189 shlokas
- 1
सिंहः पञ्चमुखो नखी मृगपतिर्मानी हरिः केसरी क्रव्यादो नखरायुधो मृगरिपुः शूरश्च कण्ठीरवः
विक्रान्तो द्विरदान्तको बहुबलो दीप्तो बली विक्रमी हर्यक्षः स च दीप्तपिङ्गल इति ख्यातो मृगेन्द्रश्च सः
siṃhaḥ pañcamukho nakhī mṛgapatirmānī hariḥ kesarī kravyādo nakharāyudho mṛgaripuḥ śūraśca kaṇṭhīravaḥ
vikrānto dviradāntako bahubalo dīpto balī vikramī haryakṣaḥ sa ca dīptapiṅgala iti khyāto mṛgendraśca saḥ
- 2
महाशृङ्गस्तु शरभो मेघस्कन्धो महामनाः
अष्टपादो महासिंहो मनस्वी पर्वताश्रयः
mahāśṛṅgastu śarabho meghaskandho mahāmanāḥ
aṣṭapādo mahāsiṃho manasvī parvatāśrayaḥ
- 3
व्याघ्रः पञ्चनखो व्यालः शार्दूलोऽथ गुहाशयः
तीक्ष्णदंष्ट्रः पुण्डरीको द्वीपी भीरुर्नखायुधः
vyāghraḥ pañcanakho vyālaḥ śārdūlo'tha guhāśayaḥ
tīkṣṇadaṃṣṭraḥ puṇḍarīko dvīpī bhīrurnakhāyudhaḥ
- 4
चित्रकश्चित्रकायः स्यादुपव्याघ्रो मृगान्तकः
शूरश्च क्षुद्रशार्दूलश्चित्रव्याघ्रश्च स स्मृतः
citrakaścitrakāyaḥ syādupavyāghro mṛgāntakaḥ
śūraśca kṣudraśārdūlaścitravyāghraśca sa smṛtaḥ
- 5
ऋक्षो भल्लूको ऽथ भल्लः सशल्यो दुर्घोषः स्यात्भल्लकः पृष्ठदृष्टिः
द्राघिष्ठः स्यात्दीर्घकेशश्चिरायुर्ज्ञेयः सो ऽयं दुश्चरो दीर्घदर्शी
ṛkṣo bhallūko 'tha bhallaḥ saśalyo durghoṣaḥ syātbhallakaḥ pṛṣṭhadṛṣṭiḥ
drāghiṣṭhaḥ syātdīrghakeśaścirāyurjñeyaḥ so 'yaṃ duścaro dīrghadarśī
- 6
मृगादस्तु स विज्ञेयस्तरक्षुर्घोरदर्शनः
mṛgādastu sa vijñeyastarakṣurghoradarśanaḥ
- 7
शिवा तु भूरिमायः स्यात्गोमायुर्मृगधूर्तकः
शृगालो वञ्चकः क्रोष्टा फेरवः फेरुजम्बुकौ
शालावृकः शिवालुश्च फेरण्डो व्याघ्रसेवकः
śivā tu bhūrimāyaḥ syātgomāyurmṛgadhūrtakaḥ
śṛgālo vañcakaḥ kroṣṭā pheravaḥ pherujambukau
śālāvṛkaḥ śivāluśca pheraṇḍo vyāghrasevakaḥ
- 8
ईहामृगस्तु कोकः स्याद्वृको वत्सादनोऽविभुक्
गोवत्सारिश्छागलारिश्छागलान्तो जलाश्रयः
īhāmṛgastu kokaḥ syādvṛko vatsādano'vibhuk
govatsāriśchāgalāriśchāgalānto jalāśrayaḥ
- 9
कुक्कुरः सारमेयश्च भषकः श्वानकः शुनः
भूस्तरो वक्रलाङ्गूलो वृकारी रात्रिजागरः
kukkuraḥ sārameyaśca bhaṣakaḥ śvānakaḥ śunaḥ
bhūstaro vakralāṅgūlo vṛkārī rātrijāgaraḥ
- 10
कौलेयको ग्राममृगो मृगारिर्मृगदंशकः
शूरः शुनिः शयालुश्च भषः शरदिकामुकः
kauleyako grāmamṛgo mṛgārirmṛgadaṃśakaḥ
śūraḥ śuniḥ śayāluśca bhaṣaḥ śaradikāmukaḥ
- 11
बिडालो मूषकारातिः वृषदंशो बिडालकः
शालावृकश्च मार्जारो मायावी दीप्तलोचनः
biḍālo mūṣakārātiḥ vṛṣadaṃśo biḍālakaḥ
śālāvṛkaśca mārjāro māyāvī dīptalocanaḥ
- 12
अन्यो लोमशमार्जारः पूतिको मारजातकः
सुगन्धिमूत्रपतनो गन्धमार्जारकश्च सः
anyo lomaśamārjāraḥ pūtiko mārajātakaḥ
sugandhimūtrapatano gandhamārjārakaśca saḥ
- 13
करिकरटिविषाणिकुञ्जरास्ते रदनिमदाबलसम्मदद्विपाश्च
karikaraṭiviṣāṇikuñjarāste radanimadābalasammadadvipāśca
- 14
भद्रः स्तम्बेरमो दन्ती द्रुमारिः षष्टिहायनः
मातंगः पुष्करी दन्ताबलश्चानेकपस्त्विभः
bhadraḥ stamberamo dantī drumāriḥ ṣaṣṭihāyanaḥ
mātaṃgaḥ puṣkarī dantābalaścānekapastvibhaḥ
- 15
