28 ശ്ലോകങ്ങൾ
- 1
किं तद् ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।
अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥
യന്ത്ര കരട്kiṃ tad brahma kimadhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottama |
adhibhūtaṃ ca kiṃ proktamadhidaivaṃ kimucyate ||
യന്ത്ര കരട്അർജുനൻ പറഞ്ഞു: പുരുഷോത്തമാ, ആ ബ്രഹ്മം എന്താണ്? അദ്ധ്യാത്മം എന്താണ്, കർമ്മം എന്താണ്? അധിഭൂതം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത് എന്ത്, അധിദൈവം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത് എന്ത്?
- 2
अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन ।
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥
യന്ത്ര കരട്adhiyajñaḥ kathaṃ ko'tra dehe'sminmadhusūdana |
prayāṇakāle ca kathaṃ jñeyo'si niyatātmabhiḥ ||
യന്ത്ര കരട്മധുസൂദനാ, ഈ ദേഹത്തിൽ അധിയജ്ഞൻ ആരാണ്, എങ്ങനെ? ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവർ പ്രയാണകാലത്ത് അങ്ങയെ എങ്ങനെ അറിയും?
- 3
अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।
भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥
യന്ത്ര കരട്akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate |
bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasaṃjñitaḥ ||
യന്ത്ര കരട്ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പരമമായ അക്ഷരമാണ് ബ്രഹ്മം. അതിന്റെ സ്വഭാവത്തെ അദ്ധ്യാത്മം എന്നു പറയുന്നു. ജീവികളെ ഉളവാക്കുന്ന സൃഷ്ടിരൂപമായ വിസർഗ്ഗത്തെ കർമ്മം എന്നു പറയുന്നു.
- 4
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥
യന്ത്ര കരട്adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |
adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||
യന്ത്ര കരട്നശ്വരമായ ഭാവമാണ് അധിഭൂതം; പുരുഷനാണ് അധിദൈവം. ദേഹധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ദേഹത്തിൽ അധിയജ്ഞൻ ഞാൻതന്നെയാണ്.
- 5
अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥
യന്ത്ര കരട്antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |
yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ ||
യന്ത്ര കരട്അന്ത്യകാലത്ത് എന്നെമാത്രം സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ദേഹം വിട്ടുപോകുന്നവൻ എന്റെ ഭാവം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
- 6
यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥
യന്ത്ര കരട്yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram |
taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ ||
യന്ത്ര കരട്കൗന്തേയാ, അന്ത്യത്തിൽ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ ഏതേതു ഭാവത്തെ സ്മരിക്കുന്നുവോ, എപ്പോഴും ആ ഭാവത്തിൽ ലയിച്ചിരുന്നതിനാൽ അതിനെത്തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
- 7
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः ॥
യന്ത്ര കരട്tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca |
mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṃśayaḥ ||
യന്ത്ര കരട്അതിനാൽ എല്ലാ കാലത്തും എന്നെ സ്മരിക്കുക, യുദ്ധം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക. മനസ്സും ബുദ്ധിയും എന്നിൽ അർപ്പിച്ചാൽ നീ എന്നെത്തന്നെ പ്രാപിക്കും, സംശയമില്ല.
- 8
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥
യന്ത്ര കരട്abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan ||
യന്ത്ര കരട്പാർത്ഥാ, അഭ്യാസയോഗത്താൽ യുക്തമായ, മറ്റൊന്നിലേക്കും പോകാത്ത മനസ്സോടെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവൻ പരമനായ ദിവ്യപുരുഷനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
- 9
कविं पुराणमनुशासितार-
मणोरणीयंसमनुस्मरेद्यः ।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूप-
मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥
യന്ത്ര കരട്kaviṃ purāṇamanuśāsitāra-
maṇoraṇīyaṃsamanusmaredyaḥ |
sarvasya dhātāramacintyarūpa-
mādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt ||
യന്ത്ര കരട്കവിയും പുരാണനും ശാസിതാവും അണുവിനെക്കാൾ സൂക്ഷ്മനും എല്ലാറ്റിന്റെയും ധാതാവും അചിന്ത്യരൂപനും സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനും അന്ധകാരത്തിനതീതനുമായവനെ ധ്യാനിക്കണം.
