Sanskrit

34 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18

    तद्ध्यनुतिष्ठन्युगपत्सम्पादयत्यर्थद्वयम् आरोग्यम् इन्द्रियविजयं चेति तत्सद्वृत्तम् अखिलेनोपदेक्ष्यामो ऽग्निवेश तद्यथा देवगोब्राह्मणगुरुवृद्धसिद्धाचार्यानर्चयेत् अग्निमुपचरेत् ओषधीः प्रशस्ता धारयेत्द्वौ कालावुपस्पृशेत्मलायनेष्वभीक्ष्णं पादयोश्च वैमल्यमादध्यात्त्रिः पक्षस्य केशश्मश्रुलोमनखान्संहारयेत्नित्यम् अनुपहतवासाः सुमनाः सुगन्धिः स्यात्साधुवेशः प्रसिद्धकेशः मूर्धश्रोत्रघ्राणपादतैलनित्यः धूमपः पूर्वाभिभाषी सुमुखः दुर्गेष्वभ्युपपत्ता होता यष्टा दाता चतुष्पथानां नमस्कर्ता बलीनामुपहर्ता अतिथीनां पूजकः पितृभ्यः पिण्डदः काले हितमितमधुरार्थवादी वश्यात्मा धर्मात्मा हेतावीर्ष्युः फले नेर्ष्युः निश्चिन्तः निर्भीकः ह्रीमान्धीमान्महोत्साहः दक्षः क्षमावान्धार्मिकः आस्तिकः विनयबुद्धिविद्याभिजनवयोवृद्धसिद्धाचार्याणाम् उपासिता छत्त्री दण्डी मौली सोपानत्को युगमात्रदृग्विचरेत्मङ्गलाचारशीलः कुचेलास्थिकण्टकामेध्यकेशतुषोत्करभस्मकपालस्नानबलिभूमीनां परिहर्ता प्राक्श्रमाद्व्यायामवर्जी स्यात्सर्वप्राणिषु बन्धुभूतः स्यात्क्रुद्धानाम् अनुनेता भीतानाम् आश्वासयिता दीनानाम् अभ्युपपत्ता सत्यसंधः सामप्रधानः परपरुषवचनसहिष्णुः अमर्षघ्नः प्रशमगुणदर्शी रागद्वेषहेतूनां हन्ता च

    taddhyanutiṣṭhanyugapatsampādayatyarthadvayam ārogyam indriyavijayaṃ ceti tatsadvṛttam akhilenopadekṣyāmo 'gniveśa tadyathā devagobrāhmaṇaguruvṛddhasiddhācāryānarcayet agnimupacaret oṣadhīḥ praśastā dhārayetdvau kālāvupaspṛśetmalāyaneṣvabhīkṣṇaṃ pādayośca vaimalyamādadhyāttriḥ pakṣasya keśaśmaśrulomanakhānsaṃhārayetnityam anupahatavāsāḥ sumanāḥ sugandhiḥ syātsādhuveśaḥ prasiddhakeśaḥ mūrdhaśrotraghrāṇapādatailanityaḥ dhūmapaḥ pūrvābhibhāṣī sumukhaḥ durgeṣvabhyupapattā hotā yaṣṭā dātā catuṣpathānāṃ namaskartā balīnāmupahartā atithīnāṃ pūjakaḥ pitṛbhyaḥ piṇḍadaḥ kāle hitamitamadhurārthavādī vaśyātmā dharmātmā hetāvīrṣyuḥ phale nerṣyuḥ niścintaḥ nirbhīkaḥ hrīmāndhīmānmahotsāhaḥ dakṣaḥ kṣamāvāndhārmikaḥ āstikaḥ vinayabuddhividyābhijanavayovṛddhasiddhācāryāṇām upāsitā chattrī daṇḍī maulī sopānatko yugamātradṛgvicaretmaṅgalācāraśīlaḥ kucelāsthikaṇṭakāmedhyakeśatuṣotkarabhasmakapālasnānabalibhūmīnāṃ parihartā prākśramādvyāyāmavarjī syātsarvaprāṇiṣu bandhubhūtaḥ syātkruddhānām anunetā bhītānām āśvāsayitā dīnānām abhyupapattā satyasaṃdhaḥ sāmapradhānaḥ paraparuṣavacanasahiṣṇuḥ amarṣaghnaḥ praśamaguṇadarśī rāgadveṣahetūnāṃ hantā ca