भद्रो मन्दो मृगश्चेति विज्ञेयास्त्रिविधा गजाः
वनप्रचारसारूप्यसत्त्वभेदोपलक्षिताः
bhadro mando mṛgaśceti vijñeyāstrividhā gajāḥ
vanapracārasārūpyasattvabhedopalakṣitāḥ
- 16
स बालः कलभो ज्ञेयो दुर्दान्तो व्याल उच्यते
प्रभिन्नो गर्जितो भ्रान्तो मत्तो मदकलश्च सः
sa bālaḥ kalabho jñeyo durdānto vyāla ucyate
prabhinno garjito bhrānto matto madakalaśca saḥ
- 17
इभी तु करिणी ज्ञेया हस्तिनी धेनुका वशा
करेणुः पद्मिनी चैव मातंगी वासिता च सा
ibhī tu kariṇī jñeyā hastinī dhenukā vaśā
kareṇuḥ padminī caiva mātaṃgī vāsitā ca sā
- 18
खड्गः खड्गमृगः क्रोधी मुखशृङ्गो मुखेबली
गण्डको वज्रचर्मा च खड्गी वार्ध्रीणसश्च सः
khaḍgaḥ khaḍgamṛgaḥ krodhī mukhaśṛṅgo mukhebalī
gaṇḍako vajracarmā ca khaḍgī vārdhrīṇasaśca saḥ
- 19
उष्ट्रो दीर्घगतिर्बली च करभो दासेरको धूसरो लम्बोष्ठो लवणः क्रमेलकमहाजङ्घौ च बीजाङ्घ्रिकः
दीर्घः शृङ्खलको महान् अथ महाग्रीवो महाङ्गो महानादः सो ऽपि महाध्वगः स च महापृष्ठो बलिष्ठश्च सः
uṣṭro dīrghagatirbalī ca karabho dāserako dhūsaro lamboṣṭho lavaṇaḥ kramelakamahājaṅghau ca bījāṅghrikaḥ
dīrghaḥ śṛṅkhalako mahān atha mahāgrīvo mahāṅgo mahānādaḥ so 'pi mahādhvagaḥ sa ca mahāpṛṣṭho baliṣṭhaśca saḥ
- 20
महिषः कासरः क्रोधी कलुषश्चापि सैरिभः
लुलापमत्तरक्ताक्षा विषाणी कवली बली
mahiṣaḥ kāsaraḥ krodhī kaluṣaścāpi sairibhaḥ
lulāpamattaraktākṣā viṣāṇī kavalī balī
- 21
महिषी मन्दगमना महाक्षीरा पयस्विनी
लुलापकान्ता कलुषा तुरंगद्वेषिणी च सा
mahiṣī mandagamanā mahākṣīrā payasvinī
lulāpakāntā kaluṣā turaṃgadveṣiṇī ca sā
- 22
गौस्तु भद्रो बलीवर्दो दम्यो दान्तः स्थिरो बली
उक्षानड्वान्ककुद्मान्स्यादृषभो वृषभो वृषः
gaustu bhadro balīvardo damyo dāntaḥ sthiro balī
ukṣānaḍvānkakudmānsyādṛṣabho vṛṣabho vṛṣaḥ
- 23
धुर्यो धुरीणो धौरेयः शांकरो हरवाहनः
रोहिणीरमणो वोढा गोनाथः सौरभेयकः
dhuryo dhurīṇo dhaureyaḥ śāṃkaro haravāhanaḥ
rohiṇīramaṇo voḍhā gonāthaḥ saurabheyakaḥ
- 24
वृषभस्तु वृषः प्रोक्तो महोक्षः पुंगवो बली
गोनाथ उक्षा ऋषभो गोप्रियो गोपतिश्च सः
vṛṣabhastu vṛṣaḥ prokto mahokṣaḥ puṃgavo balī
gonātha ukṣā ṛṣabho gopriyo gopatiśca saḥ
- 25
धवलः शबलस्ताम्रश्चित्रश्च धूसरस्तथा
इत्यादिवर्णभेदेन ज्ञेया गावो ऽत्र भेदिताः
dhavalaḥ śabalastāmraścitraśca dhūsarastathā
ityādivarṇabhedena jñeyā gāvo 'tra bheditāḥ
- 26
विनीतः शिक्षितो दान्तो धुर्यो वोढा च धौरिकः
vinītaḥ śikṣito dānto dhuryo voḍhā ca dhaurikaḥ
- 27
बालो वत्सतरः प्रोक्तो दुर्दान्तो गडिर् उच्यते
bālo vatsataraḥ prokto durdānto gaḍir ucyate
- 28
गौर्मातोस्रा शृङ्गिणी सौरभेयी माहेयी स्याद्रोहिणी धेनुरघ्न्या
दोग्ध्री भद्रा भूरिमत्यानडुह्यौ कल्याणी स्यात्पावनी चार्जुनी च
gaurmātosrā śṛṅgiṇī saurabheyī māheyī syādrohiṇī dhenuraghnyā
dogdhrī bhadrā bhūrimatyānaḍuhyau kalyāṇī syātpāvanī cārjunī ca
- 29
वनगौर्गवयः प्रोक्तो बलभद्रो महागवः
vanagaurgavayaḥ prokto balabhadro mahāgavaḥ
- 30
गवयी वनधेनुः स्यात्सैव भिल्लगवी मता
gavayī vanadhenuḥ syātsaiva bhillagavī matā

