55 श्लोक
- 1
मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् ।
यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥
यंत्र मसुदोmadanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam |
yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama ||
यंत्र मसुदोअर्जुनान म्हळें: म्हजेर कृपा करून तुवें आत्म्याविशीं परम गुपीत सांगलें, आनी त्या उतरां वरवीं म्हजो हो मोह गेला.
- 2
भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥
यंत्र मसुदोbhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |
tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam ||
यंत्र मसुदोहे कमळनयना, जिवांची उत्पत्ती आनी लय तुजे कडल्यान हांवें विस्तारान आयकल्या, आनी तुजें अक्षय माहात्म्यूय.
- 3
एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥
यंत्र मसुदोevametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara |
draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama ||
यंत्र मसुदोहे परमेश्वरा, तूं आपणाविशीं सांगलां तशेंच हें आसा. तरी लेगीत, हे पुरुषोत्तमा, तुजें ईश्वरी रूप पळोवपाची म्हाका इत्सा आसा.
- 4
मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।
योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥
यंत्र मसुदोmanyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |
yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam ||
यंत्र मसुदोहे प्रभू, तें पळोवप म्हाका शक्य अशें तुका दिसता जाल्यार, हे योगेश्वरा, म्हाका तुजो अक्षय आत्मो दाखय.
- 5
पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥
यंत्र मसुदोpaśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca ||
यंत्र मसुदोश्रीभगवंतान म्हळें: हे पार्था, म्हजीं शेंकड्यांनी आनी हजारांनी रुपां पळय, दैवी, जायत्या प्रकारचीं, जायत्या रंगांचीं आनी आकारांचीं.
- 6
पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।
बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ॥
यंत्र मसुदोpaśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā |
bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata ||
यंत्र मसुदोआदित्य, वसू, रुद्र, दोन अश्विनीकुमार आनी मरुत पळय. हे भारता, आदीं केन्नाच पळोवंक नाशिल्लीं जायतीं अजापां पळय.
- 7
इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।
मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद् द्रष्टुमिच्छसि ॥
यंत्र मसुदोihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |
mama dehe guḍākeśa yaccānyad draṣṭumicchasi ||
यंत्र मसुदोहे गुडाकेशा, आयज हांगा म्हज्या कुडींत एकाच जाग्यार आशिल्लें चलपी आनी थीर पुराय विश्व पळय, आनी तुका पळोवपाचें आसा तें हेर कितेंय.
- 8
न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥
यंत्र मसुदोna tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā |
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram ||
यंत्र मसुदोपूण तुज्याच ह्या दोळ्यांनी तूं म्हाका पळोवंक शकचो ना. हांव तुका दैवी दोळे दितां: म्हजी ईश्वरी योगशक्त पळय.
- 9
एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।
दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥
यंत्र मसुदोevamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ |
darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram ||
यंत्र मसुदोसंजयान म्हळें: हे राजा, अशें म्हणून व्हडलो योगेश्वर हरी हाणें मागीर पार्थाक आपलें परम ईश्वरी रूप दाखयलें.
- 10
अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।
अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥
यंत्र मसुदोanekavaktranayanamanekādbhutadarśanam |
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham ||
यंत्र मसुदोजायतीं तोंडां आनी दोळे, जायतीं अजापाचीं दर्शनां, जायते दैवी अलंकार आनी उखलिल्लीं जायतीं दैवी शस्त्रां आशिल्लें,
- 11
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।
सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ॥
यंत्र मसुदोdivyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |
sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham ||
यंत्र मसुदोदैवी माळो आनी वस्त्रां न्हेसिल्लें, दैवी सुवासांनी लिपिल्लें, सगळ्या अजापांनी भरिल्लें, अंत नाशिल्लें, सगळे वटेन तोंड आशिल्लें तें दैवी रूप.
- 12
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥
यंत्र मसुदोdivi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā |
yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ ||
यंत्र मसुदोआकाशांत हजार सुर्यांचो उजवाड एकाच वेळार उजळ्ळो जाल्यार, तो कदाचित त्या महात्म्याच्या तेजा सारको जातलो.