  19. 19

    नानृतं ब्रूयात्नान्यस्वमाददीत नान्यस्त्रियमभिलषेन्नान्यश्रियं न वैरं रोचयेत्न कुर्यात्पापं न पापे ऽपि पापी स्यात्नान्यदोषान्ब्रूयात्नान्यरहस्यम् आगमयेन्नाधार्मिकैर्न नरेन्द्रद्विष्टैः सहासीत नोन्मत्तैर्न पतितैर्न भ्रूणहन्तृभिर्न क्षुद्रैर्न दुष्टैः न दुष्टयानान्यारोहेत न जानुसमं कठिनमासनमध्यासीत नानास्तीर्णम् अनुपहितम् अविशालम् असमं वा शयनं प्रपद्येत न गिरिविषममस्तकेष्वनुचरेत्न द्रुममारोहेत्न जलोग्रवेगमवगाहेत न कुलच्छायाम् उपासीत नाग्न्युत्पातमभितश्चरेत्नोच्चैर्हसेत्न शब्दवन्तं मारुतं मुञ्चेत्नानावृतमुखो जृम्भां क्षवथुं हास्यं वा प्रवर्तयेत्न नासिकां कुष्णीयात्न दन्तान्विघट्टयेत्न नखान्वादयेत्नास्थीन्यभिहन्यात्न भूमिं विलिखेत्न छिन्द्यात्तृणं न लोष्टं मृद्नीयात्न विगुणमङ्गैश्चेष्टेत ज्योतींष्य् अनिष्टम् अमेध्यम् अशस्तं च नाभिवीक्षेत न हुंकुर्याच्छवं न चैत्यध्वजगुरुपूज्याशस्तच्छायाम् आक्रामेत्न क्षपास्व् अमरसदनचैत्यचत्वरचतुष्पथोपवनश्मशानाघातनान्यासेवेत नैकः शून्यगृहं न चाटवीमनुप्रविशेत्न पापवृत्तान्स्त्रीमित्रभृत्यान्भजेत नोत्तमैर्विरुध्येत नावरानुपासीत न जिह्मं रोचयेत्नानार्यमाश्रयेत्न भयमुत्पादयेत्न साहसातिस्वप्नप्रजागरस्नानपानाशनान्यासेवेत नोर्ध्वजानुश्चिरं तिष्ठेत्न व्यालानुपसर्पेन्न दंष्ट्रिणो न विषाणिनः पुरोवातातपावश्यायातिप्रवाताञ्जह्यात्कलिं नारभेत नासुनिभृतो ऽग्निमुपासीत नोच्छिष्टः नाधः कृत्वा प्रतापयेत्नाविगतक्लमो नानाप्लुतवदनो न नग्न उपस्पृशेत्न स्नानशाट्या स्पृशेदुत्तमाङ्गं न केशाग्राण्यभिहन्यात्नोपस्पृश्य ते एव वाससी बिभृयात्नास्पृष्ट्वा रत्नाज्यपूज्यमङ्गलसुमनसो ऽभिनिष्क्रामेत्न पूज्यमङ्गलान्यपसव्यं गच्छेन्नेतराण्यनुदक्षिणम्

