasyantaśca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsate ||
यंत्र मसुदोसदांच म्हजें कीर्तन करीत, यत्न करीत आनी व्रतांत घट रावून, भक्तीन म्हाका नमस्कार करीत, नित्य युक्त जावन ते म्हाका भजतात.
- 15
ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।
एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम् ॥
यंत्र मसुदोjñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate |
ekatvena pṛthaktvena bahudhā viśvatomukham ||
यंत्र मसुदोहेर ज्ञानयज्ञान म्हजी उपासना करतात: एकत्वान, पृथक्त्वान आनी जायत्या तरांनी, सगळ्या दिशांनी तोंड आशिल्लो म्हूण.
- 16
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् ।
मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥
यंत्र मसुदोahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhāhamahamauṣadham |
mantro'hamahamevājyamahamagnirahaṃ hutam ||
यंत्र मसुदोहांव क्रतू, हांव यज्ञ, हांव पितरांक दिवपी स्वधा, हांव वखदी वनस्पत; हांव मंत्र, हांव तूप, हांव उजो आनी हांवूच हवन.
- 17
पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः ।
वेद्यं पवित्रमोङ्कार ऋक्साम यजुरेव च ॥
यंत्र मसुदोpitāhamasya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ |
vedyaṃ pavitramoṅkāra ṛksāma yajureva ca ||
यंत्र मसुदोहांव ह्या संवसाराचो बापूय, आवय, धारक आनी आजो; जाणपासारको, पवित्र करपी, ओंकार, आनी ऋग्वेद, सामवेद आनी यजुर्वेद.
- 18
गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।
प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥
यंत्र मसुदोgatirbhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhṛt |
prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam ||
यंत्र मसुदोहांव गती, भर्ता, प्रभू, साक्षी, निवास, शरण आनी सुहृद; उत्पत्ती, प्रलय आनी आधार, निधान आनी अविनाशी बीं.
- 19
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥
यंत्र मसुदोtapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca |
amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna ||
यंत्र मसुदोहांव ताप दितां; हांव पावस आवरतां आनी सोडतां. हे अर्जुना, हांव अमृत आनी मृत्यूय, सत आनी असत.
- 20
त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा
यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते ।
ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक-
मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥
यंत्र मसुदोtraividyā māṃ somapāḥ pūtapāpā
yajñairiṣṭvā svargatiṃ prārthayante |
te puṇyamāsādya surendraloka-
maśnanti divyāndivi devabhogān ||
यंत्र मसुदोतीन वेद जाणपी, सोमपान करपी, पातकां पसून शुद्ध जाल्ले यज्ञांनी म्हजी पुजा करून सर्गाची वाट मागतात. ते पुण्याच्या सुरेंद्रलोकाक पावून सर्गांत देवांचे दिव्य भोग भोगतात.
- 21
ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं
क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।
एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना
गतागतं कामकामा लभन्ते ॥
यंत्र मसुदोte taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ
kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti |
evaṃ trayīdharmamanuprapannā
gatāgataṃ kāmakāmā labhante ||
यंत्र मसुदोतो व्हडलो सर्गलोक भोगून पुण्य सोंपतकच ते मर्त्यलोकांत प्रवेश करतात. अशें तीन वेदांचो धर्म पाळपी आनी भोगांची इत्सा धरपी येवप-वचपूच मेळयतात.
- 22
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥
यंत्र मसुदोananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate |
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham ||
यंत्र मसुदोजे लोक हेर कसलोच विचार करिनासतना म्हजें चिंतन करून म्हाका भजतात, त्या नित्य युक्त लोकांचो योगक्षेम हांव सांबाळटां.
- 23
येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।
तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥
यंत्र मसुदोye'pyanyadevatā bhaktā yajante śraddhayānvitāḥ |
te'pi māmeva kaunteya yajantyavidhipūrvakam ||
यंत्र मसुदोहे कौंतेया, हेर देवांचे भक्त श्रद्धेन तांची पुजा करतात, तेय म्हजीच पुजा करतात, पूण विधीक धरून न्हय.
- 24
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।
न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥
यंत्र मसुदोahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhoktā ca prabhureva ca |
na tu māmabhijānanti tattvenātaścyavanti te ||
यंत्र मसुदोकारण सगळ्या यज्ञांचो भोक्ता आनी प्रभू हांवूच. पूण ते म्हाका तत्वान जाणनात, देखून ते पडटात.
- 25
यान्ति देवव्रता देवान्पितॄन्यान्ति पितृव्रताः ।
भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥
यंत्र मसुदोyānti devavratā devānpitṝnyānti pitṛvratāḥ |
bhūtāni yānti bhūtejyā yānti madyājino'pi mām ||
यंत्र मसुदोदेवांचें व्रत धरपी देवां कडेन वतात, पितरांचें व्रत धरपी पितरां कडेन वतात, भुतांची पुजा करपी भुतां कडेन वतात, आनी म्हजी पुजा करपी म्हाका पावतात.
- 26
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥
यंत्र मसुदोpatraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati |
tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ ||
यंत्र मसुदोजो भक्तीन म्हाका पान, फूल, फळ वा उदक अर्पण करता, त्या शुद्ध मनाच्या मनशान भक्तीन दिल्लें तें हांव स्विकारतां.
- 27
यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।
यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥
यंत्र मसुदोyatkaroṣi yadaśnāsi yajjuhoṣi dadāsi yat |
yattapasyasi kaunteya tatkuruṣva madarpaṇam ||
यंत्र मसुदोहे कौंतेया, तूं जें करता, जें जेवता, जें हवन करता, जें दान दिता, जें तप करता, तें म्हाका अर्पण म्हूण कर.
- 28
शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।
संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥
यंत्र मसुदोśubhāśubhaphalairevaṃ mokṣyase karmabandhanaiḥ |
saṃnyāsayogayuktātmā vimukto māmupaiṣyasi ||
यंत्र मसुदोअशें तूं बऱ्या आनी वायट फळां सयत कर्मांच्या बंधनांतल्यान मुक्त जातलो. संन्यासयोगान युक्त जावन, मुक्त जावन तूं म्हाका पावतलो.
- 29
समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः ।
ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥
यंत्र मसुदोsamo'haṃ sarvabhūteṣu na me dveṣyo'sti na priyaḥ |
ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpyaham ||
यंत्र मसुदोहांव सगळ्या जिवांक सम; म्हाका कोणूच द्वेशाचो ना आनी कोणूच प्रीय ना. पूण जे भक्तीन म्हाका भजतात, ते म्हजेंत आसात आनी हांव तांचेंत आसां.
- 30
अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् ।
साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥
यंत्र मसुदोapi cetsudurācāro bhajate māmananyabhāk |
sādhureva sa mantavyaḥ samyagvyavasito hi saḥ ||
यंत्र मसुदोखूब वायट आचरणाचो मनीस लेगीत अनन्य भक्तीन म्हाका भजता जाल्यार ताका साधूच मानचो, कारण ताणें योग्य निर्धार केला.