- 13
तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।
अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥
यंत्र मसुदोtatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |
apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā ||
यंत्र मसुदोथंय देवांच्या देवाच्या कुडींत पांडुपुतान तेन्ना जायत्या तरांनी वांटिल्लें पुराय विश्व एकाच जाग्यार एकठांय पळयलें.
- 14
ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।
प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥
यंत्र मसुदोtataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ |
praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata ||
यंत्र मसुदोतेन्ना अजापान भरिल्लो, आंगावयले केंस उबे जाल्लो धनंजय देवा मुखार माथें नमयलें आनी हात जोडून उलयलो.
- 15
पश्यामि देवांस्तव देव देहे
सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ-
मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥
यंत्र मसुदोpaśyāmi devāṃstava deva dehe
sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastha-
mṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān ||
यंत्र मसुदोअर्जुनान म्हळें: हे देवा, तुज्या कुडींत हांव सगळे देव आनी सगळ्या प्रकारच्या जिवांचे गण पळयतां: कमळासनाचेर बसिल्लो ईश्वर ब्रह्मा, सगळे रुशी आनी दैवी सर्प.
- 16
अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं
पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं
पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥
यंत्र मसुदोanekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ
paśyāmi viśveśvara viśvarūpa ||
यंत्र मसुदोहे विश्वेश्वरा, विश्वरूपा, जायते हात, पोट, तोंडां आनी दोळे आशिल्लो, अंत नाशिल्ल्या रुपाचो तूं हांव सगळे कडेन पळयतां. तुजो अंत, मदलो भाग वा सुरवात हांव पळयना.
- 17
किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च
तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।
पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्
दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥
यंत्र मसुदोkirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca
tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantād
dīptānalārkadyutimaprameyam ||
यंत्र मसुदोमुकूट, गदा आनी चक्र आशिल्लो, सगळे वटेन उजळपी तेजाचो पुंजो, पळोवंक कठीण, उज्या आनी सुर्या सारको सगळे कडेन लखलखपी, माप नाशिल्लो तूं हांव पळयतां.
- 18
त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं
त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता
सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥
यंत्र मसुदोtvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ
tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |
tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā
sanātanastvaṃ puruṣo mato me ||
यंत्र मसुदोतूं अक्षर, जाणपाक जाय तें परम तत्व; तूं ह्या विश्वाचो निमाणो आदार. तूं सासणाच्या धर्माचो अविनाशी राखणदार; तूं सनातन पुरुष अशें हांव मानतां.
- 19
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य-
मनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं
स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥
यंत्र मसुदोanādimadhyāntamanantavīrya-
manantabāhuṃ śaśisūryanetram |
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ
svatejasā viśvamidaṃ tapantam ||
यंत्र मसुदोसुरवात, मदलो भाग वा शेवट नाशिल्लो, अनंत शक्तीचो, असंख्य हातांचो, चंद्र आनी सूर्य जाचे दोळे, जाचें तोंड जळपी उजो, आपल्या तेजान हें सगळें विश्व तापोवपी तूं हांव पळयतां.
- 20
द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि
व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।
दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं
लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥
यंत्र मसुदोdyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi
vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ |
dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ
lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman ||
यंत्र मसुदोसर्ग आनी धर्तरे मदलें अंतर आनी सगळ्यो दिशा तुवेंच एकल्यान भरल्यात. हे महात्मा, तुजें हें अजापाचें आनी उग्र रूप पळोवन तिन्ही लोक कांपतात.
- 21
अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति
केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।
स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः
स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥
यंत्र मसुदोamī hi tvāṃ surasaṅghā viśanti
kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti |
svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ
stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ ||
यंत्र मसुदोदेवांचे हे गण तुज्या भितर प्रवेश करतात; कांय भियेवन हात जोडून तुजी स्तुती करतात. बरें जावं अशें उलयत महर्षी आनी सिद्धांचे गण भरपूर स्तोत्रांनी तुजी स्तुती करतात.