- 10
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्
स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥
യന്ത്ര കരട്prayāṇakāle manasā'calena
bhaktyā yukto yogabalena caiva |
bhruvormadhye prāṇamāveśya samyak
sa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam ||
യന്ത്ര കരട്പ്രയാണകാലത്ത് അചഞ്ചലമായ മനസ്സോടെ, ഭക്തിയോടും യോഗബലത്തോടുംകൂടി, പ്രാണനെ പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ നന്നായി ഉറപ്പിക്കുന്നവൻ ആ പരമദിവ്യപുരുഷനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
- 11
यदक्षरं वेदविदो वदन्ति
विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति
तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥
യന്ത്ര കരട്yadakṣaraṃ vedavido vadanti
viśanti yadyatayo vītarāgāḥ |
yadicchanto brahmacaryaṃ caranti
tatte padaṃ saṅgraheṇa pravakṣye ||
യന്ത്ര കരട്വേദജ്ഞർ അക്ഷരം എന്നു പറയുന്നതും വീതരാഗരായ യതികൾ പ്രവേശിക്കുന്നതും ഏതിനെ ആഗ്രഹിച്ച് ആളുകൾ ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കുന്നുവോ അതുമായ ആ പദം ഞാൻ നിനക്കു ചുരുക്കിപ്പറയാം.
- 12
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥
യന്ത്ര കരട്sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca |
mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇām ||
യന്ത്ര കരട്എല്ലാ ദ്വാരങ്ങളെയും അടച്ച്, മനസ്സിനെ ഹൃദയത്തിൽ നിരോധിച്ച്, പ്രാണനെ ശിരസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച്, യോഗധാരണയിൽ സ്ഥിതനായി,
- 13
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।
यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥
യന്ത്ര കരട്omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāmanusmaran |
yaḥ prayāti tyajandehaṃ sa yāti paramāṃ gatim ||
യന്ത്ര കരട്ബ്രഹ്മമായ ഏകാക്ഷരം ഓം എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, എന്നെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചു പോകുന്നവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
- 14
अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥
യന്ത്ര കരട്ananyacetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ |
tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ ||
യന്ത്ര കരട്പാർത്ഥാ, മറ്റൊന്നിലേക്കും തിരിയാത്ത മനസ്സോടെ എന്നെ എന്നും നിരന്തരം സ്മരിക്കുന്ന, എപ്പോഴും യുക്തനായ യോഗിക്ക് ഞാൻ സുലഭനാണ്.
- 15
मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।
नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥
യന്ത്ര കരട്māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam |
nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ ||
യന്ത്ര കരട്എന്നെ പ്രാപിച്ച്, പരമസിദ്ധി നേടിയ മഹാത്മാക്കൾ ദുഃഖങ്ങളുടെ ആലയവും അനിത്യവുമായ പുനർജന്മം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
- 16
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥
യന്ത്ര കരട്ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna |
māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate ||
യന്ത്ര കരട്അർജുനാ, ബ്രഹ്മലോകംവരെയുള്ള എല്ലാ ലോകങ്ങളും പുനരാവർത്തിക്കുന്നവയാണ്; എന്നാൽ കൗന്തേയാ, എന്നെ പ്രാപിച്ചവന് പുനർജന്മമില്ല.
- 17
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद् ब्रह्मणो विदुः ।
रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥
യന്ത്ര കരട്sahasrayugaparyantamaharyad brahmaṇo viduḥ |
rātriṃ yugasahasrāntāṃ te'horātravido janāḥ ||
യന്ത്ര കരട്ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു പകൽ ആയിരം യുഗങ്ങൾ നീളുന്നതാണെന്നും രാത്രി ആയിരം യുഗങ്ങൾകൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്നതാണെന്നും അറിയുന്നവരാണ് രാപ്പകലുകളെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നവർ.
- 18
अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।
रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥
യന്ത്ര കരട്avyaktād vyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame |
rātryāgame pralīyante tatraivāvyaktasaṃjñake ||
യന്ത്ര കരട്പകൽ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തമായതെല്ലാം അവ്യക്തത്തിൽനിന്ന് ഉദിക്കുന്നു; രാത്രി ആരംഭിക്കുമ്പോൾ അവ്യക്തം എന്നു പറയുന്ന അതിൽത്തന്നെ ലയിക്കുന്നു.