    nānṛtaṃ brūyātnānyasvamādadīta nānyastriyamabhilaṣennānyaśriyaṃ na vairaṃ rocayetna kuryātpāpaṃ na pāpe 'pi pāpī syātnānyadoṣānbrūyātnānyarahasyam āgamayennādhārmikairna narendradviṣṭaiḥ sahāsīta nonmattairna patitairna bhrūṇahantṛbhirna kṣudrairna duṣṭaiḥ na duṣṭayānānyāroheta na jānusamaṃ kaṭhinamāsanamadhyāsīta nānāstīrṇam anupahitam aviśālam asamaṃ vā śayanaṃ prapadyeta na giriviṣamamastakeṣvanucaretna drumamārohetna jalogravegamavagāheta na kulacchāyām upāsīta nāgnyutpātamabhitaścaretnoccairhasetna śabdavantaṃ mārutaṃ muñcetnānāvṛtamukho jṛmbhāṃ kṣavathuṃ hāsyaṃ vā pravartayetna nāsikāṃ kuṣṇīyātna dantānvighaṭṭayetna nakhānvādayetnāsthīnyabhihanyātna bhūmiṃ vilikhetna chindyāttṛṇaṃ na loṣṭaṃ mṛdnīyātna viguṇamaṅgaiśceṣṭeta jyotīṃṣy aniṣṭam amedhyam aśastaṃ ca nābhivīkṣeta na huṃkuryācchavaṃ na caityadhvajagurupūjyāśastacchāyām ākrāmetna kṣapāsv amarasadanacaityacatvaracatuṣpathopavanaśmaśānāghātanānyāseveta naikaḥ śūnyagṛhaṃ na cāṭavīmanupraviśetna pāpavṛttānstrīmitrabhṛtyānbhajeta nottamairvirudhyeta nāvarānupāsīta na jihmaṃ rocayetnānāryamāśrayetna bhayamutpādayetna sāhasātisvapnaprajāgarasnānapānāśanānyāseveta nordhvajānuściraṃ tiṣṭhetna vyālānupasarpenna daṃṣṭriṇo na viṣāṇinaḥ purovātātapāvaśyāyātipravātāñjahyātkaliṃ nārabheta nāsunibhṛto 'gnimupāsīta nocchiṣṭaḥ nādhaḥ kṛtvā pratāpayetnāvigataklamo nānāplutavadano na nagna upaspṛśetna snānaśāṭyā spṛśeduttamāṅgaṃ na keśāgrāṇyabhihanyātnopaspṛśya te eva vāsasī bibhṛyātnāspṛṣṭvā ratnājyapūjyamaṅgalasumanaso 'bhiniṣkrāmetna pūjyamaṅgalānyapasavyaṃ gacchennetarāṇyanudakṣiṇam

  20. 20

    नारत्नपाणिर्नास्नातो नोपहतवासा नाजपित्वा नाहुत्वा देवताभ्यो नानिरूप्य पितृभ्यो नादत्त्वा गुरुभ्यो नातिथिभ्यो नोपाश्रितेभ्यो नापुण्यगन्धो नामाली नाप्रक्षालितपाणिपादवदनो नाशुद्धमुखो नोदङ्मुखो न विमना नाभक्ताशिष्टाशुचिक्षुधितपरिचरो न पात्रीष्वमेध्यासु नादेशे नाकाले नाकीर्णे नादत्त्वाग्रमग्नये नाप्रोक्षितं प्रोक्षणोदकैर्न मन्त्रैर् अनभिमन्त्रितं न कुत्सयन्न कुत्सितं न प्रतिकूलोपहितमन्नमाददीत न पर्युषितमन्यत्र मांसहरितकशुष्कशाकफलभक्ष्येभ्यः नाशेषभुक्स्यादन्यत्र दधिमधुलवणसक्तुसर्पिर्भ्यः न नक्तं दधि भुञ्जीत न सक्तून् एकान् अश्नीयान्न निशि न भुक्त्वा न बहून्न द्विर्नोदकान्तरितान्न छित्त्वा द्विजैर्भक्षयेत्

    nāratnapāṇirnāsnāto nopahatavāsā nājapitvā nāhutvā devatābhyo nānirūpya pitṛbhyo nādattvā gurubhyo nātithibhyo nopāśritebhyo nāpuṇyagandho nāmālī nāprakṣālitapāṇipādavadano nāśuddhamukho nodaṅmukho na vimanā nābhaktāśiṣṭāśucikṣudhitaparicaro na pātrīṣvamedhyāsu nādeśe nākāle nākīrṇe nādattvāgramagnaye nāprokṣitaṃ prokṣaṇodakairna mantrair anabhimantritaṃ na kutsayanna kutsitaṃ na pratikūlopahitamannamādadīta na paryuṣitamanyatra māṃsaharitakaśuṣkaśākaphalabhakṣyebhyaḥ nāśeṣabhuksyādanyatra dadhimadhulavaṇasaktusarpirbhyaḥ na naktaṃ dadhi bhuñjīta na saktūn ekān aśnīyānna niśi na bhuktvā na bahūnna dvirnodakāntaritānna chittvā dvijairbhakṣayet

