6 shlokas
- 1
सा तथैव समं ताभिर्द्वितीयो ऽह्नि निशामुखे
शुकमापृच्छ्य चलिता शुकस्तामिदमब्रवीत्
sā tathaiva samaṃ tābhirdvitīyo 'hni niśāmukhe
śukamāpṛcchya calitā śukastāmidamabravīt
- 2
यथेष्टं गच्छ सुश्रोणि यदि जानासि दुःकृते
प्रत्युत्तरं समायाते यशोदेवीव सङ्कटे
yatheṣṭaṃ gaccha suśroṇi yadi jānāsi duḥkṛte
pratyuttaraṃ samāyāte yaśodevīva saṅkaṭe
- 3
ततः प्रभावती पृच्छति का यशोदेवी
कदा कस्मिन्सङ्कटे तया क उपायः कृत इति
शुकः यदा कथयामि तदा मयि सुरतविघातेन तव कोपः प्राणनिषूदनः स्यात्
सा आह सुहृदां साध्वसाध्वपि श्रोतव्यमेव इत्यनुज्ञातः शुकः आह अस्ति नन्दनं नाम नगरम्
तत्र नन्दनो नाम राजा
तत्पुत्रो राजशेखरः
तद्वधूः शशिप्रभा
तां धनसेनसुतो वीरनामा दृष्ट्वा सकामः सन्ज्वरपीडितो ऽभूत्
भोजनादि न विधत्ते
स च मात्रा यशोदेव्या पृष्टः सन्सगद्गदं कारणमाह सा च राजकन्या दुर्लभा
स कथं जीवतु इति प्रश्नः
तयोक्तम्त्वमेव कथय
शुकः यदि प्रभावति अद्य न यासि तदा कथयामि इत्युक्ते सा आह कथयेति
अथ शुकः सा यशोदेवी एकां शुनीं भोजनाद्यैरावर्जयित्वा आभरणानि परिधायात्मना सार्धं गृहीत्वा शशिप्रभापार्श्वे गत्वा तां विजने सगद्गदा जगादाहं च त्वं च इयं च पूर्वभवे भगिन्यो ऽभूवन्
मया निःशङ्कया त्वया तु सशङ्कया परनराभिलाषः पूरितः
अनया तु नैव
अतो ऽस्याः शीलप्रभावात्केवलं जातिस्मरणमेव न भोगाः शुनिका च संजाता
सम्भोगविघ्नाज्जातिस्मरणं च न ते वर्तते
मम पुनर्भोगान्निर्विघ्नान्निर्विघ्नजातिस्मरणं च
अतो ऽहमनुकम्पया इमां शुनकीं त्वां च दृष्ट्वा कथयितुमागता
अतस्त्वयार्थिनां काङ्क्षितं दातव्यमेव
यो दानं कुर्यात्स भवेत्सर्वसम्पदां स्थानम्
उक्तं च
कथयन्ति न याचन्ते भिक्षाहारा गृहे गृहे
अर्थिभ्यो दीयतां नित्यमदातुः फलमीदृशम्
tataḥ prabhāvatī pṛcchati kā yaśodevī
kadā kasminsaṅkaṭe tayā ka upāyaḥ kṛta iti
śukaḥ yadā kathayāmi tadā mayi suratavighātena tava kopaḥ prāṇaniṣūdanaḥ syāt
sā āha suhṛdāṃ sādhvasādhvapi śrotavyameva ityanujñātaḥ śukaḥ āha asti nandanaṃ nāma nagaram
tatra nandano nāma rājā
tatputro rājaśekharaḥ
tadvadhūḥ śaśiprabhā
tāṃ dhanasenasuto vīranāmā dṛṣṭvā sakāmaḥ sanjvarapīḍito 'bhūt
bhojanādi na vidhatte
sa ca mātrā yaśodevyā pṛṣṭaḥ sansagadgadaṃ kāraṇamāha sā ca rājakanyā durlabhā
sa kathaṃ jīvatu iti praśnaḥ
tayoktamtvameva kathaya
śukaḥ yadi prabhāvati adya na yāsi tadā kathayāmi ityukte sā āha kathayeti
atha śukaḥ sā yaśodevī ekāṃ śunīṃ bhojanādyairāvarjayitvā ābharaṇāni paridhāyātmanā sārdhaṃ gṛhītvā śaśiprabhāpārśve gatvā tāṃ vijane sagadgadā jagādāhaṃ ca tvaṃ ca iyaṃ ca pūrvabhave bhaginyo 'bhūvan
mayā niḥśaṅkayā tvayā tu saśaṅkayā paranarābhilāṣaḥ pūritaḥ
anayā tu naiva
ato 'syāḥ śīlaprabhāvātkevalaṃ jātismaraṇameva na bhogāḥ śunikā ca saṃjātā
sambhogavighnājjātismaraṇaṃ ca na te vartate
mama punarbhogānnirvighnānnirvighnajātismaraṇaṃ ca
ato 'hamanukampayā imāṃ śunakīṃ tvāṃ ca dṛṣṭvā kathayitumāgatā
atastvayārthināṃ kāṅkṣitaṃ dātavyameva
yo dānaṃ kuryātsa bhavetsarvasampadāṃ sthānam
uktaṃ ca
kathayanti na yācante bhikṣāhārā gṛhe gṛhe
arthibhyo dīyatāṃ nityamadātuḥ phalamīdṛśam
- 4
ततः शशिप्रभा सकण्ठग्राहं रुदित्वा प्राह मामपि कल्याणि पुरुषान्तरेण योजय
ततो यशोदेवी तां स्वस्थीकृत्य भर्तृविदितां स्वगृहं नीत्वा स्वपुत्रेण योजयामास
स च राजशेखरो द्रव्यादिदानतोषितः सखीयमिति कृत्वा न निवारयामास
राजपुत्रं राजपुत्रीं प्रतार्यैवं च भामिनि
यशोदेव्या महद्बुद्ध्या निजकार्यमनुष्ठितम्
tataḥ śaśiprabhā sakaṇṭhagrāhaṃ ruditvā prāha māmapi kalyāṇi puruṣāntareṇa yojaya
tato yaśodevī tāṃ svasthīkṛtya bhartṛviditāṃ svagṛhaṃ nītvā svaputreṇa yojayāmāsa
sa ca rājaśekharo dravyādidānatoṣitaḥ sakhīyamiti kṛtvā na nivārayāmāsa
rājaputraṃ rājaputrīṃ pratāryaivaṃ ca bhāmini
yaśodevyā mahadbuddhyā nijakāryamanuṣṭhitam
- 5
बुद्धिरस्ति यदैषा ते व्रज सुभ्रु परान्तिकम्
भज निद्रां विशालाक्षि मान्यथा स्वं विडम्बय
buddhirasti yadaiṣā te vraja subhru parāntikam
bhaja nidrāṃ viśālākṣi mānyathā svaṃ viḍambaya
- 6
इति शुककथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता
इति शुकसप्ततौ द्वितीया कथा
iti śukakathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā
iti śukasaptatau dvitīyā kathā