- 19
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥
യന്ത്ര കരട്bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate |
rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame ||
യന്ത്ര കരട്പാർത്ഥാ, ഈ ഭൂതസമൂഹംതന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണ്ടായി, രാത്രി ആരംഭിക്കുമ്പോൾ അവശമായി ലയിക്കുകയും പകൽ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഉദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- 20
परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।
यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥
യന്ത്ര കരട്parastasmāttu bhāvo'nyo'vyakto'vyaktātsanātanaḥ |
yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati ||
യന്ത്ര കരട്എന്നാൽ ആ അവ്യക്തത്തിനപ്പുറം മറ്റൊരു സനാതനമായ അവ്യക്തഭാവമുണ്ട്; എല്ലാ ജീവികളും നശിക്കുമ്പോഴും അതു നശിക്കുന്നില്ല.
- 21
अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥
യന്ത്ര കരട്avyakto'kṣara ityuktastamāhuḥ paramāṃ gatim |
yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama ||
യന്ത്ര കരട്ആ അവ്യക്തത്തെ അക്ഷരം എന്നു പറയുന്നു; അതിനെ പരമഗതി എന്നു പറയുന്നു. ഏതു പ്രാപിച്ചാൽ മടങ്ങിവരുന്നില്ലയോ അതാണ് എന്റെ പരമധാമം.
- 22
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥
യന്ത്ര കരട്puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā |
yasyāntaḥsthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam ||
യന്ത്ര കരട്പാർത്ഥാ, ആരുടെ ഉള്ളിൽ എല്ലാ ജീവികളും വസിക്കുന്നുവോ, ആരാൽ ഇതെല്ലാം വ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ, ആ പരമപുരുഷൻ അനന്യമായ ഭക്തികൊണ്ടാണ് പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
- 23
यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।
प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥
യന്ത്ര കരട്yatra kāle tvanāvṛttimāvṛttiṃ caiva yoginaḥ |
prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha ||
യന്ത്ര കരട്ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഏതു കാലത്തു പോകുന്ന യോഗികൾ മടങ്ങിവരാതിരിക്കുന്നുവോ, ഏതു കാലത്ത് മടങ്ങിവരുന്നുവോ, ആ കാലം ഞാൻ ഇനി പറയാം.
- 24
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥
യന്ത്ര കരട്agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam |
tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ ||
യന്ത്ര കരട്അഗ്നി, ജ്യോതിസ്സ്, പകൽ, ശുക്ലപക്ഷം, ഉത്തരായണത്തിലെ ആറുമാസം: അപ്പോൾ പോകുന്ന ബ്രഹ്മജ്ഞർ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
- 25
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥
യന്ത്ര കരട്dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam |
tatra cāndramasaṃ jyotiryogī prāpya nivartate ||
യന്ത്ര കരട്ധൂമം, രാത്രി, കൃഷ്ണപക്ഷം, ദക്ഷിണായനത്തിലെ ആറുമാസം: അപ്പോൾ പോകുന്ന യോഗി ചാന്ദ്രമായ ജ്യോതിസ്സ് പ്രാപിച്ച് മടങ്ങിവരുന്നു.
- 26
शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः ॥
യന്ത്ര കരട്śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |
ekayā yātyanāvṛttimanyayāvartate punaḥ ||
യന്ത്ര കരട്ലോകത്തിന്റെ ശുക്ലവും കൃഷ്ണവുമായ ഈ രണ്ടു ഗതികൾ ശാശ്വതമായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഒന്നിലൂടെ മടങ്ങിവരാത്ത പദം പ്രാപിക്കുന്നു; മറ്റേതിലൂടെ വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്നു.
- 27
नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥
യന്ത്ര കരട്naite sṛtī pārtha jānanyogī muhyati kaścana |
tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna ||
യന്ത്ര കരട്പാർത്ഥാ, ഈ രണ്ടു മാർഗ്ഗങ്ങളും അറിയുന്ന ഒരു യോഗിയും മോഹിതനാകുന്നില്ല. അതിനാൽ അർജുനാ, എല്ലാ കാലത്തും യോഗയുക്തനായിരിക്കുക.
- 28
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव
दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा
योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥
യന്ത്ര കരട്vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva
dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam |
atyeti tatsarvamidaṃ viditvā
yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam ||
യന്ത്ര കരട്വേദങ്ങളിലും യജ്ഞങ്ങളിലും തപസ്സുകളിലും ദാനങ്ങളിലും ഏതു പുണ്യഫലം പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ, ഇതറിയുന്ന യോഗി അതെല്ലാം കടന്ന് ആദ്യവും പരമവുമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കുന്നു.