- 22
रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या
विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।
गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा
वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ॥
यंत्र मसुदोrudrādityā vasavo ye ca sādhyā
viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca |
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā
vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve ||
यंत्र मसुदोरुद्र, आदित्य, वसू आनी साध्य, विश्वेदेव, दोन अश्विनीकुमार, मरुत आनी पितर, आनी गंधर्व, यक्ष, असुर आनी सिद्धांचे गण सगळे अजापान तुका पळयतात.
- 23
रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं
महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।
बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं
दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥
यंत्र मसुदोrūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ
mahābāho bahubāhūrupādam |
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ
dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham ||
यंत्र मसुदोहे महाबाहो, जायतीं तोंडां आनी दोळे, जायते हात, मांडयो आनी पांय, जायतीं पोटां आशिल्लें, जायत्या दाढांनी भंयानक दिसपी तुजें व्हडलें रूप पळोवन लोक कांपतात, आनी हांवूय कांपतां.
- 24
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
यंत्र मसुदोnabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||
यंत्र मसुदोहे विष्णू, आकाशाक शिवपी, जायत्या रंगांनी जळपी, तोंडां रुंद उगडिल्लें आनी व्हडले उजळपी दोळे आशिल्लें तुका पळोवन म्हजो भितरलो जीव कांपता, आनी म्हाका धीर ना आनी शांतीय ना.
- 25
दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि
दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।
दिशो न जाने न लभे च शर्म
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥
यंत्र मसुदोdaṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni
dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |
diśo na jāne na labhe ca śarma
prasīda deveśa jagannivāsa ||
यंत्र मसुदोदाढांनी भंयानक आनी प्रलयाच्या उज्या सारकीं तुजीं तोंडां पळोवन म्हाका दिशा कळनात आनी आलाशिरो मेळना. हे देवेशा, जगन्निवासा, प्रसन्न जा.
- 26
अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः
सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।
भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ
सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥
यंत्र मसुदोamī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ
sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ |
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau
sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ ||
यंत्र मसुदोआनी धृतराष्ट्राचे हे सगळे पूत, राजांच्या गणां सयत, भीष्म, द्रोण आनी तो सूतपूत, आमच्या वटेनच्या मुखेल झुजाऱ्यां वांगडा,
- 27
वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति
दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।
केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु
सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥
यंत्र मसुदोvaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti
daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni |
kecidvilagnā daśanāntareṣu
sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ ||
यंत्र मसुदोदाढांनी भंयानक दिसपी तुज्या भिरांकूळ तोंडांनी बेगीन भितर सरतात. कांय जाण तुज्या दांतां मदीं अडकिल्ले, तांचीं तकलीं पीठ जाल्लीं अशीं दिसतात.
- 28
यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः
समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।
तथा तवामी नरलोकवीरा
विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति ॥
यंत्र मसुदोyathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ
samudramevābhimukhā dravanti |
tathā tavāmī naralokavīrā
viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti ||
यंत्र मसुदोजशे न्हंयांचे जायते उदकाचे व्हाळ दर्या कडेन धांवतात, तशेच मनीसलोकांतले हे वीर तुज्या जळपी तोंडांनी भितर सरतात.
- 29
यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा
विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्-
तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ॥
यंत्र मसुदोyathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā
viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |
tathaiva nāśāya viśanti lokās-
tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ ||
यंत्र मसुदोजशे पतंग आपल्या नाशाखातीर व्हड वेगान जळपी उज्यांत धांवतात, तशेच हे लोक आपल्या नाशाखातीर व्हड वेगान तुज्या तोंडांनी सरतात.
- 30
लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्-
लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं
भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥
यंत्र मसुदोlelihyase grasamānaḥ samantāl-
lokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ |
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ
bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo ||
यंत्र मसुदोहे विष्णू, जळपी तोंडांनी सगळे वटेन सगळे लोक गिळत तूं ओंठ चाटता. तुजे उग्र किरण पुराय विश्व तेजान भरतात आनी तें तापयतात.