  21. 21
  22. 22

    न स्त्रियमवजानीत नातिविश्रम्भयेत्न गुह्यमनुश्रावयेत्नाधिकुर्यात्

    न रजस्वलां नातुरां नामेध्यां नाशस्तां नानिष्टरूपाचारोपचारां नादक्षां नादक्षिणां नाकामां नान्यकामां नान्यस्त्रियं नान्ययोनिं नायोनौ न चैत्यचत्वरचतुष्पथोपवनश्मशानाघातनसलिलौषधिद्विजगुरुसुरालयेषु न सन्ध्ययोर्नातिथिषु नाशुचिर्नाजग्धभेषजो नाप्रणीतसङ्कल्पो नानुपस्थितप्रहर्षो नाभुक्तवान्नात्यशितो न विषमस्थो न मूत्रोच्चारपीडितो न श्रमव्यायामोपवासक्लमाभिहतो नारहसि व्यवायं गच्छेत्

    na striyamavajānīta nātiviśrambhayetna guhyamanuśrāvayetnādhikuryāt

    na rajasvalāṃ nāturāṃ nāmedhyāṃ nāśastāṃ nāniṣṭarūpācāropacārāṃ nādakṣāṃ nādakṣiṇāṃ nākāmāṃ nānyakāmāṃ nānyastriyaṃ nānyayoniṃ nāyonau na caityacatvaracatuṣpathopavanaśmaśānāghātanasalilauṣadhidvijagurusurālayeṣu na sandhyayornātithiṣu nāśucirnājagdhabheṣajo nāpraṇītasaṅkalpo nānupasthitapraharṣo nābhuktavānnātyaśito na viṣamastho na mūtroccārapīḍito na śramavyāyāmopavāsaklamābhihato nārahasi vyavāyaṃ gacchet

  23. 23
  24. 24
  25. 25

    नातिसमयं जह्यात्न नियमं भिन्द्यात्न नक्तं नादेशे चरेत्न सन्ध्यास्वभ्यवहाराध्ययनस्त्रीस्वप्नसेवी स्यात्न बालवृद्धलुब्धमूर्खक्लिष्टक्लीबैः सह सख्यं कुर्यात्न मद्यद्यूतवेश्याप्रसङ्गरुचिः स्यात्न गुह्यं विवृणुयात्न कंचिद् अवजानीयात्नाहंमानी स्यान्नादक्षो नादक्षिणो नासूयकः न ब्राह्मणान्परिवदेत्न गवां दण्डमुद्यच्छेत्न वृद्धान्न गुरून्न गणान्न नृपान्वाधिक्षिपेत्न चातिब्रूयात्न बान्धवानुरक्तकृच्छ्रद्वितीयगुह्यज्ञान्बहिष्कुर्यात्

    nātisamayaṃ jahyātna niyamaṃ bhindyātna naktaṃ nādeśe caretna sandhyāsvabhyavahārādhyayanastrīsvapnasevī syātna bālavṛddhalubdhamūrkhakliṣṭaklībaiḥ saha sakhyaṃ kuryātna madyadyūtaveśyāprasaṅgaruciḥ syātna guhyaṃ vivṛṇuyātna kaṃcid avajānīyātnāhaṃmānī syānnādakṣo nādakṣiṇo nāsūyakaḥ na brāhmaṇānparivadetna gavāṃ daṇḍamudyacchetna vṛddhānna gurūnna gaṇānna nṛpānvādhikṣipetna cātibrūyātna bāndhavānuraktakṛcchradvitīyaguhyajñānbahiṣkuryāt

  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30