47 श्लोक
- 1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥
यंत्र मसुदोdharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ |
māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya ||
यंत्र मसुदोधृतराष्ट्रान म्हळें: हे संजया, धर्माचें क्षेत्र आशिल्ल्या कुरुक्षेत्रार झुजपाच्या इत्सेन एकठांय जाल्ल्या म्हज्या पुतांनी आनी पांडूच्या पुतांनी कितें केलें?
- 2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥
यंत्र मसुदोdṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā |
ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt ||
यंत्र मसुदोसंजयान म्हळें: पांडवांचें सैन्य झुजाच्या रचणुकेन उबें आशिल्लें पळोवन राजा दुर्योधन तेन्नां आपल्या आचार्याकडेन गेलो आनी हीं उतरां उलयलो.
- 3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥
यंत्र मसुदोpaśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm |
vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā ||
यंत्र मसुदोहे आचार्य, तुमच्या बुद्धिमान शिश्यान, द्रुपदाच्या पुतान रचिल्लें पांडूच्या पुतांचें हें व्हडलें सैन्य पळयात.
- 4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥
यंत्र मसुदोatra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi |
yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ ||
यंत्र मसुदोहांगा भीम आनी अर्जुना सारके झुजांत बरोबरीचे शूर आनी व्हडले धनुर्धारी आसात: युयुधान, विराट आनी महारथी द्रुपद.
- 5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥
यंत्र मसुदोdhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān |
purujitkuntibhojaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ ||
यंत्र मसुदोधृष्टकेतू, चेकितान आनी पराक्रमी काशीराज; पुरुजित, कुंतिभोज आनी मनशांमदलो श्रेश्ठ शैब्य.
- 6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥
यंत्र मसुदोyudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān |
saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ ||
यंत्र मसुदोधाडसी युधामन्यू आनी पराक्रमी उत्तमौजा, सुभद्रेचो पूत आनी द्रौपदीचे पूत, हे सगळे महारथी.
- 7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥
यंत्र मसुदोasmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama |
nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi te ||
यंत्र मसुदोपूण हे द्विजश्रेश्ठ, आमच्या वटेनूय जे खाशेले आसात, म्हज्या सैन्याचे जे फुडारी आसात, तांचीं नांवां तुमच्या जाणविकेखातीर सांगतां, आयकात.
- 8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥
यंत्र मसुदोbhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ |
aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca ||
यंत्र मसुदोतुमी स्वता आनी भीष्म, कर्ण आनी झुजांत सदांच जैत जोडपी कृप; अश्वत्थामा, विकर्ण आनी सोमदत्ताचो पूतूय.
- 9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥
यंत्र मसुदोanye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ |
nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ||
यंत्र मसुदोआनीक जायते शूर म्हजेखातीर आपलो जीव दिवंक तयार आसात; ते नाना तरांच्या शस्त्रांनी सज्ज आसात आनी सगळे झुजांत निपूण आसात.
- 10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥
यंत्र मसुदोaparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||
यंत्र मसुदोभीष्मान राखिल्लें आमचें बळ अपार आसा, जाल्यार भीमान राखिल्लें तांचें बळ मर्यादीत आसा.
- 11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥
यंत्र मसुदोayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ |
bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi ||
यंत्र मसुदोदेखून तुमी सगळे आपआपल्या थारायिल्ल्या सुवातेर सगळ्या वाटांचेर घट उबे रावून, खास करून भीष्माची राखण करात.
- 12
तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥
यंत्र मसुदोtasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ |
siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||
यंत्र मसुदोतेन्नां दुर्योधनाक उमेद दिवंक कुरुवंशांतलो जाण्टो, प्रतापी आजो भीष्म शींवा भशेन गर्जलो आनी ताणें आपलो शंख वाजयलो.
- 13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥
यंत्र मसुदोtataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ |
sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat ||
यंत्र मसुदोउपरांत शंख, नगारे, ढोल, मृदंग आनी शिंगां एकाच खिणाक वाजलीं, आनी तो आवाज भयंकर जालो.
- 14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥
यंत्र मसुदोtataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau |
mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ ||
यंत्र मसुदोतेन्नां धव्या घोड्यांनी जोडिल्ल्या व्हडल्या रथांत उबे आशिल्ल्या माधवान आनी पांडूच्या पुतान आपले दिव्य शंख वाजयले.
- 15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
यंत्र मसुदोpāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
यंत्र मसुदोहृषीकेशान पांचजन्य वाजयलो, धनंजयान देवदत्त वाजयलो, आनी भयंकर कर्मां करपी वृकोदरान पौंड्र हो व्हडलो शंख वाजयलो.
- 16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥
यंत्र मसुदोanantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |
nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau ||
यंत्र मसुदोकुंतीचो पूत राजा युधिष्ठिरान अनंतविजय वाजयलो; नकुलान आनी सहदेवान सुघोष आनी मणिपुष्पक वाजयले.
- 17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥
यंत्र मसुदोkāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |
dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ||
यंत्र मसुदोश्रेश्ठ धनुर्धारी काशीराज आनी महारथी शिखंडी, धृष्टद्युम्न, विराट आनी कोणाकूच हार नाशिल्लो सात्यकी;
- 18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥
यंत्र मसुदोdrupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate |
saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak ||
यंत्र मसुदोहे पृथ्वीपती, द्रुपद आनी द्रौपदीचे पूत, आनी व्हडल्या बाहूंचो सुभद्रेचो पूत, हांणी सगळ्यांनी चारूय वटेन आपआपले शंख वाजयले.
- 19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलोऽभ्यनुनादयन् ॥
यंत्र मसुदोsa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat |
nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo'bhyanunādayan ||
यंत्र मसुदोत्या भयंकर आवाजान आकाश आनी धर्तरी घुमघुमलीं आनी धृतराष्ट्राच्या पुतांचीं काळजां फाडलीं.
- 20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥
यंत्र मसुदोatha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ |
pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ||
यंत्र मसुदोतेन्नां, हे राजा, धृतराष्ट्राचे पूत रचणुकेन उबे आशिल्ले पळोवन, शस्त्रां सुटपाच्या वेळार, जाच्या धजार माकडाची खूण आसा त्या पांडूच्या पुतान आपलें धनुश्य उखललें,
- 21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥
यंत्र मसुदोhṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate |
senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me'cyuta ||
यंत्र मसुदोआनी, हे पृथ्वीपती, ताणें हृषीकेशाक हीं उतरां सांगलीं: हे अच्युता, म्हजो रथ दोनूय सैन्यां मदीं व्हरून उबो कर,
- 22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥
यंत्र मसुदोyāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān |
kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame ||
यंत्र मसुदोम्हणजे झुजपाच्या इत्सेन हांगा उबे आशिल्ल्या ह्या मनशांक हांव पळोवंक शकतलों, आनी ह्या झुजांत म्हाका कोणा वांगडा झुजचें पडटलें तें कळटलें.
- 23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥
यंत्र मसुदोyotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ |
dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ ||
यंत्र मसुदोवायट बुद्धीच्या धृतराष्ट्राच्या पुताक झुजांत खोशी करपाखातीर जे हांगा एकठांय जाल्यात, तांकां हांव पळोवंक सोदतां.
- 24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥
यंत्र मसुदोevamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata |
senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ||
यंत्र मसुदोसंजयान म्हळें: हे भारता, गुडाकेशान अशें सांगतकच हृषीकेशान तो उत्तम रथ दोनूय सैन्यां मदीं व्हरून उबो केलो,
- 25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥
यंत्र मसुदोbhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām |
uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti ||
यंत्र मसुदोभीष्म आनी द्रोण आनी सगळ्या राजां मुखार, आनी म्हळें: हे पार्था, हांगा एकठांय जाल्ले हे कुरु पळय.
- 26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥
यंत्र मसुदोtatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṝnatha pitāmahān |
ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā ||
यंत्र मसुदोथंय पार्थान उबे आशिल्ले बापूय आनी आजे, गुरू, मामा, भाव, पूत, नातू आनी इश्ट पळयले,
- 27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥
कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
यंत्र मसुदोśvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |
tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ||
kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt |
यंत्र मसुदोदोनूय सैन्यांनी मांव आनी हितचिंतक पळयले. हे सगळे सोयरे थंय उबे आशिल्ले पळोवन कुंतीचो पूत खोल करुणेन भरलो आनी दुख्खान अशें उलयलो.
- 28
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥
यंत्र मसुदोdṛṣṭvemaṃ svajanaṃ kṛṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam ||
यंत्र मसुदोअर्जुनान म्हळें: हे कृष्णा, झुजपाच्या इत्सेन हांगा उबे आशिल्ले हे म्हजे आपले लोक पळोवन,
- 29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥
यंत्र मसुदोsīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati |
vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate ||
यंत्र मसुदोम्हजे आंग गळटात आनी तोंड सुकता; म्हजी कूड कांपता आनी आंगावयले केंस उबे रावतात.
- 30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥
यंत्र मसुदोgāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāttvakcaiva paridahyate |
na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ ||
यंत्र मसुदोगांडीव म्हज्या हातांतल्यान निसरता आनी म्हजी कातडी जळटा. हांव घट उबो रावूंक शकना, आनी म्हजें मन घुंवल्ले भशेन दिसता.